Liverpul FK

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Flag of England.svg Liverpul FK
Liverpul FK loqo.png
Klubun tam adıLiverpul Futbol Klubu
(ing. Liverpool Football Club)
Ləqəb(lər)Qırmızılar
Rəng(lər)Qırmızı-Ağ
Yaranma tarixi1892[1]
StadionuEnfild
Tutumu54,074[2]
PrezidentiFlag of the United States.svg Tom Verner
Baş məşqçisiFlag of Germany.svg Yurgen Klopp
Liqaİngiltərə Premyer Liqası
2017-184
Saytwww.liverpoolfc.com

Liverpul futbol klubu (ing. Liverpool Football Club) — Premyer liqada İngiltərənin Liverpul şəhərini təmsil edən peşəkar futbol klubudur (ləqəbi – Qırmızılar). Klub 5 dəfə UEFA Çempionlar Liqasını, 3 dəfə UEFA Avropa Liqasını, 3 dəfə UEFA Superkubokunu, 18 dəfə İngiltərə Premyer Liqasını, 7 dəfə İngiltərə Federasiya Kubokunu, rekord sayda 8 dəfə İngiltərə Liqa Kubokunu və 15 dəfə İngiltərə Milli Futbol Superkubokunu qazanmışdır.

Klub 1892-ci ildə yaradılıb və növbəti il futbol liqasına qoşulmuşdur. Klub yaranandan bəri oyunlarını Enfild stadionunda keçirir. Liverpul 1970-1980-ci illərdə Uilyam Bil ŞenkliBob Peyslinin başçılığı altında həm İngiltərədə həm də Avropada ümumilikdə, 11 dəfə İngiltərə çempionluğunu və 7 dəfə Avropa miqyaslı kuboku qazanmaqla özünü böyük bir güc olaraq qəbul etdirdi. Rafael Benitezin məşqçiliyi və Stiven Cerrardın kapitanlığı ilə Liverpul 2005-ci ildə matçın ilk hissəsində 0-3 hesabı ilə geridə olduğu "Milan"a qarşı oyunda geri dönüş edərək növbəti dəfə UEFA Çempionlar Liqasının qalibi oldu.

Liverpul 2016-17 mövsümündə 424.2 milyon funt sterlinq gəlirlə dünyanın ən çox gəlirli olan doqquzuncu klub olmuşdur və[3] 2018-ci ildə dünyanın səkkizinci ən gəlirli klubu olmuşdur ki, ümümi məbləğ 1.994 milyard $ dəyərində qiymətləndirilmişdir.[4] Liverpul dünyanın ən çox tərəfdarı olan klublardan biridir.[5] Liverpulun "Everton" və "Mançester Yunayted" ilə uzun müddətdir davam edən rəqabəti var.

Klubun azərkeşlərinin adı baş vermiş 2 böyük faciədə hallanır. Bunların birincisi 1985-ci ilde baş vermiş Heyzel faciəsidir. Belə ki, Liverpul azarkeşləri matçın gedişində digər sektora qaçaraq, tribunadakı sektorları ayıran divarı itələməsi nəticəsində 39 insan həyatını itirmişdir. Həyatını itirənlərin bir çoxu İtaliyanın "Yuvntus" klubunun azarkeşləri idi. Bu hadisədən sonra İngiltərə klubları 5 illik müddətə bütün Avropa miqyaslı yarışlardan kənarlaşdırıldı. İkinci buna bənzər hadisə isə 1989-cu ildə baş vermiş Hillsboro faciəsidir ki, nəticədə 96 Liverpul azərkeşi həyatını itirmişdir. Klub 1964-cü ildən qırmızı köynək və ağ şortdan ibarət rəsmi formanı bütöv qırmızı rəngli formaya dəyişmişdir. Klubun himni isə You'll Never Walk Alone adlandırılır.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Əsas məqalələr: 1892-1959, 1959-1985, və 1985-hazırda
Black and white photograph of elder and bald John Houlding, wearing beard and bow tie.
Liverpul klubunun yaradıcısı,Con Houldinq

