Gürcüstanda prezident seçkiləri (2018)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
← 2013  Flag of Georgia.svg  2024 →
Gürcüstanda Prezident seçkiləri 2018
28 oktyabr, 2018
Salomé Zourabichvili.jpg Grigol Vashadze (cropped).jpg David Bakradze cropped.jpg
Namizəd: Salome Zurabişvili Qriqol Vaşadze David Bakradze
Partiya: Müstəqil VMH Avropalı Gürcüstan
Zurab Japaridze, 2013 UNM Presidential Candidate.jpg David Usupashvili.jpg ShalvaNatelashvili.jpg
Namizəd: Zurab Caparidze David Usupaşvili Şalva Nateşaşvili
Partiya: Qirçi Quruculuq hərəkatı Gürcüstan İşçi Partiyası
Georgian presidential election 2018-tier 1.svg
Mavi — Salome Zurabişvili, Qırmızı — Qriqol Vaşadze

2018-ci il Gürcüstan Respublikası prezidenti seçkiləriGürcüstanda prezident seçkisi. Gürcüstan Respublikası Prezidenti postuna keçirilməsi nəzərdə tutulan rəsmi ümumilli seçkidir. 2018-ci ilin oktyabr ayının 28-də keçirilib.

Seçki[redaktə | əsas redaktə]

Gürcüstan prezidenti ümumi, bərabər və birbaşa seçki hüququ əsasında, beş il müddətinə gizli səsvermə yolu ilə seçilir. Seçkilərin keçirildiyi gün seçkidən ən az 60 gün əvvəl Gürcüstan Baş Naziri tərəfindən təyin edilir.

Gürcüstan vətəndaşı 35 yaşından etibarən Gürcüstanın prezidenti namizədi ola bilər. Eyni zamanda, Gürcüstanda ən azı beş il, son üç ildə isə seçkilərin keçirilməsi üçün yaşamaq lazımdır. Eyni şəxs yalnız iki dəfə Gürcüstanın prezidenti seçilə bilər. Seçkidə iştirakçıların yarısından çoxunun səs vermiş Gürcüstan prezidentliyinə namizəddir.[1]

5 yanvar 2018-ci ildə Gürcüstanın Mərkəzi Seçki Komissiyası 2018-ci il prezident seçkiləri üçün dövlət tərəfindən ayrılmış vəsaitlərin paylanmasının və istifadəsinin müəyyənləşdirilməsi haqqında qətnamə qəbul etmişdir. Ümumi seçkilər üçün 39,136,784 lari ayrılmış, seçki fəaliyyətləri üzrə birbaşa 28,272 634 lari, seçkilərdə vəzifəli şəxslərin hazırlanması və yenidənqurulması üçün 1,002,300 lari və seçki subyektlərinin seçilməsi üçün 2,242,850 lari sərf olunacaq.[2] [3]

Fəaliyyət[redaktə | əsas redaktə]

Saat 10.00 radələrində seçicilərin sayı 6,15% (215 329 seçici) təşkil edib.[4] Saat 12.00 radələrində seçicilərin sayı 15.95%, (558 755 seçici) idi.[5]

Müşahidəçilər[redaktə | əsas redaktə]

Seçki subyektlərinin 82 904 nümayəndəsi, 73 yerli müşahidə təşkilatının 22 032 müşahidəçisi və 58 beynəlxalq təşkilatın 1163 beynəlxalq müşahidəçisi prezident seçkisini müşahidə edəcəklər. Seçki prosesini 125 media təşkilatının 1957 jurnalisti əhatə etmişdir. Akkreditə olunmuş KİV-lər arasında 31 beynəlxalq və 94 yerli media təşkilatı var.[6]

Namizədlər[redaktə | əsas redaktə]

Vətəndaşların Siyasi Birliyi tərəfindən təqdim olunan Prezident Namizədi və Gürcüstan prezidentinin seçkilər üçün seçicilərin təşəbbüs qrupu 28 oktyabr 2018-ci il tarixində seçicilərin imzası ilə ən azı 25 923 (seçicilərin ümumi sayının 0,75%) tərəfindən təsdiq edilməlidir. [7] Ümumi 46 namizəd 2018 seçkilərində prezidentliyə səs vermək arzusunu ifadə etdi.[8] MSK yalnız 25 namizəd qeydə almış, onlardan 19-sı siyasi partiya və 6 təşəbbüs qrupu tərəfindən təqdim olunmuşdur.

