Libero (voleybol)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
2004 Yay Olimpiya Oyunlarında amerikan libero Stasi Sikora

Liberovoleybolda güc və təmkinlilik tələb edən oyunçu mövqeyidir. Adətən komandanın ən təcrübəli oyunçusu bu mövqedə oynayır və komanda yoldaşlarına nisbətən daha dəstəboy olur. İdeal libero boyu 1.65 santimetr qəbul edilmişdir. Libero komandanın 6-cı oyunçusu sayılır. Formasının rəngi də komanda yoldaşlarından fərqlənməlidir. Bu xüsusiyyətlərinə görə futboldakı qapıçı termininə bənzədilir. Qapıçıdan fərqli olaraq voleybolda komandalar meydana liberosuz çıxa bilərlər.

Haqqında[redaktə | əsas redaktə]

Digər oyunçulardan fəqli olaraq oynuçuların siyahısında adının yanında “L“ hərfi işlədilir. Və bu hərf həmin oyunçunun başqa mövqedə oynamayacağını bildirir. Komandanın müdafiə oyunçusudur. Oyun zamanı servis atılarkən həmin zaman müdafiədə olan oyunçulardan biriylə yer dəyişdirə bilər. Bu yerdəyişmə meydançanın ən arxa mövqeyində edilir. Arxa tərəfdə top qəbuletmə və barmaq pas[1] atma qabiliyyətinə malik olduğu halda, 3 metr məsafədə barmaq pas ata bilməz. Yerinə keçdiyi oyunçu 4-cü zonaya gələrsə və ya başqa bir oyunçuyla dəyişərsə oyundan çıxar. Hər iki vəziyyətdə də oyuna girmək üçün bir xalın qazanılmasını gözləməlidir. Heç vaxt servis ata bilməz və 3 metr məsafədə hücum edə bilməz. Arxa zonadan hücum edə bilər, ancaq tullana bilməz. 3 metr məsafədə tullana bilər. Arxa zonaya gələn topları barmaqla ala bilməz, ancaq istisna hallar da var. Digər iki oyunçuyla yer dəyişdirdikdə hakimə bildirməli, baş məşqçisinə də bu halı söyləməlidir. Fərqli rəngdə forma geyinməsinin səbəbi voleyboldakı estetikliklə əlaqədardır. Bəzən rəqib komandanın da formasını geyinə bilərlər.[2]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Libero voleybola 1998-ci ildə əlavə edilmişdir. Elə həmin il Yaponiyada keçirilən dünya çempionatında ilk dəfə istifadə edilmişdir.[3] Qaydalara görə hər komanda ən çox 2 libero göstərə bilər və bunlardan ən çox birini meydana libero kimi buraxa bilər.[4] 2004-cü ildə edilən dəyişikliyə görə NCAA xaricində bütün turnirlərdə libero yuxarıda bəhs edilən şərtlərlə meydançada ola bilər.

Xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Liberoluq üçün lazım olan xüsusiyyətlər :

  • Yaxşı pas ata bilmək
  • Estetiklik
  • Cəldlik
  • Təmkinlilik
  • Sıçrayış qabilliyyəti

Məşhurlar[redaktə | əsas redaktə]

Kişi liberolar[redaktə | əsas redaktə]

  • Flag of the United States.svg Erik Şoyi (Hypo Tirol İnnsbruk)
  • Flag of Turkey.svg Hasan Yeşilbudak (Arkas İdman)
  • Flag of Russia.svg Konstantin Sidenko (Lokomotiv Novosibirsk)
  • Flag of Italy.svg Massimo Kolaçi (Trentino)
  • Flag of Brazil.svg Serxio Dutra Santos (Serviço Social da İndustria)

Qadın liberolar[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Barmaq pas-voleybolda türk. parmak pas adlandırılan termin. (Azərbaycanca qarşılığı yoxdur.)
  2. Rəqib komandayla razılaşdıqda
  3. The libero voleyball player  (ing.)
  4. Voleybol-kurallari  (türk.)