Liverpul futbol klubu "Everton" və klub prezidenti, həmçinin Enfild stadionunda pay sahibi olan Con Houldinq arasında yaranmış münaqişə sonrası yaradılmışdır. Stadionda keçirdiyi 8 ildən sonra 1892-ci ildə "Evrton" Qudison Park stadionuna köçdü və Houldinq Liverpul adlı klubun əsasını qoydu.[6] Klub ev oyunlarını Enfild stadionunda keçirməyə başladı. Əsl adı Everton və Atletik Qraunds Ltd (qısaca Everton Atletik) olan klubu futbol assossasiya Everton adlı klub kimi qəbul etməkdən imtina etməsindən sonra klub adını dəyişərək Liverpul etdi və 1892-ci ilin martında yaradılmasından 3 ay sonra futbol assossasiyası tərəfindən rəsmi olaraq tanındı.[7] Debüt mövsümündə klub Lankaşayr liqasını qazandı və 1893-94 mövsümündə ikinci divizyonda iştirak üçün vəsiqə qazandı. Klub mövsümü birinci pillədə tamamladıqdan sonra birinci divizyona yüksəldi ki, burada 19011906-cı ildə turniri birinci pillədə başa vurmağa müvəffəq oldu.[8]

Liverpu ilk dəfə İngiltərə Federasiya Kubokunun finalına 1914-cü ildə çıxmışdır ki, burada da onlar "Börnli" klubuna 0-1 hesabı ilə məğlub olmuşdur. Ardıcıl olaraq isə klub 19221923-cü illərdə İngiltərə liqa çempionluğunu qazansada, 1946-47 mövsümünədək heç bir mükafat qazana bilmənişdir.[9] Liverpul 1950-ci ildə ikinci dəfə çıxdığı İngiltərə Federasiya Kubokunun finalında bu dəfə "Arsenal"a 2-0 hesabı ilə məğlub oldu.[10] Klub 1953–54 mövsümündə ikinci divizyona yuvarlandı.[11] 1958-59 mövsümünün kubok matçında isə bu dəfə "Uorçester" klubuna məğlub olduqdan sonra klubun məşqçi postunda dəyişiklik edilərək Uilyam Bil Şenkli gətirildi. Kluba yeni gələn Uilyam Bil Şenkli dərhal 24 oyunçu ilə yollarını ayırdı və Enfilddə yerləşən ayaqqabı otağını dəyişərək buranı məşqçilik üçün işini görə biləcəyi bir otağa çevirdi. Şenkli və digərləri Co Faqan, Ruben BennetBob Peysli klubda yenidən dəyişikliklər aparmağa başladılar.[12]

Statue of a man with his arms held aloft
Enfildin kənarında yerləşən Uilyam Bil Şenkli heykəli.Şenkli kluba birinci divizyona yüksəlməyi və 1947-ci ildən bəri ilk dəfə liqa çempionluğunu qazandırmağı bacarmışdır.

