Kolvari jasmin

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Kolvari jasmin
Jasminum fruticans a.JPG
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Lamiid
Sıra:Dalamazçiçəklilər
Fəsilə:Zeytunkimilər
Cins:Jasmin
Növ: Kolvari jasmin
Elmi adı
Jasminum fruticans L.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI  ???

Kolvari jasmin (lat. Jasminum fruticans) — zeytunkimilər fəsiləsinin jasmin cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Qərbi Avropanın cənubunda, Türkiyə, Suriya, Livan, İsrail, İordaniya, İran, Kapet dağ, Krım, Azərbaycan, Gürcüstan, Dağıstanda və Qafqazda-Qara dəniz sahillərində rast gəlinir.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Qışda həmişəyaşıl, soyuq rayonlarda isə yarpağıtökülən koldur. Hündürlüyü 1 m-dək, zoğları künclü, yaşıldır. Yarpaqları üç hissəli, cüt olmayan, lələkvari; yarpaq yerləşməsi spiral, xırda yarpaqları ensiz-ellipsvari, ucu küt və kənarları tükcüklü; ayaları çılpaq, parlaq, üstü tünd yaşıl, alt tərəfi daha açıqdır. Çiçəkləri ikicinsli, parlaq, sarı, yan budaqların uclarında 2-5 ədəd yarımçətirlərə yığılmış, çiçək tacı ensiz, uzun borucuqlu, kasaşəkilli, borucuğu 2 dəfə qısa, zəngşəkilli kasacıqdan böyük; erkəkcikləri 2, yumurtalığı yuxarıdır. May-iyulda çiçəkləyir. Meyvələri-şarşəkilli, parlaq, qara giləmeyvədir; avqust-sentyabrda yetişir.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Mezotermdir, -20-25 c-dək şaxtalara dözür. Kserofit bitkidir, quraqlığa davamlıdır. Torpağa tələbkar deyil, çürüntülü-karbonatlı, eroziyalı torpaqlarda bitir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Respublikamızın bir çox bölgələrində mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Dekorativ bitkidir. 1570-ci ildən mədəni şəraitdə məlumdur, bordur, canlı hasarların düzəldilməsi üçün yararlıdır. Yamacların yaxşı bərkidicisidir. Dərman bitkisidir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.