Fatma Qədri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox masks.png
Fatma Qədri
Fotoqrafiya
Doğum tarixi 1 (14) aprel 1907
Doğum yeri Odessa, Xerson quberniyası, Rusiya İmperiyası[1]
Vəfat tarixi 29 fevral 1968(1968-02-29)[1] (60 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ[1]
Dəfn yeri Fəxri Xiyaban
Vətəndaşlığı Flag of the Soviet Union (1955–1980).svg SSRİ
Peşəsiaktyor
TeatrBakı Türk İşçi Teatrı (1926–1932);
Bakı Rus Teatrı (1933–1935);
M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Dram Teatrı (1935–1968)
Mükafatları"Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 1943 "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 1936
"Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni (SSRİ) "Şərəf Nişanı" ordeni  — 1959
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Fatma xanım Qədir qızı Qədri (14 aprel 1907, Odessa29 fevral 1968, Bakı) — Azərbaycan teatr aktrisası, Azərbaycanda ilk professional teatr təhsili görmüş qadın-aktrisa, Azərbaycan SSR xalq artisti (1943).[2]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Milli səhnəmizin ilk peşakar aktrisalarından olan yüksək səhnə mədəniyyəti örnək sayılan, zəngin dünyagörüşlü, geniş mütaliəli ziyalı, ciddi xarakterli ifaçısı Fatma xanım Qədir qızı 14 aprel 1907-ci ildə Qərbi Rusiyanın Odessa şəhərində doğulmuşdur. Rus dilində təhsil almış və yeniyetmə yaşlarından ailəsi Bakıya köçən Fatma xanım Azərbaycan Teatr Texnikumunun ilk buraxılışında aktyor diplomu almışdır.

Fatma Qədir qızı Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunu bitirmişdir (1926). Səhnə fəaliyyətinə 1926-cı ildə Bakı Türk İşçi Teatrında başlamış, burada Nübar ("Cancur Səməd", M.Əfəndiyev; J.B.Molyerin "Zorən xəstə" əsərinin təbdili), Sürucuin ("Hind qızı", Ə.Hamid), Oa-Şen ("Çin tanrısı", F.Pavlovun "Tunc büt" əsəri üzrə), Gülüş və Sevil ("Sevil", C.Cabbarlı), Xumar ("Şeyx Sənan", H.Cavid), Esmeralda ("Paris Notrdam kilsəsi", V.Hüqonun eyniadlı əsəri üzrə), Gülbahar ("Anamın kitabı", C.Məmmədquluzadə) kimi səhnə obrazları yaratmışdır. 1932-1935-ci illərdə Bakı Rus Dram Teatrının aktrisası olmuş, 1935-ci ildən Azərbaycan Milli Dram Teatrında işləmişdir. Əsas rolları: Maşa ("Dubrovski", A.S.Puşkin), Xuraman ("Vaqif", S.Vurğun), Cülyetta, Emiliya ("Romeo və Cülyetta", "Otello", U.Şekspir), Luiza ("Məkr və məhəbbət", F.Şiller), Larisa, Katerina ("Cehizsiz qız", "Tufan", A.Ostrovski), Polina ("Ögey ana", O.Balzak), Gültəkin ("Aydın", C.Cabbarlı), Məhəbbət ("Məhəbbət", M.İbrahimov). 1933-cü ildən pedaqoji fəaliyyət göstərmişdir.

Fatma Qədri Cülyetta rolunda, 1936

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Cəlil Məmmədquluzadə Ensiklopediyası. Bakı, 2008. səh.154.