Klub 1962-ci iidə yenidən birinci divizyona geri qayıtdı və 17 ildən sonra 1964-cü ildə burada qalib oldu. 1965-ci ildə klub tarixində ilk dəfə İngiltərə Federasiya Kubokunu qazandı. Liverpul final görüşündə "Lids" klubuna 2-1 hesabı ilə qalib gəlməklə kuboku başı üzərinə qaldırdı. Növbəti il, 1966-cı ildə klub birinci divizyonun qalibi oldu amma buna baxmayaraq UEFA Kuboklar Kuboku turnirinin finalında Almaniyanın "Borussiya Dortmund"a komandasına 2-1 hesabı ilə məğlub oldu.[13] Finalda Liverpulun yeganə qoluna Rocer Hant imza atmışdır. Liverpul 1972-73 mövsümündə ölkə çempionluğunu, İngiltərə Federasiya Kubokunu qazanmaqla bərabər həmçinin UEFA Kubokunuda qazanmağı bacardı. UEFA Avropa Liqasının finalında onlar Almaniyanın "Borussiya Münhenqladbax" klubuna iki oyunun yekun nəticəsində 3-2 hesabı ilə qalib gəldilər. Sonradan tezliklə Uilyam Bil Şenkli təqaüdə çıxdı və onu postunda Bob Peysli əvəz etdi.[14] 1976-cı ildə Peyslinin ikinci məşqçilik dövründə Liverpul yenidən İngiltərə çempionluğunu və UEFA Kubokunu qazandı. UEFA Kubokunun finalında onlar Belçikanın "Brügge" klubuna iki oyunun yekun nəticəsində 4-3 hesabı ilə qalib gəldilər. Növbəti mövsüm klub İngiltərə çempionluğunu qorudu və əlavə olaraq tarixində ilk dəfə UEFA Çempionlar Liqası turnirini qazandı. Finalda onlar "Borussiya Münhenqladbax" klubuna 3-1 hesabı ilə qalib gəldilər. Amma İngiltərə Federasiya Kubokunun finalında onlar məğlub oldular. Liverpul 1978-ci ildə sahib olduğu UEFA Çempionlar Liqası titulunu qorumağı bacardı və 1979-cu ildə İngiltərədə liqa çempionluğu titulunu yenidən qazandı.[15] Ümumilikdə Peyslinin klubda çalışdığı 9 il ərzində Liverpul 21 titul qazandı. Bunlara 3 dəfə UEFA Çempionlar Liqası kuboku, 1 dəfə UEFA Avropa Liqası, 6 dəfə ölkə çempionluğu və ardıcıl olaraq 3 dəfə İngiltərə Liqa Kuboku daxildir. Onun yeganə qazana bilmədiyi turnir isə İngiltərə Federasiya Kuboku olmuşdur.[16]

Bob Peysli 1983-cü ildə istefaya çıxdı və onu bu postda assistenti Co Faqan əvəz etdi.[17] Onun rəhbərliyi altında Liverpul İngiltərə çempionluğunu, İngiltərə Liqa KubokunuUEFA Çempionlar Liqasını qazandı. Beləliklə Liverpul 1 mövsüm ərzində 3 titul qazanan ilk ingilis klubu kimi adını tarixə yazdırdı.[18] Liverpul 1985-ci ildə yenidən UEFA Çempionlar Liqasının finalına vəsiqə qazandı. Final matçı Belçikanın Heyzel stadionunda İtaliyanın "Yuventus" klubuna qarşı baş tutdu. Oyun başlamazdan az əvvəl Liverpul tərəfdarları hər iki tərəfin azərkeşlərini ayıran hasarı pozmuşdur. Divarın çökməsi nəticəsində 39 azərkeş həyatını itirmişdir ki, bunlarında əksəriyyəti italyanlar idi. Bu faciə dünyada Heyzel faciəsi kimi tanındı. Hər iki klubun məşqçilərinin etirazlarına baxmayaraq matç baş tutdu və yekunda Liverpul 1-0 hesabı ilə məğlub oldu. Görüşdə yeganə qolu penaltidən Mişel Platini vurmuşdur. Faciənin yekunlarına əsasən bütün ingilis klubları beynəlxalq yarışlardan 5 illik müddətə kənarlaşdırıldı. Liverpul isə əvvəlcə 10 illik cəzalandırılsada sonradan bu 6 ilədək azaldıldı. Hadisədən sonra 14 Liverpul azərkeşi qeyri-iradi adam öldürmək səbəbiylə məhkum olundu.[19]

3 burgundy tablets with gold engraved writing. Below the tablets are flowers.
Üzərində Hillsboro faciəsi zamanı həlak olmuş 96 şəxsin adı yazılan Hillsboro abidəsi