"Gürcü arzusu" partiyasının namizədi[redaktə | əsas redaktə]

2018-ci ilin əvvəlində "Gürcü arzusu", baş nazir Georgi Kvirikaşvili, Səhiyyə naziri Davit Sergeenko və parlamentin lideri Arçil Talakvadze tərəfindən prezidentliyə namizəd göstərildi. Davit Sergeenko bu məlumatı təkzib edərək, prezidentliyə namizəd adını nəzərə almadı. Giorgi Kvirikaşvili də 20 yanvarda eyni şeyi etdi:

" Hökumət qrupu ilə birlikdə hazırkı mövqeyimə əsaslanaraq, ölkəmizdə əhəmiyyətli bir müsbət dinamika yaradan proqram həyata keçirirəm. Bu proqramın müvəffəqiyyətlə həyata keçirilməsi üçün tam konsolidasiyaya malik olmaq və davam edən işlərdə əhəmiyyətli nəticələr əldə etmək lazımdır. Bu vəziyyətdə mənim namizədliyim prezidentliyə göndərilməz qəbul edilə bilməz, mənim üçün düşünülə bilməz və mən bu mövzunu daim qarışdırmağın komandamıza zərər verəcəyini düşünürəm.
"

Fevralın 5-də Arçil Talakvadze jurnalistlərə bildirib ki, hələlik bu məsələ ilə bağlı məsləhətləşmələr aparmayıb. Onun sözlərinə görə, "Gürcü arzusu" partiyasının prezidentliyə namizədi yazda açıqlanacaq.[9] [10]

Martın 3-də "Rustavi 2" telekanalının verdiyi məlumata görə, "Gürcü arzusu" partiyasının namizədi ədliyyə naziri Tea Tsulukiani ola bilər. Televiziya şirkətinin məlumatına görə, bu barədə Arçil Talakvadzəyə məlumat verdilər. O, qadın namizədlərin seçkilərdə iştirak etmək üçün bərabər şansa malik olduğunu söylədi:

" Qadın namizədləri bu seçkidə iştirak etmək üçün eyni ehtimal və fürsətə sahibdirlər. İlk növbədə, cəmiyyətimiz və partiyamız üzvləri yüksək etibar və reytinqi olan liderlər ilə maraqlanırlar. Bu baxımdan müzakirə başlandı. "Gürcü arzusu" tərəfindən irəli sürülmüş və dəstəklənən namizəd prezident seçkilərində iştirak edənlər arasında ən yaxşı olacaq. Hələ siyasi məclis formatında namizədlər haqqında heç bir müzakirə olmadı, mən şəxsən bu müzakirələrdə iştirak etmirəm. Namizədlərə gəldikdə, məncə, qadın namizədlərin seçkilərdə iştirak etmək üçün bərabər imkanları var
Arçil Talaqvadze[11]
"

Martın 5-də həmin Rustavi 2 telekanalında "Gürcü arzusu" partiyasının iki əsas namizədi - Gürcüstanın ədliyyə naziri Tea Tsulukiani və qeyri-partiyadan olan millət vəkili Salome Zurabişvili haqqında məlumat verildi.[12]

Apreldə "Gürcü arzusu" partiyasında əhəmiyyətli dəyişikliklər edildi. Partiyaya qayıdan onun təsisçisi Bidzina İvanişvili partiyanın siyasi məclis yığıncağında "Gürcü arzusu" partiyasının sədri seçilib.

İyulun 13-də "İmedi" televiziyası "Gürcü arzusu" partiyasının prezident seçkilərində namizədi olmadığını və partiyanın müstəqil millət vəkili Salome Zurabişviliyə dəstək verəcəyini bildirdi.[13]

Partiyanın sədri Bidzina İvanişvili iyulun 24-də "Gürcüstanın prezident seçkilərində qalib gəlmək üçün mübarizə aparmaq üçün artıq konstitusiyada əksəriyyəti olan "Gürcü arzusu" demokratiyasını inkişaf etdirmək üçün daha yaxşı olardı" dedi. İvanişvili bəzi partiya üzvlərinin mövqeyini paylaşmadığını da əlavə etdi.[14]

Avqustun 5-də evinin həyətində keçirilən brifinqdə Salome Zurabişvili gələcək prezident seçkilərində iştirak edəcəyini təsdiqləyib.[15] Onun müstəqil namizəd statusuna baxmayaraq, "Gürcü arzusu" partiyasının komandası onu dəstəkləyəcək.[15] [16]

