Femisto (peyk)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Femisto
S 2000 J 1.jpg
Digər adları Yupiter XVIII
Kəşf
Kəşf edən Çarlz Koval (1975)
Elizabet Romer (1975)
Devid Cevit (2000)
Yanqa Fernandes (2000)
Yevqen Maqner (2000)
Skot Steppard (2000)
Kəşf tarixi 30 sentyabr 1975 (43 il əvvəl) (1975-09-30)
21 noyabr 2000 (18 il əvvəl) (2000-11-21) (yenidən)
Orbital xarakteristikaları
Peri5.909.000
Apo8.874.300
Orbitinin orta radiusu (r)7.391.650
Orbitinin ekssentrisiteti (e)0.2006
Orbital sürəti (v)4.098 km/s
Əyilməsi (i)45.81°
Nəyin peykidirYupiter
Fiziki xarakteristikaları
Orta radiusu4 km[1]
Səthinin sahəsi (S)200 km2
Həcmi (V)270 km3
Kütləsi (m)6.89×1014 kq
Orta sıxlığı (ρ)2.6 q/sm3[2]
Ekvatorda sərbəstdüşmə təcili (g)1.455 km/s
Albedo0,04[1]
Hərarət
Səthində124 K

Femisto (yun. Θεμιστώ) və ya Yupiter XVIIIYupiterin kiçik peyklərindən biri. 1975-ci ildə kəşf edilsə də, itmiş və 2000-ci ildə yenidən kəşf edilmişdir.

Kəşf və adlandırma[redaktə | əsas redaktə]

Femisto birinci dəfə 30 sentyabr 1975-ci ildə[3] Elizabet Romer və Çarlz Koval tərəfindən kəşf edilmiş və bu kəşf 3 oktyabrda açıqlanmışdır. Peyk ilk olaraq S/1975 J 1 adlandırılmışdır. Amma bu peykin ətraflı öyrənilməməsi səbəbi ilə peyk astronomların gözündən itmişdir.

1980-ci illərdə Femisto ancaq astronomiya kitablarının qeyd bölməsində yer alırdı. Daha sonra 2000-ci ildə bu peykə çox bənzər bir peyk Skott Steppard, Devid Cevit, Yevqen Maqner və Yanqa Fernandes tərəfindən kəşf edilmişdir. Bu peyk S/2000 J 1 adlandırılmışdır. Amma sonra bunun 1975-ci ildə kəşf edilən peyk olduğu təsdiqlənmişdir.[4] Bu müşahidə Bret Qledman, Con Keyvlaars, Cin-Mark Petit, Hanz Skul, Metyu Holmen, Brayan Marsden, Filip Nikolson və Cozef Borns tərəfindən aparılmış və bu haqda Kiçik Planet Mərkəzinə məlumat verilmişdir.[5]

2002-ci ilin oktyabrında peykə yunan mifologiyasında Zevsin (Yupiterin) sevgilisi və yağış tanrısı İnaxın qızı Femistonun adı verilmişdir.[6]

Xarakteristika[redaktə | əsas redaktə]

TheIrregulars JUPITER GROUPS.svg

Femistonun orbiti Yupiterin digər peyklərindəkindən fərqlidir. Femisto öz orbitində tək başına hərəkət edir. Peyk Yupiterin Qaliley peykləri ilə Himali peykləri arasında yerləşir.

Femistonun diametri cəmi 8 km-dir, albedosu isə 0.04-dür.[1] Səth sahəsinin 200–380 km2 arasında olduğu güman olunur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 Skott Steppard; Devid Cevit; An abundant population of small irregular satellites around Jupiter, Nature, 423 (May 2003), pp. 261-263
  2. Physical parameters from JPL
  3. IAUC 2845: Probable New Satellite of Jupiter 1975 October 3 (discovery)
  4. IAUC 7525: S/1975 J 1 = S/2000 J 1 2000 November 25 (recovery)
  5. MPEC 2000-Y16: S/1975 J 1 = S/2000 J 1, S/1999 J 1 2000 December 19 (recovery and ephemeris)
  6. IAUC 7998: Satellites of Jupiter 2002 October 22 (naming the moon)

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]