Faqan bu hadisədən öncə isə məşqçilik postundan imtina etdiyini bəyan etdi və onun yerinə Kenni Dalqliş təyin olundu ki, o, klubda məşqci-oyunçu funksiyasını yerinə yetirirdi.[20] Onun səlahiyyət müddəti dövründə klub daha 3 dəfə İngiltərə çempionlugunu qeyd etdi və 2 dəfə İngiltərə Federasiya Kubokunu qazandı. 1985-86 mövsümündə o, İngiltərə çempionluğu ilə bərabər İngiltərə Federasiya Kubokunu kluba qazandırmağa müvəffəq oldu. Amma klubun qazandığı bu uğurlara Hillsboro faciəsi kölgə salırdı. 1989-cu il İngiltərə Federasiya Kubokunun yarımfinal matçında "Nottingem Forest"ə qarşı oynanılan matçda təhlükəsizlik hazırlıqlarının qənaətbəxş halda olması səbəbindən yüzlərlə Liverpul azərkeşi sektorlar arası hasara sıxılıb qalmışdı.[21] Həmin gün 94 Liverpul azərkeşi həlak oldu. Doxsan beşinci azərkeş hadisədən 4 gün sonra xəstəxanada aldığı zədələr üzündən, doxsan altıncı azərkeş isə 4 il sonra şüuru bərpa olmadan həlak oldu.[22] Hillsboro faciəsindən sonra hökümət stadionun təhlükəsizliyinə baxış keçirdi. Nəticədə Teylor Report sənədinə əsasən yüksək liqa klublarının stadionlarının hər birində, hər bir azərkeş üçün ayrıca oturacağın olmasının vacibliyi ila bağlı maddə əlavə olundu. Bu sənəd, izdiham zamanı baş verən fəlakətə səbəb olan aşırı sıxlığın və polis nəzarətindəki ciddi qüsurları önə çəkdi.[23]

Liverpul 1988-89 mövsümünü İngiltərə çempionu kimi bitirməyə olduqca yaxın idi. Belə ki, onlar "Arsenal" ilə bərabər sayda xal toplamış və fəqli top sayına malik idi. Mayın 26-da keçirilən matçda Liverpul Enfild stadionunda rəqibi "Arsenal"a 0-2 hesabı ilə məğlub oldu. "Arsenal" matçda sonuncu dəqiqədə ikinci qolu vuramaqla çempionluğu bayram etdi..[24]

Dalqliş 1991-ci ildə istefa verdi. Bunun səbəbi kimi isə Hillsboro faciəsini və onun ağır nəticələrini göstərdi. Onu bu postda Qrem Sunes əvəzlədi. [25] Onun rəhbərliyi altında klub 1992-ci ildə İngiltərə Federasiya Kubokunu qazandı. Finalda Liverpul "Sanderlend"i 2-0 hesabı ilə məğlub etdi. Lakin komanda liqada ciddi uğursuzluğa düçar oldu və nəticədə mövsümü altıncı pillədə başa vurdu. Nəhayət 1994-cü ildə o, vəzifəsindən kənarlaşdırıldı. Bu postda Sunes, Roy Evans tərəfindən əvəzləndi və klub 1995-ci ildə İngiltərə Liqa Kubokunu əldə etdi. Finalda onların rəqibi "Bolton Uonderers" komandası idi. Matç 2-1 hesabı ilə Liverpulun xeyrinə başa çatdı. Roy Evansın rəhbərliyi ilə klubun liqada ən yaxşı göstəriciləri 19961998-ci ildə turnir cədvəlini üçüncü pillədə bitirməsi oldu və 1998-99 mövsümündə Jerar Ulye klubda köməkçi məşqçi təyin olundu. 1998-ci ilin noyabrında Evans istefa verdikdən sonra Ulye klubun baş məşqçisi postuna keçdi.[26] 2001-ci ildə Ulyenin ikinci tam məşqçilik dövründə Liverpul 3 kuboku başı üzərinə qaldırdı. Bunlara İngiltərə Federasiya Kuboku, İngiltərə Liqa KubokuUEFA Avropa Liqası daxil idi.[27] Liverpul İngiltərə Federasiya Kubokunun finalında "Arsenal"ı 2-1 hesabı ilə məğlub etdi. İngiltərə Liqa Kubokunun finalında isə "Birmingem" klubunu məğlub edildi. UEFA Avropa Liqası finalında Liverpulun rəqibi İspaniyanın "Deportivo Alaves" klubu idi. Final matçı Dortmund şəhərinin Siqnal İduna Park stadionunda keçirilirdi. Oyunun əsas vaxtı 4-4 hesabı ilə bitdiyi halda, əlavə vaxt oynanıldı. Burada Liverpul daha bir dəfə fərqlənərək yekunda 5-4 hesabı ilə UEFA Avropa Liqası kubokunu muzeyinə apardı. Bununla da Liverpul tarixi ərzində üçüncü dəfə bu mükafatı qazanmış oldu. Jerar Ulye 2001-02 mövsümünün gedişində ağır ürək əməliyyatı keçirdi və həmin mövsüm Liverpul liqanı "Arsenal"dan sonra ikinci pillədə tamamladı.[28] Klub 2003-cü ildə növbəti dəfə İngiltərə Liqa Kubokunu qazandı amma ölkə çempionatında uğursuz çıxış etdilər.