6 avqustda "Gürcü arzusu" siyasi məclis yığıncağı, partiyanın prezidentliyə namizəd göstərməyəcəyini və müstəqil namizədin dəstək olacağına qərar verdi. [17] Sentyabrın 9-da partiya Gürcüstanın prezident seçkilərində müstəqil namizəd Salome Zurabişvili üçün dəstək elan edib. Gürcüstan parlamentinin spikeri İrakli Kobahidze partiya mərkəzində keçirilən brifinqdə bildirib.[18]

Birləşmiş Müxalifətin namizədi[redaktə | əsas redaktə]

15 iyul 2018-ci ildə 10 müxalifət partiyasının prezident seçkiləri üçün birləşməyi qərara aldıqları təsdiq edildi. Onlar "Qüvvət birliyi" adlı koalisiya formalaşdırdılar. İttifaqa aşağıdakı partiyalara qoşuldu: Birləşmiş Millətlər Hərəkatı, Yeni Gürcüstan, Dövlət Xalqları, Milli Demokratik Partiya, Xristian-Mühafizəkar Partiya, Avropa Demokratlar, Azadlıq üçün Mülki Alyans və Gürcüstan Liderliyi.[19] 19 iyulda Qriqol Vaşadze onların prezidentliyə namizədi kimi təqdim edildi.[20]

"Avropalı Gürcüstan" partiyasının namizədi[redaktə | əsas redaktə]

2018-ci il iyulun 21-də "Avropalı Gürcüstan" Davit Bakradzeni öz namizədi elan edib. Partiya, Kutaisi İdman Sarayında prezidentliyə namizəd göstərdi.[21]

Nəticə[redaktə | əsas redaktə]

Namizəd Partiya 1-ci tur 2-ci tur
Səs sayı % Səs sayı %
Salome Zurabişvili Müstəqil 615,624 38.64
Qriqol Vaşadze Vahid Milli Hərəkat 601,188 37.74
David Bakradze Avropalı Gürcüstan 174,753 10.97
Şalva Nateşaşvili Gürcüstan İşçi Partiyası 59,625 3.74
Zurab Caparidze Qirçi 36,023 2.26
David Usupaşvili Hərəkatı 36,005 2.26
Kaxa Kukava Azad Gürcüstan 21,195 1.33
Qiorqi Andriadze Müstəqil 13,162 0.83
Teymuraz Şaşiaşvili Müstəqil 9,487 0.60
Tamar Çxoraqauli Azadlıq — Zviad Qamsaxurdiyanın yolu 4,009 0.25
Besarion Tediaşvili Müstəqil 3,713 0.23
Mixeil Saluaşvili Ədalət Bərpa Birliyi 2,970 0.19
Levan Çxeidze Yeni Xristian-Demokratlar 2,931 0.18
Akaki Asatiani Gürcüstan Mədəni Birliyi 2,002 0.13
Vaxtanq Qabunia Xristian-Demokratlar Hərəkatı 1,958 0.12
Qela Xuçisşvili Gürcüstan Veteranları və Patriotları Siyasi Birliyi 1,623 0.10
Kaxaber Cicinadze Müstəqil 1,422 0.09
Mixeil Antadze Xalq üçün Hərəkat 1,074 0.07
Qiorqi Liluaşvili Gürcüstan partiyası 892 0.06
Zviad Mexatiaşvili Gürcüstan Xristian-Mühafizəkar Partiyası 713 0.04
Otar Meunarqia Sənayesi Gürcüstanı xilas edəcək 664 0.04
Vladimir Nonikaşvili Müstəqil 635 0.04
İrakli Qorqadze Azad Gürcüstan Hərəkatı 542 0.03
Zviad Bağdavidze Vətəndaş platforması — Yeni Gürcüstan 488 0.03
Zviad İaşvili Milli Demokratlar Partiyası 444 0.03
Etibarsız səslər
Səslərin cəmi 1,637,956 100
Qeydə alınmış və qeydiyyatda olan seçicilərin sayı 3,558,437 46.74
Mənbə: CEC

Qiymətləndirilmə[redaktə | əsas redaktə]

Beynəlxalq Ədalətli Seçkilər və Demokratiya Cəmiyyətinə (ISFED) görə, seçkilər müxtəlif prosessual pozuntular fonunda, lakin əhəmiyyətli pozuntular olmadan keçirilib.

Beynəlxalq Ədalətli Seçkilər və Demokratiya Cəmiyyəti prezident seçkilərinin nəticələrini yekunlaşdırdı və seçkilərin əhəmiyyətli pozuntuları olmadan keçirildiyini qeyd etdi.

