Erməni hipotezi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Erməni hipotezi, proto-hind-avropa xalqının birinci vətəninin “Şərqi Anadolu, Şimali Mesopotamiya və Qafqazın cənub hissələri” olduğunu və proto-Hind-Avropa dilinin (PHA) təxminən eramızdan əvvəl V-IV minillikdə bu regionlarda danışıldığını göstərən bir hipotezdir[1]. Bu hipotez 1985-ci ildə gürcü Tamaz Valerianoviç Qamkrelidzerus filoloqu Vyaçeslav İvanov tərəfindən irəli sürülmüşdür. Termindəki “erməni” adı bir toponimə, yəni Ermənistan yaylasına aiddir[2].

Kurqan fərziyyəsi proto-hind-avropalıların mənşəyini və vətənlərini izah etmək üçün ümumi qəbul edilmiş fərziyyə olsa da, yeni DNT tədqiqatları bu xalqların mənşəyini Qafqaz regionuna bağlayan fərziyyələrə marağı artırmışdır[3][4][5][6][7][8]. Fərziyyəyə görə, proto-Anadolu dilləri eramızdan əvvəl 4000-ci ildə PHA-nı tərk edərək Anadoluya köç etmiş və sonrakı mərhələlərdə yunan-erməni-hind-İranlılar, kelt-italik-toharlar və balt-slav-germanlar adlı üç fərqli Hind-Avropa dillərinin Avrasiyada yayılmasına şərait yaratmışdırlar[9].

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Gamkrelidze, Ivanov, 1995. səh. 791
  2. The first horse herders and the impact of early Bronze Age steppe expansions into Asia, 2018, Science 29 Jun 2018, Vol. 360, Issue 6396, eaar7711, DOI: 10.1126/science.aar7711
  3. Haak, 2015
  4. Reich, 2018. səh. 177
  5. Damgaard, 2018
  6. Wang, 2018
  7. Grolle, 2018. səh. 108
  8. A Short History of Humanity A New History of Old Europe, By Johannes Krause, Thomas Trappe · 2021
  9. Kroonen, Barjamovic və Peyrot, 2018. səh. 9