A silver trophy with red ribbons on it, set against a green background
UEFA Çempionlar Liqası turniri Liverpul tərəfindən 2005-ci ildə beşinci dəfə qazanılmışdır

2003-04 mövsümünün sonunda Jerar Ulyeni postda Rafael Benitez əvəz etdi. Benitezin ilk mövsümündə Liverpul İngiltərə liqasını beşinci pillədə bitirsədə UEFA Çempionlar Liqasında böyük uğur əldə edərək tarixi bir oyun ortaya qoya bildi. Finalda İtaliyanın "Milan" klubuna qarşı matçın ilk hissəsində "Milan" 0-3 hesabı ilə iralidə olsa da, ikinci hissədə Liverpul əzmkar geridönüş edərək hesabı bərabərləşdirdi (3-3). Əlavə olunmuş 30 dəqiqə ərzində tərəflərdən heç biri fərqlənə bilmədikdə, penaltilər seriyası baş tutdu. Burada Liverpul zərbələrin dəqiqliyi ilə yekunda 3-2 hesabı ilə qalib tərəf oldu.[29] Növbəti sezon klub Premyer Liqanı üçüncü pillədə tamamladı və İngiltərə Federasiya Kubokunun növbəti dəfə qalibi oldu. Finala gedən yolda Liverpul "Portsmut", "Mançester Yunayted", "Birmingem", "Çelsi" klublarını yarışdan kənarlaşdırdı. Finalda isə onlar Londonun "Vest Hem Yunayted" klubu ilə qarşılaşdı. Matçın əsas vaxtı 3-3 hesabı ilə bitdiyi halda penaltilər seriyası başladı. Penaltilər seriyasında Liverpul daha dəqiq oynayaraq yekunda 3-1 hesabı ilə qalib tərəf oldu.[30] 2006-07 mövsümündə amerikalı biznesmenlər Corc CilletTom Hiks klubun yeni sahibləri oldular ki, məhz həmin ərəfədə Liverpulun 218.9 milyon funt sterlinq borcu var idi.[31] Klub 2007-ci ildə yenidən UEFA Çempionlar Liqasının finalına vəsiqə qazandı. Yenidən rəqib İtaliyanın "Milan"klubu idi. Amma Afinada baş tutmuş final matçında İstanbul finalından fərqli olaraq Liverpul rəqibinə 2-1 hesabı ilə məğlub oldu.[32] 2008-09 mövsümündə Liverpul mövsümün sonunda 86 xal topladı ki, bu da klubun tarxi ərzində topladığı ən yüksək xal sayılırdı. Amma yekunda çempionluğu "Mançester Yunayted" qeyd etdi.[33]

