Hayle Selassi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Hayle Selassi
amh. ኃይለ፡ ሥላሴ
Haile Selassie in full dress.jpg
Doğum tarixi 23 iyul 1892(1892-07-23)[1][2][3][…]
Vəfat tarixi 27 avqust 1975(1975-08-27)[4][1][2][…] (83 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti siyasətçi
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
Hayle Selassi
Hayle Selassi

Hayle Selassi (Amharca ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ, Üçləmənin gücü[5]), əsl adı Tafari Makonnen (ተፈሪ መኮነን)[6], (d. 23 iyul 1892 - ö. 27 avqust 1975) — Efiopiyanın son imperatoru (1930-1974).

Yamaykada H.I.M. (His Imperial Majesty) olaraq tanınır. Ləqəbi Nequse Neqest (Krallar kralı) idi və özünü Süleymanın 225-ci xələfi olaraq tanıdırdı. Ölkəsinin modernləşməsinə öndərlik edərək II Dünya müharibəsi sonrası Afrika siyasi həyatında əhəmiyyətli bir mövqe əldə etməsini təmin etmiş və Əddis-Əbəbəyı Afrika Birliyi Təşkilatının (OAU) əsas mərkəzi vəziyyətinə gətirmişdir. 1974-cü ildə SSRİ-nin dəstəyi baş verən hərbi çevrilişlə taxtdan salınmışdır.

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Tafari Makonnen adıyla şərqdəki bir əyalət olan Harerdə oranın qubernatorunun oğlu olaraq dünyaya gəlib. Xristian-Pravoslav aristokratiyanın ayaqlanmasıyla ölən əski kral II Menelikin və orta qüvvələrin dəstəkçisi olaraq tanınan dəstəkçisi V İyasu Liul Liy, 2 noyabr 1930-cu ildə aşaraq I. Hayle Selassi adıyla iqtidara gəlmişdir.

Yamaykada ortaya çıxan Pan-Afrikali fikirli Rastafari inancında bir peyğəmbər olaraq qəbul edilir.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 Haile Selassie I // Encyclopædia Britannica (ing.).
  2. 1 2 Haile Selassie I. // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.).
  3. Haile Selassie I d’Etiòpia // Gran Enciclopèdia Catalana (kat.). Grup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  4. 1 2 Хайле Селассие I (rus.). / под ред. А. М. Прохорова 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  5. Gates, Henry Louis and Appiah, Anthony. Africana: The Encyclopedia of the African and African American Experience. 1999, page 902.
  6. Melvin Eugene Page, Penny M. Sonnenburg. Colonialism: an international, social, cultural, and political encyclopedia. Volume 1. ABC-CLIO. 2003. səh. 247. ISBN 9781576073353. İstifadə tarixi: 2009-10-05.

Qaynaqlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]