Layoş Fekete

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Layoş Fekete
Layoş Fekete
Tardos Fekete Lajos 1.JPG
Doğum tarixi 21 dekabr 1891(1891-12-21)
Doğum yeri Budapeşt
Vəfat tarixi 21 fevral 1969 (77 yaşında)
Vəfat yeri Budapeşt, Macarıstan
Vətəndaşlıq Macarıstan SSR
Elm sahəsi Tarix
İş yeri Budapeşt Universiteti, Türkiyə Baş Nazirlik Arxivi
Elmi dərəcəsi Professor

Layoş Fekete, Macar tarixçisidir, Birinci Dünya Müharibəsində əsir düşüb, Türkcə öyrənən Layoş (ya da Lajos), müharibədən sonra MacarıstanAvropa arxivlərindəki Osmanlı sənədlərini incələdi, Budapeşt universitetində Türk tarixi üzrə professor təyin olundu. Sonra İstanbula çağırılıb, Baş Nazirlik Arxivindəki sənədləri araşdırmaq tapşırılır. Türkçə sənədləri araşdırdıqdan sonra Einführung in die Osmanisch-Tür-kische Diplomatik der Türkischen Botmassigheit in Ungarn (Macarıstandakı Türk Hakimiyyətində Osmanlı Türk diplomatiyasına giriş, 1926) adlı əsərini yazmışdır. Türkische Schriften aus dem Archive des Palatins Nikolaus Esterhazy 1606-1645 (Palatinus Miklos Esterhazynin arxivindəki Türkçə sənədlər 1606-1645, 1932) adlı əsərində XVII əsrin II yarısındakı Osmanlı-Macar münasibətlərini araşdırmışdır. Bundan başqa Budapest a Törökkorban (Osmanlı dönəmində Budapeşt,1944) və Rechnungsbücher des Türkischer Finazstellen in Buda 1550-1580 (Budində Türk maliyyə təşkilatının hesab dəftərləri 1550-1580, 1962) adlı əsərlərini də nəşr etdirmişdir.

Layoş Feketeni Azərbaycan tarixi üçün önəmli edən tərəf isə ondadır ki, o Səfəvi dövlətinin iki şahının- I SəfininŞah Sultan Hüseynin Azərbaycan Türkçəsində iki məktubunu arxivlərdən tapıb, nəşr etdirmişdir. Bunlar I Səfinin (1629-1649) Avstriya imperatoru və Macarıstan kralı II Ferdinanda (1619-1639) məktubudur. İkincisi isə Şah Sultan Hüseynin(1694-1722) Polşa kralı Fridrix Avqusta(1694-1733) məktubudur. Bu məktubların əhəmiyyəti ondadır ki, bunlar vasitəsi ilə Səfəvilərin son şahlarının belə Azərbaycan türkçəsindən diplomatiyada istifadə etməsi sübut olunur.