Kurtlak çayı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kurtlak çayı
rus. Куртлак
Ölkə Rusiya Rusiya
Mənsəbi Çir çayı
Uzunluğu 150 km
Su sərfi 0,44 m³/s
Hövzəsinin sahəsi 2760 km²

Kurtlak çayıRusiyanın Rostov və Volqoqrad (108 km) vilayətləri ərazisindən axan çay. Çir çayının sağ qolunu təşkil edir. Çayın uzunluğu 150 kilometr, hövzəsinin sahəsi isə 2760 km² təşkil edir. Təpəli çöl ərazisindən axır. Vadisi elədə dərin deyildir[1]. Yuxarı axarlarda paleoqen dövrünə axid çökmə suzurlardan ibarətdir. Platonov xutoru yaxınlığından təbaşir və qumluq ərazilərdən axır. Əkinçilikdə istifadə edilir.

Ümumi fiziki-coğrafi xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Kurtlak çayı öz başlanğıcını Don cərgəsindən götürür. Başlandığı ərazi Volqoqrad vilayəti, Kletski rayonu Platov xutorunun şimal-şərqində yerləşir. Mənbəyinin hündürlüyü 160 metrdir. Əvvəlcə qərbə sonradan isə cənuba axır. Sağdan Salomakovka çayı İvanuşenski xutoru yaxınlığında ona tökülür. Buradan çay cənub-qərbə axır. Qusinski çayı töküldükdən çay qərbə istiqamətlənir. Rostov vilayətinin Sovetski rayonu Ruskaya kəndi yaxınlığında Çir çayına tökülür[2].

Kurtlak çayə Volqadonsk vilayətinin Kletski və Rostov vilayətinin Sovetski rayonu ərazisindən axır.

Su rejimi[redaktə | əsas redaktə]

Çay əsasən qar sulatı ilə qidalanır. Martdan maya qədər çayın hündürlüyü 2 metr artır. Son ən hündür səviyyə 4 aprel 2003-cü ildə qeydə alınmışdır. Yayda suyunun səviyyəsi azalır. Dekabrın ortaları və ya birinci yarısında donur. Dondan aprel ayının əvvəllərində azad olur.

Kurtlak ümumilikdə olduqca dayazdır. İllik su axarı 0,014 m³/il, su sərfiyyatı 0,44 m³/san təşkil edir. Çay üzərində bənd vardır ki, oda çayın axını tənzimlənir.

Yaşayış məntəqələri[redaktə | əsas redaktə]

  • Platonov xutoru.
  • Selivanov xutoru.
  • Zaxarov xutoru.
  • Evstratovski xutoru.
  • İvanuşenski xutoru.
  • Verxneçerenski xutoru.
  • Bolşata Osinovka xutoru.
  • Perelazovski xutoru.
  • Efremovski xutoru.
  • Lipovski xutoru.
  • Kalaç-Kurtlak kəndi.
  • Petrovo xutoru.
  • Novoryabuxin.
  • Ruskaya kəndi.

Hövzəsi[redaktə | əsas redaktə]

  • Kurtlak
    • Salomokovka — (mənsəbdən 14 km)
    • Qolaya — (mənsəndən 21 km)
    • Osinovaya — (mənsəbdən 15 km)
    • Sarisa — (mənsəbdən 47 km)
    • Krepkaya — (mənsəbdən 16 km)
    • Donşimka — (mənsəbdən 33 km)
    • Qusinka — (mənsəbdən 18 km).

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • «Родники и реки Волгоградской области». В. А. Брылев, Н. А. Самусь, Е. Н. Славгородская. — Изд-во: ВОКМ, Волгоград, 2007 г.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. «Природа Ростовской области» — К. З. Яцута, глава Притоки Дона
  2. Карта Волгоградской области, ФГУП «Омская картографическая фабрика», Омск, 2005 год