Fayruz

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox music.png
Fayruz
ərəb.: نهاد حداد‎‎
Fotoqrafiya
Sənətçi məlumatları
Doğum adı Nuhad Vadi Həddad
Doğum tarixi
21 noyabr 1935 (1935-11-21) (83 yaş)
Doğum yeri Cəbəl əl Ərz, Livan
Vətəndaşlığı Flag of Lebanon.svg Livan
Peşəsi Müğənni
Həyat yoldaşı Assi Rahbani
UşağıZiad Rahbani

ÜslubƏrəb musiqisi, Livan musiqisi
Fəaliyyət illəri1950-indiyədək
Albom şirkətiEMI, Virgin, Voix de l'Orient, Fayrouz Productions
ƏlaqələriNəsri Şəmsəddin
Vadih əl Safi
IMDbID 0265655
fairouz.com
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Fayruz (ərəb.: نهاد حداد‎‎, əsl adı Nuhad Vadi Həddad ərəb.: نهاد وديع حداد‎‎; d. 21 noyabr 1935) — livanlı müğənni, ərəb dünyasının yaşayan müğənniləri arasında ən sevilən və hörmətlisidir.[1][2] Onun mahnıları bütün regionda populyardır.[3][4]

O, ilk olaraq 1957-ci ildə Bəəlbək Beynəlxalq Festivalının "Livan gecələri" bölməsində ifa etdiyi mahnılarla yaddaşlarda qalmış və məşhurluq qazanmışdır. Fayruz "Ulduzların səfiri", "Ayın qonşusu" (Maşğara Ayı haqqındakı mahnısına görə) və "Livanın cəvahiratı" adları ilə tanınır.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Fayruz 1946-cı ildə

Nuhad Həddadın atası Türkiyənin Mardin əyalətindən olan və Suriya pravoslavlığına etiqad edən, lakin sonradan maronitliyi qəbul edən kitab çapçısı Vadi Həddad, anası isə maronit xristian Liza əl-Bustanidir. 1935-ci ildə onlar Beyruta köçürlər. Ailədə 4 uşaq idilər: Nuhad, Yusif, Huda və Amal.

Nuhad utancaq uşaq idi və məktəbdə çox dostu yox idi. Artıq 10 yaşına çatanda o, məktəbdə qeyri-adi səsi ilə məşhurlaşmışdı. Mütəmadi olaraq məktəb şənliklərində və bayramlarda çıxış edən Nuhadı 1950-ci ilin fevralında belə şənliklərdən birində görən məşhur livanlı musiqiçi və Livan Konservatoriyasının müəllimi Məhəmməd Fleyfel onun səsinə və ifasına heyran olur. Fleyfel ona təhsilini konservatoriyada davam etdirməyi məsləhət görür və Nuhad buna razılaşır. Nuhadın konservativ atası əvvəlcə qızının konservatoriyada oxumasına qarşı çıxsa da, sonradan qardaşının da onunla gedib-gəlməsi şərtilə buna razılaşır.

Məhəmməd Fleyfel Nuhadın istedadına yaxından maraq göstərirdi. Digər şeylərlə yanaşı, o, Nuhada Quran ayələrini təcvid stilində oxumağı öyrətmişdi. Bir dəfə Livan radiosunun rəhbəri və görkəmli müğənni Həlim əl Rumi (tanınmış Livan müğənnisi Məcidə Ruminin atası) Nuhadın ifasını eşidir və çox təsirlənir. Nuhadın xahişi ilə Əl Rumi onu Livan radio xorunun müğənnisi təyin edir və özü onun üçün bir neçə mahnı bəstələyir. Nuhad özü üçün ərəb dilində firuzə mənasını verən Fayruz təxəllüsünü götürür.

Fayruzun toy mərasimi

Bir müddət sonra Fayruz Livan radiosunda işləyən Assi Rahbani (1923 — 1986) və qardaşı Mənsurla (1925 — 2009) tanış edildi. Tezliklə, Assi Fayruz üçün mahnılar bəstələməyə başladı. Belə mahnılardan biri olan "İtab" bütün ərəb dünyasında hitə çevrildi və Fayruzu ərəb musiqisinin ən görkəmli ifaçılarından birinə çevirdi. 23 yanvar 1955-ci ildə Fayruz və Assi Rahbani evləndilər. Bu evlilik üçün Fayruz pravoslavlığı qəbul etdi. Onların 4 uşağı vardı: Ziyad (d.1956), musiqiçi və bəstəkar, Layal (1987-ci ildə beyninə qan sızmasından vəfat edib), Hali (uşaqlıqda keçirdiyi meningitdən sonra iflic olub) və Rima, fotoqraf və kinorejissor.

