Fatma Qədri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Infobox-realisateur.png
Fatma Qədri
Fotoqrafiya
İlk adı Fatma xanım Qədir qızı
Doğum tarixi14 aprel 1907(1907-04-14)
Doğum yeri Odessa, Odessa vilayəti, Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 29 fevral 1968 (60 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ
PeşəsiAktrisa
VikiAnbarda Commons-logo.svg audio, foto və videofayllar

Fatma Qədri (14 aprel 1907, Odessa29 fevral 1968, Bakı) — Azərbaycan teatr aktrisası, Azərbaycanda ilk professional teatr təhsili görmüş qadın-aktrisa, Azərbaycan SSR xalq artisti (1943).[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Milli səhnəmizin ilk peşakar aktrisalarından olan yüksək səhnə mədəniyyəti örnək sayılan, zəngin dünyagörüşlü, geniş mütaliəli ziyalı, ciddi xarakterli ifaçısı Fatma xanım Qədir qızı 14 aprel 1907-ci ildə Qərbi Rusiyanın Odessa şəhərində doğulmuşdur. Rus dilində təhsil almış və yeniyetmə yaşlarından ailəsi Bakıya köçən Fatma xanım Azərbaycan Teatr Texnikumunun ilk buraxılışında aktyor diplomu almışdır.

Fatma Qədir qızı Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunu bitirmişdir (1926). Səhnə fəaliyyətinə 1927-ci ildə Bakı Türk İşçi Teatrında başlamış, burada Nübar ("Cancur Səməd", M.Əfəndiyev; J.B.Molyerin "Zorən xəstə" əsərinin təbdili), Sürucuin ("Hind qızı", Ə.Hamid), Oa-Şen ("Çin tanrısı", F.Pavlovun "Tunc büt" əsəri üzrə), Gülüş və Sevil ("Sevil", C.Cabbarlı), Xumar ("Şeyx Sənan", H.Cavid), Esmeralda ("Paris Notrdam kilsəsi", V.Hüqonun eyniadlı əsəri üzrə), Gülbahar ("Anamın kitabı", C.Məmmədquluzadə) kimi səhnə obrazları yaratmışdır. 1932-1935-ci illərdə Bakı Rus Dram Teatrının aktrisası olmuş, 1935-ci ildən Azərbaycan Milli Dram Teatrında işləmişdir. Əsas rolları: Maşa ("Dubrovski", A.S.Puşkin), Xuraman ("Vaqif", S.Vurğun), Cülyetta, Emiliya ("Romeo və Cülyetta", "Otello", U.Şekspir), Luiza ("Məkr və məhəbbət", F.Şiller), Larisa, Katerina ("Cehizsiz qız", "Tufan", A.Ostrovski), Polina ("Ögey ana", O.Balzak), Gültəkin ("Aydın", C.Cabbarlı), Məhəbbət ("Məhəbbət", M.İbrahimov). 1933-cü ildən pedaqoji fəaliyyət göstərmişdir.

Fatma Qədri Cülyetta rolunda, 1936

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Cəlil Məmmədquluzadə Ensiklopediyası. Bakı, 2008. səh.154.