Həmid Qasımbəyov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox military.png
Həmid Qasımbəyov
Həmid Həbib bəy oğlu Qasımbəyov
Fotoqrafiya
Doğum tarixi3 may 1923(1923-05-03)
Doğum yeri Naxçıvan
Vəfat tarixi 20 aprel 2005 (81 yaşında)
Vəfat yeri Bakı
Vətəndaşlıq Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Mənsubiyyəti Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Qoşun növüHərbi Dəniz Qüvvələri
Xidmət illəri 1945 - 1984
RütbəCCCP navy Rank vice-admiral infobox.svg Vitse-admiral
Komandanlıq edibQırmızı Bayraqlı Xəzər Donanması
Döyüşlərİkinci Dünya müharibəsi
Sovet-Yapon müharibəsi (1945)
TəltifləriI dərəcəli "Vətən Müharibəsi" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni (SSRİ) "Qırmızı Ulduz" ordeni "Qırmızı Ulduz" ordeni "Döyüş xidmətlərinə görə" medalı Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi ilə əlaqədar yubiley medalı "Qafqazın müdafiəsi uğrunda" medalı "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində Almaniya üzərində qələbəyə görə" medalı "Yaponiya üzərində qələbəyə görə" medalı "SSRİ Silahlı Qüvvələri veteranı" medalı


Qasımbəyov Həmid Həbib bəy oğlu - hərbiçi, vitse-admiral, Sovet İttifaqında ilk vitse-admiral rütbəsi alan azərbaycanlı.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Həmid Qasımbəyov 3 may 1923-cü ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. Kiçik yaşlarında ailəsi Gəncə şəhərinə köçür və o burada Nizami rayonu 3 saylı məktəbdə təhsil almağa başlayır. Onillik məktəbi bitirdikdən sonra Moskva Nəqliyyat İnstitutunun Dəmir yolu tikintisi fakultəsinə daxil olub. İkinci Dünya Müharibəsi başladıqdan sonra təhsili ilə yanaşı əlvan metallar zavodununda dəmirçi kimi işləyib. 1941-ci ilin payızında institut Tiflisə köçürülüb.[1]

İkinci Dünya Müharibəsində xidməti[redaktə | əsas redaktə]

1941-ci il dekabr ayının sonunda Həmid Qasımbəyov Xəzər Dənizi Ali Hərbi Dənizçilik Məktəbinə daxil olub. 1945-ci ilin fevral ayında təhsilini bitirdikdən sonra leytenant Qasımbəyov Qara dəniz donanmasına xidmətə göndərilir. Xidməti yerinə çatdıqdan sonra ABŞ-da tikilən yeni gəmilərin qəbulu ilə məşğul olan komissiyaya daxil edilib.

1945-ci il may ayının əvvəlində komandanın tərkibində Sakit okean donanmasına Vladivostok şəhərinə göndərilir. Rəhbərliyin ABŞ-dan göndərilən gəmilərin qəbulu ilə bağlı tapşırığını yerinə yetirdikdən sonra mina təmizləmə gəmisinə şturman təyin edilir. 1945-ci ilin avqust-sentyabr aylarında Yaponiyaya qarşı döyüş əməliyyatlarında iştirak edib. Cənubi Saxalin və Kuril adalarını müdafiə etmək üçün xidmət göstərən mina təmizləmə gəmilərində xidmət göstərib. Kuril adalarının Port-Arturun mina əleyhinə müdafiəsi, OxotYapon dənizlərinin, eləcə də LaperuzTatar boğazlarında mina təmizləmə əməliyyatlarında iştirak edib. 604 saylı mina təmizləmə gəmisində şturman kimi xidmət edən Qasımbəyov, güclü artilleriya atəşləri və yapon təyyarələrinin hücumu altında göstərdiyi xidmətə görə Qırmızı Ulduz ordeni ilə təltif edilmişdir.[2]

Sonrakı illərdə xidməti[redaktə | əsas redaktə]

1949-cu ildə Həmid Qasımbəyov Baltik Dənizi Donanmasına məxsus hərbi-dəniz bazasının komandiri vəzifəsinə təyin olunur. 1957-ci ildə isə, Polşanın Svinouste şəhərindəki Sovet Hərbi Dəniz Donanmasının hərbi müdafiə briqadasının komandiri vəzifəsinə təyin olunur.

1963-cü ildə isə, keçmiş SSRİ Müdafiə nazirliyinin ən güclü və strateji əhəmiyyət daşıyan Baltik Dənizi Hərbi Dəniz Donanmasının 71 saylı desant briqadasının komandiri təyin olunur. 1970-ci ildə SSRİ Hərbi Dəniz Donanması Komandanlığının xüsusi sərəncamı ilə Həmid Qasımbəyov Baltik Dənizi Hərbi Dəniz Donanmasının Baş hərbi qərargahının rəisi vəzifəsinə irəli çəkilir. 1971-ci ildə isə ona kontr-admiral ali hərbi rütbəsi verilir. 1973-cü ildən 1976-cı ilə kimi Baltik Dənizi Hərbi Dəniz Donanmasının qarnizon rəisi vəzifəsində fəaliyyət göstyərmişdir[3].

1977-ci ildə Xəzər Dənizi Hərbi Dəniz Donanmasının komandanı vəzifəsinə gətirilir. 9 iyul 1984-cü ildə SSRİ müdafiə nazirinin əmri ilə Həmid Qasımbəyova vitse-admiral ən ali rütbəsi verilir. 1984-cü ildə səhhəti ilə bağlı ordudan tərxis olunur.[2]

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

PolşaMonqolustan kimi xarici dövlətlərin medalları ilə yanaşı 30-a yaxın medal və ordenlə təltif edilib. 1973-cü ildə SSRİ hərbi dəniz qüvvələrinin komandanı tərəfindən fəxri silah - qılıncla təltif edilib.[2]

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Tatyana Sidorova ilə evli olub. Bu evlilikdən iki qız və bir oğlanları olub.

Ölümü[redaktə | əsas redaktə]

2005-ci ildə uzun sürən xəstəlikdən sonra dünyasını dəyişib. İkinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.

Xatirəsi[redaktə | əsas redaktə]

18 aprel 2018-ci il tarixində Rusiya Federasiyası Kalininqrad vilayətinin Baltiysk şəhər Dumasının deputatları tərəfindən Həmid Həbib oğlu Qasımbəvoyun adının əbədiləşdirilməsi ilə bağlı qərar qəbul edilmişdir.[4]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Верностъ адмирала флоту
  2. 2,0 2,1 2,2 Биографии участников войны
  3. Командиры военно-морской базы Балтийск
  4. Əfsanəvi sərkərdə Həmid Qasımbəyovun xatirəsi Baltik sahillərində əbədiləşdirildi