Fiziki hadisələr

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Fiziki hadisələr - bir maddənin digər maddəyə çevrilməsi ilə nəticələnməyən hadisələr, başqa sözlə, maddə tərkibinin dəyişməsinə səbəb olmayan hadisələrdi.

Ümumi məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Cisimlərin daxilində, xaricində, onların iştirakı ilə baş verən hadisələr fiziki hadisələrdir. Fiziki hadisələr zamanı maddənin aqreqat halı, forması və s. dəyişir. Suyun donması, buzun əriməsi, mayenin buxarlanması, metalların döyülərək müxtəlif formalara salınması, neftin fraksiyalara ayrılması, qarışıqların süzmə, buxarlandırma, distillə, çökdürmə, kristallaşdırma, maqnitlə və xromatoqrafiya üsulu ilə ayrılması və s. fiziki hadisələrdi.

Fiziki hadisələrin növləri[redaktə | əsas redaktə]

Fiziki hadisələr 7 qrupa bölünür:

  • mexaniki,
  • işıq,
  • elektrik,
  • maqnit,
  • səs,
  • istilik
  • atom.

Mexaniki hadisələr[redaktə | əsas redaktə]

Mexaniki hadisələr cisimlərin bir-birinə nəzərən zamanı baş verir. Yelləncəyin hərəkəti, təyyarənin uçuşu, Yerin Günəş ətrafında hərəkəti və s. buna misal ola bilər.

İşıq[redaktə | əsas redaktə]

İşıq hadisələri işıq şüalarının təsiri ilə baş verən hadisələrdir. Məsələn,göy qurşağının

yaranma, işığın yanması və s.

Elektrik[redaktə | əsas redaktə]

Elektrik hadisələri elektrikləşdirilmiş cisimlərdə baş verir. Məsələn: elektrik cərəyanının alınması, elektrik cihazlarının işləməsi, şimşək və s.

İstilik[redaktə | əsas redaktə]

İstilik hadisələri cisimlərdə qızma və soyuma zamanı baş veir: suyun buxara və ya buza çevrilməsi, havanın isinməsi.

Maqnit[redaktə | əsas redaktə]

Maqnit hadisələri maqnit xassələrinə əsaslanan hadisələrdir: kompasın əqrəblərinin Şimal, Cənub, Şərq və ya Qərbə dönməsi

Sublimasiya[redaktə | əsas redaktə]

Bərk maddənin qızdırıldıqda birbaşa qaz halına keçməsi hadisəsinə sublimasiya deyilir. Məsələn, yod kristallarını qizdırdiqda birbaşa qaz halına keçir. Deməli, sublimasiya hadisəsi də aqreqat halının dəyişməsi olduğu üçün fiziki hadisədir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Uşaq ensiklopediyası - Kİmya. Bakı, 2008.