Təşkilata görə səsvermə günündə müxtəlif prosedur pozuntuları müşahidə olundu və nəticədə DSK-lara 61 şikayət verildi. Bu pozuntulara daxildir: kiminsə əvəzinə başqa kimsənin səs verməsi, sənədlərin olmaması, qeyd proseduru pozuntuları ilə bağlı səs prosedurları, icazəsiz şəxslərin daxil olması.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "პრეზიდენტის არჩევნები". http://cesko.ge/geo/static/1593/saprezidento-archevnebi.
  2. "2018 წლის საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებისთვის სახელმწიფოს მიერ გამოყოფილი თანხის განაწილებისა და გამოყენების წესის განსაზღვრის თაობაზე". https://matsne.gov.ge/ka/document/view/3986922.
  3. "2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებისათვის ცესკო 39 მილიონ ლარზე მეტს დახარჯავს". https://1tv.ge/news/2018-wlis-saprezidento-archevnebisatvis-cesko-39-milion-larze-mets-dakharjavs/.
  4. ამომრჩეველთა აქტივობა 10:00 სთ-ის მდგომარეობით
  5. ამომრჩეველთა აქტივობა 12:00 სთ-ის მდგომარეობით
  6. დღეს საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნები იმართება
  7. ცესკოს დადგენილება
  8. 2018 წლის 28 ოქტომბრის საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნები
  9. "გიორგი კვირიკაშვილი საპრეზიდენტო არჩევნებზე მისი კანდიდატურის დასახელებას გამორიცხავს". http://reginfo.ge/politics/item/4696-giorgi-kvirikashvili-saprezidento-archevnebze-misi-kandidaturis-dasaxelebas-gamorizxavs.
  10. "არჩილ თალაკვაძე - „ქართული ოცნების“ საპრეზიდენტო კანდიდატი გაზაფხულზე გამოიკვეთება". https://1tv.ge/news/archil-talakvadze-qartuli-ocnebis-saprezidento-kandidati-gazafkhulze-gamoikveteba/.
  11. "„ქართული ოცნების“ საპრეზიდენტო კანდიდატი შესაძლოა, თეა წულუკიანი გახდეს". http://rustavi2.ge/ka/news/98216.
  12. ""ქართული ოცნების" საპრეზიდენტო კანდიდატი - არსებული ინფორმაციით, მმართველი გუნდი წულუკიანსა და ზურაბიშვილზე მსჯელობს". http://rustavi2.ge/ka/news/98300.
  13. "ოცნებას, სავარაუდოდ, საკუთარი საპრეზიდენტო კანდიდატი არ ეყოლება". https://imedinews.ge/ge/saqartvelo/69962/otsnebas-savaraudod-sakutari-saprezidento-kandidati-ar-ekoleba.
  14. "ივანიშვილი: ჩემი პოზიციაა, რომ არ დავასახელოთ პრეზიდენტობის კანდიდატი". http://liberali.ge/news/view/38640/ivanishvili-chemi-pozitsiaa-rom-ar-davasakhelot-prezidentobis-kandidati.
  15. 15,0 15,1 სალომე ზურაბიშვილი პრეზიდენტობის კანდიდატია
  16. "სალომე ზურაბიშვილი პრეზიდენტად კენჭს იყრის". https://imedinews.ge/ge/saqartvelo/71192/salome-zurabishvili-prezidentad-kenchs-ikris.
  17. "ქართული ოცნება საპრეზიდენტო არჩევნებში კანდიდატს არ წარადგენს". https://imedinews.ge/ge/saqartvelo/73026/qartuli-otsneba-saprezidento-archevnebshi-kandidats-ar-tsaradgens.
  18. ქართული ოცნება საპრეზიდენტო არჩევნებზე სალომე ზურაბიშვილს დაუჭერს მხარს
  19. "9 ოპოზიციური პარტია სამშაბათს, სავარაუდოდ, ერთიან საპრეზიდენტო კანდიდატს დაასახელებს". http://liberali.ge/news/view/38413/9-opozitsiuri-partia-samshabats-savaraudod-ertian-saprezidento-kandidats-daasakhelebs.
  20. "10-მა ოპოზიციურმა პარტიამ მოძრაობა "ძალა ერთობაშია" დააფუძნა". http://rustavi2.ge/ka/news/109136.
  21. "„ევროპულმა საქართველომ“ საპრეზიდენტო კანდიდატად დავით ბაქრაძე წარადგინა". https://imedinews.ge/ge/saqartvelo/71061/evropulma-saqartvelom-saprezidento-kandidatad-davit-baqradze-tsaradgina.