Məzmuna keç

I Əlaəddin Keyqubad

Vikipediya, azad ensiklopediya

Şirvanşah I Keyqubad ilə səhv salınmamalıdır.

I Əlaəddin Keyqubad
1220 1237
(ləqəbi: Uluğ Sultan Uluğ Keykubat Dünya Hökmdarı)
ƏvvəlkiI İzzəddin Keykavus
SonrakıII Qiyasəddin Keyxosrov
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 1190(1190)[1] və ya 1188(1188)[2]
Doğum yeri Konya
Vəfat tarixi 1237(1237)[1][3][…] (46–49 yaşında)
Vəfat yeri Kayseri
Dəfn yeri Konya
Fəaliyyəti monarx, Sultan
Atası I Qiyasəddin Keyxosrov
Uşağı
Ailəsi Səlcuq bəy
Dini İslam Sünni
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

I Əlaəddin Keyqubad (1190[1] və ya 1188[2]1237[1][3][…]; fars. علاءالدین کیقباد) - Anadolu Səlcuqlu dövlətinin sultanı, sultan I Qiyasəddin Keyxosrovun oğlu. Hakimiyyətdə olduğu dövrdə inşa etdirdiyi və çoxu bu günə qədər gəlib çatan tikililərə, idarəçilik bacarığına, başçısı olduğu dövlətə qazandırdığı hərbi qüdrətə görə dünya miqyasında ən tanınmış Anadolu Səlcuqlu sultanıdır. İnşa etdirdiyi və bu günə qədər qorunub saxlanan ən önəmli memarlıq abidələri Konya şəhərindəki Əlaəddin məscidi və Bəyşəhrdəki Qubadabad sarayıdır.

I Əlaəddin Keyqubad uşaqlıqda ciddi təlim-tərbiyə almışdır. Türk-islam adət-ənənələrinə görə Əmir Seyfəddin, Ay-Aba və Əmir Bədrəddin Gövhərtaş onun atabəyi təyin olunmuşlar. Keyqubad ana dili olan türk dili ilə bərabər fars, yunan və ərəb dillərini də öyrənmişdir. Bundan başqa o islam elmlərini və astronomiyanı da bilirdi.

1205-ci ildə Tokat məliki (valisi) təyin olunmuş və dövlət idarəçiliyi sahəsində ilk təcrübələrini toplamağa başlamışdır. Atasının vəfatından sonra hakimiyyət böyük qardaşı I İzzəddin Keykavusun əlinə keçmişdir. Bunu qəbul etməyən və taxta çıxmaq istəyen Keyqubad Ərzurum məliki Toğrul şah ilə ittifaqa girib Kayseriyə, böyük qardaşının üzərinə hücum etmişdir. Amma tərəfdarları onu tərk edib qardaşının tərəfinə keçəndən sonra Ankara qalasına sığınmaq məcburiyyətində qalmışdır. Keykavus Ankara qalasına hücum edib onu almış, qardaşı Keyqubadı Malatyadakı Minşar qalasına sürgün etmişdir.

  1. 1 2 3 4 Alaattin Keykubat (ing.). // commemorative plaque.
  2. 1 2 Open Plaques. Alaattin Keykubat (1188-1237) historical plaques and markers (brit. ing.). openplaques.org. (İstifadə tarixi: 18 iyul 2025).
  3. 1 2 Rumseldschukenreich, Sultan Kaikobad I. (ing.). // CERL Thesaurus. Consortium of European Research Libraries. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).