2009-10 mövsümündə klub premyer liqanı yeddinci pilədə başa vurdu və UEFA Çempionlar Liqasında uğursuz nəticə göstərdi. Bundan sonra Rafael Benitez ilə yollar qarşılıqlı razılaşma ilə ayrıldı [34] və klub "Fulhem"in keçmiş baş məşqçisi Roy Hocson ilə yeni müqavilə imzaladı.[35] 2010-11 mövsümünün başlanğıcında Liverpul iflasın astanasında idi və klubun səhmdarları ali məhkəmədən klubun satılmasına icazə verilməsi ilə bağlı xahiş irəli sürdülər. Amma Cillet və Hiksin bu təklifi rədd edildi. Boston Red SoxFenway Sports Group şirkətinin sahibi Con Henri klub üçün uğurlu maliyyə təklifi irəli sürdü və 2010-cu ilin oktyabr ayından kluba sahiblik etməyə başladı.[36] Mövsümün başlanğıcından əldə olunmuş zəif nəticələr səbəbindən Roy Hocson ilə klub arasında müqaviləyə qarşılıqlı razılaşma ilə xitam verildi və klubun keçmiş oyunçu və məşqçisi olmuş Kenni Dalqliş ilə yeni müqavilə imzalandı.[37] İngiltərə Liqa Kubokunun finalına vəsiqə qazanan klub burada "Kardiff Siti" komandasına qalib gələrək liqa kubokunu rekord sayda qazanmış oldu (8-ci dəfə) və sonra İngiltərə Federasiya Kubokunun finalında "Çelsi" komandansına məğlub olaraq 2011-12 mövsümünü səkkizinci pillədə başa vurdu. Bu nəticə klubun son 18 ildə ən pis göstəricisi sayılırdı və rəhbərlik Kenni Dalqliş ilə yolları ayırdı.[38][39] Onu bu postda Brendan Rocers əvəz etdi.[40] Onun kluba başçılıq etdiyi ilk mövsümdə Liverpul premyer liqanı yeddinci pillədə başa vurdu. 2013-14 mövsümündə Liverpul gözlənilməz bir şəkildə çempionluq yarışına qoşulsada sonda bu mübarizədə "Mançester Siti"yə məğlub olaraq çempionatı ikinci pillədə bitirdi. Həmmin mövsüm klub çempionatda ümumilikdə 101 qol vurdu. Bu klubun çempionat tarixində ikinci belə böyük göstəricisi idi. Belə ki, Liverpul 1895-96 mövsümündə rəqib qapılarından 106 top keçirə bilmişdir.[41][42] Ardınca klub növbəti dəfə UEFA Çempionlar Liqasına qoşulmaq imkanı qazandı. Növbəti 2014-15 uğursuz mövsümünün sonunda klub liqanı altıncı pillədə başa vurdu və zəif başlanan 2015-16 mövsümünün oktyabr ayında Brendan Rocers rəhbərlik tərəfindən istefaya göndərildi.[43] Onu bu postda Yürgen Klopp əvəz etdi ki,[44] o, klubun tarixində üçüncü əcnəbi məşqçi kimi tarixə düşdü. Klopp ilk mövsümündə komandanı həm İngiltərə Liqa Kubokunun həm də UEFA Avropa Liqası 2015/2016 mövsümünün finalına çıxarsada yekunda klub hər iki turniri gümüş medal ilə tamamlamışdır.[45]

Rənglər və nişan[redaktə | əsas redaktə]

A blue and white shirt and white shorts
Liverpulun 1892-1896-cı illər arasında geyindiyi ev forması.[46]

Liverpul tarixinin böyük bir hissəsində ev oyunları üçün tam qırmızı rəngli geyim dəstindən istifadə etmiş amma klub yaradılarkən klubun geyim dəsti "Everton"un hazır ki, formasına daha çox bənzəyirdi. Komanda qırmızı rəngli dəst formaya keçməmişdən öncə 1894-cü ilədək göy və ağ rənglərə bölünmüş geyimdən istifadə edirdi.[6] Şəhərin simvolu hesab edilən Liverpul quşu klubun nişanına 1901-ci ildə həkk edilmişdir, lakin 1955-ci ilə qədər bu klubun geyim dəstinə daxil edilməmişdi.Uilyam Bil Şenklinin klubun geyim dəstini bütövlükdə qırmızıya dəyişdirilməsi qərarına qədər Liverpul 1964-cü ilədək qırmızı köynək və ağ şortdan ibarət formadan istifadə edirdi.[46] Liverpul ilk dəfə dəst olaraq tam qırmızı forma ilə "Anderlext"ə qarşı oyunda meydana çıxmışdır ki, Yan St. Con bu barədə öz avtobiyoqrafiyasında belə xatırlayır:

