Kərim Həsənov (ədəbiyyatşünas)

KƏRİM HƏSƏNOV
KƏRİM HƏSƏNOV
	Kərim Hüseyn oğlu Həsənov
Doğum tarixi	10 aprel 1935
Doğum yeri	Danzik, Noraşen rayonu, Naxçıvan MSSR, Azərbaycan SSR, ZSFSR, SSRİ;
Vəfat tarixi	26 aprel 1996 (61 yaşında)
Vəfat yeri	Bakı, Azərbaycan;
Təhsili	Bakı Dövlət Universiteti;
Fəaliyyəti	ədəbiyyat nəzəriyyəçisi
Mükafatları

Həsənov Kərim Hüseyn oğlu (10 aprel 1935, Danzik, Naxçıvan MSSR – 26 aprel 1996, Bakı) — ədəbiyyatşünas, filologiya elmləri doktoru (1988), professor (1992), “Əməkdar mədəniyyət işçisi” (1980).

Həyatı

Kərim Həsənov (Vəkilov) 10 aprel 1935-ci ildə Naxçıvan MSSR-in Şərur rayonu, Danzik kəndində anadan olmuşdur.^[1]

Atası Vəkilov Hüseynbəy Həsənbəy oğlu 1870-ci ildə Şərur mahalının Danzik kəndində anadan olmuşdur. O dövrdə bölgənin tanınmış bəy nəslinə mənsub olmuşdur. Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra bir çox bəy və zadəgan ailələri kimi Vəkilovlar nəsli də represiyalara məruz qalmışdır. Sovet hökumətinin həyata keçirdiyi siyasət nəticəsində bəy titulları ləğv edilmiş, onların sosial mövqeləri və hüquqları əllərindən alınmışdır. Bir çox ailələrin soyadları dəyişdirilmiş, bəzi nümayəndələri sürgün edilmiş və təqiblərə məruz qalmışdır. Vəkilovlar nəslinin nümayəndələri də həmin dövrün ağır represiyalarından zərər görmüşdür. Hüseynbəy Həsənbəy oğlunun həyatı və fəaliyyəti Danzik kəndinin tarixi ilə bağlı mühüm yaddaş nümunələrindən biri hesab olunur. 1975-ci ildə Danzik kəndində vəfat etmişdir. Anası Gülarə Gülməmməd qızı Dərələyəzin Amağu kəndində doğulmuş, 1918-ci ildə ailəsinin 12 üzvü erməni silahlı dəstələri tərəfindən törədilən soyqırımı zamanı həlak olmuşdur.^[2]

Kərim Həsənov ibtidai və orta təhsilini Şərur rayonunun Danzik və Yeyicə kəndlərində almışdır. Yeyicə kəndində görkəmli dilçi alim Yusif Seyidovla birgə oxumuşdur. 1961-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) kitabxanaçılıq fakültəsini bitirmişdir. 1963-cü ildən etibarən Bakı Dövlət Universitetində pedaqoji fəaliyyət göstərmiş, müəllim, baş müəllim, dosent və professor vəzifələrində çalışmışdır.^[2]

1969-cu ildə filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsini professor Mircəlal Paşayevin rəhbərliyi ilə almış, 1988-ci ildə filologiya elmləri doktoru olmuşdur. 1992-ci ildən vəfatına qədər BDU-nun professoru olmuşdur.^[2]

Vəfatı

Professor Kərim Həsənov 26 aprel 1996-cı ildə Bakı şəhərində vəfat etmiş, Mehdiabad qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.

Fəaliyyəti

Kərim Həsənov Azərbaycanda nəsil şəcərəsi janrında yazılmış ilk avtobioqrafik araşdırmalardan birinin – “Nəsil şəcərəsi” (1992) adlı kitabın müəlliflərindəndir.^[1]^[3] Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatına dair monoqrafik tədqiqatların, məlumat-biblioqrafiya vəsaitinin, 100-dən çox elmi məqalənin müəllifidir.^[4]

Universitetin Elmi Kitabxanasına rəhbərlik etdiyi dövrdə kitabxananı müasir tələblərə cavab verən mərkəzə çevirmiş, kitabların qorunması və bərpası üçün ilk cilidləmə və çeşidləmə emalatxanasını yaratmışdır. 1974-cü ildə kitabxanaya “Elmi Kitabxana” statusu verilmişdir. Kitabxana bu gün də 2.5 milyondan çox ədəbiyyat fondu ilə fəaliyyətini davam etdirir. Azərbaycan dilində elmi dərslik və vəsait çatışmazlığını aradan qaldırmaq məqsədilə onun təşəbbüsü və səyi ilə SSRİ səviyyəsində ilk universitet nəşriyyatı yaradılmışdır. O, ömrünün sonunadək bu nəşriyyata rəhbərlik etmiş, saysız elmi əsərlərin çap olunmasına şərait yaratmışdır.^[2]

Kərim Həsənov uzun müddət universitetin Həmkarlar İttifaqının sədri olmuşdur. Onun təşəbbüsü ilə universitetdə yeni idman komandaları, musiqi və rəqs ansamblları yaradılmış, tanınmış incəsənət xadimləri bu fəaliyyətlərə cəlb edilmişdir. Bu sahədəki xidmətlərinə görə “Əməkdar mədəniyyət işçisi” fəxri adına layiq görülmüşdür. Onun təşəbbüsü ilə Quba rayonunun Nügədi kəndində universitetin tədris-təcrübə və istirahət mərkəzi yaradılmış, müəllimlər üçün mənzil təminatı və tələbələr üçün yataqxana şəraitinin yaxşılaşdırılması sahəsində mühüm işlər görülmüşdür.^[4]

Xarici keçidlər

Xəzərin Sahilində

İstinadlar

1 2 "Şərur Vəkilovları – Naxçıvan Kəngərliləridir". anl.az. İstifadə tarixi: 10 aprel 2025.
1 2 3 4 "PROFESSOR KƏRİM HƏSƏNOV (VƏKİLOV) - 90". qht.az (az.). 10 aprel 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 aprel 2025.
↑ Həsənov Kərim, Həbibbəyli İsa. Nəsil Şəcərəsi (az.). Bakı. 1992.
1 2 Həsənov Kərim Hüseynbəy oğlu // Naxçıvan Ensiklopediyası (az.). I. Bakı: Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA). 2002.

[:0-1] 1 2 "Şərur Vəkilovları – Naxçıvan Kəngərliləridir". anl.az. İstifadə tarixi: 10 aprel 2025.

[:1-2] 1 2 3 4 "PROFESSOR KƏRİM HƏSƏNOV (VƏKİLOV) - 90". qht.az (az.). 10 aprel 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 aprel 2025.

[3] Həsənov Kərim, Həbibbəyli İsa. Nəsil Şəcərəsi (az.). Bakı. 1992.

[:2-4] 1 2 Həsənov Kərim Hüseynbəy oğlu // Naxçıvan Ensiklopediyası (az.). I. Bakı: Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA). 2002.

[1]

[2]

[3]

[4]