Kəbirli (Tərtər)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Kənd
KƏBİRLİ
Tartar.PNG
Tərtər rayonu
Ölkə Azərbaycan
Rayon Tərtər rayonu
Koordinatlar 40°27′00″ şm. e. 47°01′00″ ş. u. / 40.45000° şm. e. 47.01667° ş. u. / 40.45000; 47.01667Koordinatlar: 40°27′00″ şm. e. 47°01′00″ ş. u. / 40.45000° şm. e. 47.01667° ş. u. / 40.45000; 47.01667
Saat qurşağı UTC+04:00
Xəritəni aç/bağla
Kəbirli (Tərtər) (Azərbaycan)
Red pog.png

KəbirliAzərbaycan Respublikasının Tərtər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tərtər rayonunun Xoruzlu inzibati ərazi vahidində kənd. Qarabağ düzündədir. Yaşayış məntəqələrinin adı qədim xəzərlərin kəbər (kəbirli) tayfasının adı ilə bağlıdır. Məlumdur ki, xəzərlər eranın əvvəllərindən bəri Qafqaz Albaniyası ilə əlaqədə olmuş, erkən orta əsrlərdə buraya dəfələrlə xəzər ailələri köçürülmüşdü. Xanlıqlar dövründə Azərbaycanda Kəbirli mahalı mövcud olmuş, sonralar Cavad qəzasında Kəbərri, Ərəş qəzasında Gendə Kəbərri (aralı Kəbərri) kəndləri, Cavanşir qəzasında Kəbərdi çayı qeydə alınmışdır. XIX əsrin axırlarında Qarabağın qədim tayfalarından biri olan kəbirlilərin 4 qoldan (qərvəndli, qızılməhəmmədli, arıqməhəmmədli və ulubabalı) və 36 nəsildən ibarət olması haqqında məlumat verilir.[1].

Toponomik izahı[redaktə | əsas redaktə]

KƏBIRLI - Tərtər rayonunda kənd adı. Bu tayfa mənşəcə erkən orta əsrlərdə Qarabağda məskunlaşmış Xəzərlərin Kəbər tayfasının adını əks etdirir. Qeyd etmək lazımdır ki, XIX əsrin ortalarına aid mənbədə bu elin adı məhz Kəbər kimi qeyd olunmuşdur. Bu el Qərvəndli, Ulubabalı, Qızılməmmədli və Arıq Məmmədli qollarından və 40 tirədən ibarət olmuşdur. Qərvəndli, Sarıqlılar, Ətyeməzli, Qarayusifli, Sofilər, Ballılar, Mərəbasanlar, Bozallar, Ağahüseynlər, Dəymədağıldılar, Hacıtapdıqlar, Xanılar, Əmirallar (bu tirənin özü Tatalılar, Allahyarlı, Aşıqlı, Molla Bünyadlı, Məmmədhüseynli, Hacı- həsənli nəsillərinə bölünürdü). Cəfərbəyli, Hacıallahverdilər, Qarasaqqallı, Kəzkərməlilər, Çopuralılar, Hacı Fətəlilər, Doluşdular, Pornəklər, Qazoluqlar, Pərioğullar, Hacıbədəlli və b. Digər məlumata görə Kəbir eli Qərvəndli Kəbirlisi və Xoruzlu Kəbirlisinə ayrılır. Arıq Məhəmmədəli və Qızıl Məhəmmədli isə Qərvəndli Kəbirlisindən ayrılmalıdır. Ulubabalı qolu Şirvandan gəlmə hesab olunur. Orta əsrlərdə 850 ailədən ibarət olmuş Kəbirli eli “Kəbirli yeri“ adlanan ərazidə (İmişli, Ağcabədi, Cəbrayıl rayonlarındakı Qaraçuq dağına qədər) yaşamışdır. Xəzərlərin Kabar tayfasının adı Cənubi Qafqazda bir sıra toponimlərdə qalmışdır. XIX əsrdə Tiflis quberniyasının Tioneti qəzasında Kapar (gürcücə yazılışı Qabari), Qazax qəzasında Kapar (yenə orada). Keçmişdə Qazax elinin Qafarlı qolunun adı da əslində “Kabarlı“ adının danışıqda təhrifidir.[2]

Xarici keçid[redaktə | əsas redaktə]

http://sarsang.org

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti". İki cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007.
  2. B.Budaqov, Q.Qeybullayev Yuxarı Qarabağın Toponimləri 2005-ci il