Qəsidə

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Qəsidə — Böyük bir şəxsi və ya tarixi bir hadisəni mədh və tərif edən, adətən təntənəli, uzun lirik şeir[1].

Gəh tərzi-qəsidə eylərəm saz; Şəhbazım olub büləndpərvaz. Füzuli. [Xaqani:] Yazsaydım qəsidə əgər hər zaman; Şərqə tanınmazdı sevimli Şirvan. M.Rahim. Bazarda qəsidə oxuya-oxuya bir dərviş və yanında bir adam gəldi. Ə.Abasov. // Tərifnamə. ..Ya da “Məzhər” qəzetinin sahibi Kamil Əfəndi kimi gərək canişin həzrətlərinə birinci nömrəmizdə qəsidə oxuyaq ki, hökumət yanında hörmətimiz olsun. C.Məmmədquluzadə.

Qəsidənin qafiyə quruluşu qəzəldəki kimidir[2]. Amma qəzəldən fərqli olaraq, qəsidə ən azı 15 beytdən, yəni 30 misradan ibarət olur. Qəsidə təntənəli, təmtaraqlı üslubda yazılır. Qəsidə, bir qayda olaraq, ictimai mətləbləri ifadə edir. Mövzu və məzmununa görə qəsidənin minacat, nət, mədhiyyə, fəxriyyə, mərsiyə, həcv kimi növləri vardır[3].

Minacat[redaktə | əsas redaktə]

Nət[redaktə | əsas redaktə]

Peyğəmbərin müqəddəsliyindən bəhs edən şeir janrı.

Mədhiyyə[redaktə | əsas redaktə]

Mədhiyyədə hökmdarlar, yüksək rütbəli şəxslər təntənəli üslubda təriflənir.

Fəxriyyə[redaktə | əsas redaktə]

Bu janrda yazılmış əsərlərdə müəllif öz şairlik qüdrətindən fəxrlə söz açır.

Mərsiyə[redaktə | əsas redaktə]

Ərəbcə matəm şeiri deməkdir. Qəsidənin klassik ədəbiyyatında geniş yayılmış bu növündə daha çox görkəmli şəxsiyyətlərin - müqəddəslərin, hökmdarların, qəhrəmanların, sənətkarların ölümündən doğan qəm, kədər hisləri əks olunur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "qəsidə — azerdict.com saytı". 2015-05-30 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-02-04.
  2. Poeziya janrları: Lirik növün janrları
  3. "Ədəbiyyat", Bakı, "Abituriyent", 2012. səh.663