Gediminas

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Gediminas
Gedimin grav xvii.jpg
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 1275
Doğum yeri
Vəfat tarixi dekabr 1341
Vəfat yeri
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Gediminas1295-ci ildәn qardaşı Vitenin hәmhakimi, Böyük Litva knyazı, Gediminilәr sülalәsinin banisi. Əslәn Aukştaytlardandır, Olgerd vә Keystutun atasıdır. Böyük Litva Knyazlığının iqtisadi inkişafı üçün әlverişli şәrait yaratmış, gömrük vә digәr güzәştlәr vermәklә Avropa sәnәtkar vә tacirlәrini Litvada daimi mәskunlaşmağa sövq etmiş, Böyük Litva Knyazlığı üçün sәrfәli ticarәt müqavilәlәri imzalamışdır. Dövlәt strukturunu möhkәmlәndirmiş, inzibati sistemi tәkmillәşdirmiş, mükәllәfiyyәtlәri nizamlamışdır. Ölkәnin paytaxtı olmuş Vilno (indiki Vilnüs) ilk dәfә Gediminasın dövründә, 1323-cü ildə qeyd edilmişdir. 1323-cü ildә Livoniya ordeninә qarşı mübarizәdә Riqa yepiskopluğu ilә ittifaq bağlamışdır. 1325-=ci ildә Polşa kralı I Vladislav Loketeklә müqavilә bağlamış vә qızını kralın oğluna әrә vermәklә onu daha da möhkәmlәndirmişdi. 1310–30-cu illәrdә Polotsku, Qrodnonu, Berestyeni, Vitebski, Minski, Turovu vә Pinski tabe etmiş, onlara qonşu knyazları öz vassallarına çevirmişdi. Polşa feodalları ilә mübarizәdә Volını qәti olaraq Böyük Litva Knyazlığına birlәşdirmişdir. İvan I Daniloviç Kalita ilә rәqabәt aparmış, Pskov, Novqorod, Smolensk, Kiyevin siyasәtinә tәsir göstәrmişdir. Tver knyazı Dmitri Mixayloviçlә Moskvaya qarşı ittifaq bağlamışdır.

Özünü "litvalıların vә rusların kralı" adlandırmışdı. Onun dövründә Böyük Litva Knyazlığı Şәrqi Avropanın әn güclü dövlәtinә çevrilmişdi. O, almanların Bayerburq qalasının mühasirәsi zamanı öldürülmüşdür.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]