Fayruzun böyük səhnədəki ilk konserti 1957-ci ildə Livan prezidenti Kamil Şamunun himayədarlığı sayəsində keçirilən Bəəlbək Beynəlxalq Festivalında baş tutdu. Həmin çıxışa görə Fayruza 1 Livan funtu ödənilmişdi, lakin bu çıxışdan sonra uzun illər onu bütün ərəb dünyasında məşhurlaşdıran konsertlər davam etdi.

Livan vətəndaş müharibəsi dövründə o, çox nadir hallarda çıxış edirdi və onun pravoslav xristian olmasından siyasi məqsədlərlə istifadə edilməsinə yol vermirdi. Bu da onun populyarlığının artmasında böyük rol oynamışdır.

1986-cı ildə ərinin vəfatından və vətəndaş müharibəsi başa çatdıqdan sonra, oğlu Ziyad Rahbani ilə birlikdə çıxış etməyə başlamışdır. Həmin dövrdən etibarən onun musiqilərində Latın Amerikası motivləri hiss edilməkdədir.

Diskoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  • 1957 — Ragioun
  • 1961 — Ishar
  • 1962 — Good Friday Eastern Sacred Songs
  • 1965 — Christmas Hymns
  • 1966 — Andaloussiyat
  • 1972 — Jerusalem In My Heart
  • 1988 — Golden Hits Vol2
  • 1988 — Sahret El Hub
  • 1992 — Christmas Carols
  • 1993 — Immortal Songs Arabian Divas
  • 1993 — Sing Philemon Wehbe
  • 1994 — Chante Zaki Nassif
  • 1994 — Ya Rayeh
  • 1995 — Houmoum Al Hob
  • 1996 — Mechwar
  • 1999 — Ya Tara Nessina
  • 2001 — Sings Ziad Rahbani
  • 2001 — Wahdon
  • 2008 — The Golden Songs
  • 2010 — Eh Fi Amal

Müzikl və operettalar[redaktə | əsas redaktə]

Sözləri və musiqiləri Rahbani qardaşları yazmışlar.

  • أيام الحصاد ("Biçin vaxtı" 1957)
  • العرس في القرية ("Kənddə toy" 1959)
  • البعلبكية ("Bəəlbəkli qız" 1961)
  • جسر القمر ("Ay körpüsü" 1962)
  • عودة العسكر ("Əsgərlərin qayıdışı" 1962)
  • الليل والقنديل ("Gecə və lampa" 1963)
  • بياع الخواتم ("Üzük satıcısı" 1964)
  • أيام فخر الدين ("Fəxrəddinin günləri" 1966)
  • هالة والملك ("Qalə və kral" 1967)
  • الشخص ("Şəxsiyyət" 1968—1969)
  • جبال الصوان ("Çaxmaq dağlar" 1969)
  • يعيش يعيش ("Yaşasın, yaşasın" 1970)
  • صح النوم ("Xeyirli sabahlar" 1970—1971)
  • ناس من ورق ("Kağız adamlar" 1971)
  • ناطورة المفاتيح ("Açarların qoruyucusu" 1972)
  • المحطة ("Stansiya" 1973)
  • قصيدة حب ("Sevgi qəsidəsi" 1973)
  • لولو ("Lülü" 1974)
  • ميس الريم ("Mays ər-Rim" 1975)
  • بترا ("Petra" 1977—1978)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Lebanese diva Fairuz's concert delights Syrian fans". Agence France-Presse. January 28, 2009. http://afp.google.com/article/ALeqM5gcai-V_hhTYTsU6-3wNqP2w-H_JQ. İstifadə tarixi: 2009-09-28.
  2. Khaled Yacoub (January 28, 2008). "Lebanese diva arouses emotion, controversy in Syria". Reuters. http://www.reuters.com/article/entertainmentNews/idUSL2874028520080128?feedType=RSS&feedName=entertainmentNews. İstifadə tarixi: 2009-09-28.
  3. Sami Asmar (Spring 1995). "Fairouz: a Voice, a Star, a Mystery". Al Jadid. http://www.aljadid.com/music/fairouza_voice_star_mystery.html. İstifadə tarixi: 14 January 2010.
  4. Boulos, Sargon (1981). Fairouz – Legend and Legacy. Forum for International Art and Culture. 14 January 2010 tarixində istifadə olunub.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Fayruz ilə əlaqəli mediafayllar var.