Hüseyn Abbaszadə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Hüseyn Abbaszadə
Hüseyn Abbas oğlu Abbaszadə
Hüseyn Abbaszadə.jpg
Doğum tarixi 22 noyabr 1922(1922-11-22)
Doğum yeri Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vəfatı 12 dekabr 2007 (85 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan
Mükafatları Xalq yazıçısı
Azərbaycan SSR dövlət mükafatı "Qırmızı Ulduz" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni (SSRİ)
"Şöhrət" ordeni

Abbaszadə Hüseyn Abbas oğlu — Azərbaycan yazıçısı, ssenaristi, 1948-ci ildən AYİ-nin üzvü, Azərbaycan SSR Əməkdar incəsənət xadimi (1979), Azərbaycan Dövlət mükafatı laureatı (1984), SSRİ Yazıçılar İttifaqının və ÜİHİŞ-nin mükafatı laureatı (1988), Azərbaycanın xalq yazıçısı (1991).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Hüseyn Abbaszadə 1922-ci il noyabrın 22-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Orta təhsilini bitirdikdən sonra II Dünya müharibəsinin başlanması ilə əlaqədar o, ordu sıralarına çağırılmışdır. Hüseyn Abbaszadə 1941-1945-ci illərdə Şimali Qafqaz, Leninqrad, 1-ci və 4-cü Ukrayna cəbhələrində şərəfli döyüş yolu keçmişdir.

Müharibədən qayıdan Hüseyn Abbaszadə 1945-1950-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun teatrşünaslıq fakültəsində ali təhsil almışdır.

Əmək fəaliyyətinə “Pioner” jurnalında şöbə müdiri, məsul katib kimi başlayan Hüseyn Abbaszadə 1958-1964-cü illərdə “Göyərçin” jurnalı redaksiyasında məsul katib, 1964-1966-cı illərdə baş redaktor, 1966-1971-ci illərdə "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetinin, 1972-1975-ci illərdə isə yenidən “Göyərçin” jurnalının baş redaktoru olmuşdur. O, 1975-1991-ci illərdə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının katibi vəzifəsində çalışmışdır.

Müasir Azərbaycan ədəbiyyatının tanınmış simalarından olan Hüseyn Abbaszadə bədii yaradıcılığa müharibə illərində cəbhə qəzetlərində dərc etdirdiyi vətənpərvərlik mövzusunda şeirlərlə başlamış və bu mövzuya daim sadiq qalmışdır. O, 60 ildən artıq bir dövrü əhatə edən səmərəli ədəbi fəaliyyətinin məhsulu olan çox sayda əsərləri ilə ədəbiyyatımızın inkişafına öz töhfəsini vermişdir. Yazıçının 2 dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı general Həzi Aslanova həsr olunmuş “General” romanı müharibə illərində Azərbaycan oğullarının qəhrəmanlığını bütün dolğunluğu ilə əks etdirən parlaq nəsr nümunəsidir.

Hüseyn Abbaszadənin dövrümüzün müxtəlif mərhələlərinin bədii mənzərəsini canlandıran və insanlarımızın zəngin mənəviyyatını tərənnüm edən hekayələri, povest və romanları oxucular tərəfindən daim rəğbətlə qarşılanmış, gənc nəslin milli-mənəvi dəyərlərə bağlılıq ruhunda tərbiyə olunması işində mühüm rol oynamışdır.

Hüseyn Abbaszadənin lirik şeirlərinə bəstələnmiş mahnılar görkəmli Azərbaycan müğənniləri tərəfindən ifa edilərək dinləyicilərin böyük rəğbətini qazanmışdır. Onun ədəbi fəaliyyətinin bir istiqaməti də bədii tərcümə sənəti ilə bağlı olmuşdur. Azərbaycan oxucusunun dünya ədəbiyyatı nümunələri ilə tanış edilməsində Hüseyn Abbaszadə yaxından iştirak etmişdir. Yazıçının əsərləri də bir çox xalqların dillərinə tərcümə olunaraq ölkəmizin hüdudlarından kənarda yayılmış, milli nəsri uğurla təmsil etmişdir.

Hüseyn Abbaszadə qələminin məhsulu olan memuarlarda və publisistik məqalələrdə XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyətinin görkəmli simalarının işıqlı obrazları öz əksini tapmışdır. Onun Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının katibi kimi uzun illər müasir ədəbi prosesin təşkili sahəsində əməyi də təqdirəlayiq olmuşdur.

Hüseyn Abbaszadənin Azərbaycan ədəbiyyatı və mətbuatının inkişafında göstərdiyi xidmətlər yüksək qiymətləndirilmişdir. O, bir sıra hərbi orden və medallarla, habelə müstəqil Azərbaycanın ali mükafatı – “Şöhrət” ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Hüseyn Abbaszadə 2007-ci il dekabrın 12-də Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi — 30.07.1979[1]
  • "Qırmızı ulduz" ordeni
  • "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni
  • I dərəcəli "Böyük Vətən müharibəsi" ordeni
  • "Şöhrət" ordeni — 22.11.1997[2]

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Kitabları[redaktə | əsas redaktə]

  • General (1962)
  • Ləpədöyəndə (1965)
  • Onu tanımadılar (1967)
  • Qapı döyülür
  • Burulğanlar (1979)
  • Çəmbərəkənd balladası (1982)
  • Dünyadan gör necə insanlar gedib (2000)
  • Qayıdanlardan biri (2003)

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Əlibalanın ağır səfəri
  • Tələ
  • Burulğanlar
  • Dünyadan gör necə insanlar gedir
  • Qayıdanlardan biri
  • Ləpədöyəndə
  • Qaradağ əhvalatı
  • Evə kölgə düşür
  • Qapı döyülür
  • Mənsur

Müharibə mövzusuna həsr olunan əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Onu tanımadılar
  • Şokalad paylayan qız
  • Uzaqdan gələn qonaq
  • Dörd bazar günü
  • Haradansınız, müsyö Abel?
  • Barıt iyi

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  1. Dənizə çıxmaq qorxuludur (film, 1973)
  2. Dörd bazar günü (film, 1975)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Respublikanın ədəbiyyat xadimlərinə Azərbaycan SSR fəxri adlarının verilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 30 iyul 1979-cu il tarixli Fərmanıanl.az saytı
  2. "H. A. Abbaszadənin «Şöhrət» ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22 noyabr 1997-ci il tarixli, 642 nömrəli Fərmanı  (azərb.)