" O, (Şenkli) düşünürdü ki, rəng quruluşu kluba psixoloji təsir edəcək - Təhlükə və güc naminə qırmızı. Bir gün o, soyunub-geyinmə otağına gəldi və iki cüt qırmızı şortu Ronni Yetsə tərəf atdı: "Bu şortları gey və sənin necə göründüyünə baxaq" dedi.

"Krist, Ronni siz son dərəcə mükəmməl görsənirsiz. Siz 2 metr hündür görünürsüz”. “Nəyə görə bütün dəst belə olmasın?” mən təklif etdim. “Nəyə görə qırmızı corablar geyinməyək?”. “Gəlin dəst bütün qırmızıya boyansın”. Şenkli bu təklifi bəyənib qəbul etdi və beləliklə ikonik dəst meydana çıxdı.[47]

"

Liverpulun səfər geyimi adətən tam olaraq sarı və ya ağ köynək və qara şortla tamamlanmırdı və orada istisnalar var idi. Tam olaraq boz geyim dəsti ilk dəfə 1987-ci ildə təqdim edilmişdir ki, bu rəngli forma 1991-92 mövsümünədək istifadə olundu. Sonradan bu dəst yaşıl forma və ağ şortla əvəz edildi. 1990-cı illərdə ki, qızılı və göy, açıq sarı, qara və boz rəngli forma dəyişiklilərindən sonra nəhayət klub sarı ağ və sonradan əlavə edilmiş boz rəngli səfər formasını 2008-09 mövsümünədək istifadə etdi. Üçüncü forma klubun avropa miqyaslı turnirlərdə istirak edəcəyi səfər matçları habelə daxili çempionatda olacaq səfər matçları üçün nəzərdə tutulmuşdur. 2012-15-ci illər aralığında klubun geyimləri "Warrior Sports" tərəfindən dizayn edilmişdir ki, həmin şirkət 2012-13 mövsümündən etibarən klubun forma istehsalçısı adını qazanmışdır.[48] 2015-ci ilin fevral ayında "Warrior Sports"un əsas firması olan "New Balance" qlobal futbol bazarına daxil olduğunu və Warrior tərəfindən sponsorluq edilən klublar üçün idman geyimini özü hazırlayacağını bəyan etdi.[49] Digər markaların istehsal etdiyi geyimlərin istifadəsinə misal olaraq klub 1985-ci ilədək Umbro şirkətinin istehsal etdiyi formalardan istifadə edirdi. Daha sonra 1996-cı ildən 2006-cı ilədək buraya Reebok şirkətidə daxil oldu. 2006-cı ildən 2012-ci ilədək isə klub Adidas şirkətinin məhsullarından istifadə edirdi.[50]

Liverpulun nişanı Şenkli Darvazalarının üzərinə həkk edilib.

1979-cu ildə Hitachi firması ilə bağlanmış müqavilə nəticəsində Liverpul sponsoru olduğu şirkətin adının geyimlərinin üzərində həkk etmiş ilk profesional İngiltərə futbol klubu olmuşdur.[51] O zamandan bəri kluba Crown Paints, Candy, KalsberqStandard Chartered Bank firmaları sponsorluq etmişdir. 1992-ci ildə Kalsberq şirkəti ilə imzalanmış müqavilə İngiltərə futbolunda bağlanmış ən uzunmüddətli müqavilədir. [52] Kalsberq ilə əlaqələr 2010-11 mövsümünün başlanğıcında Standard Chartered şirkəti ilə imzalanmış yeni müqavilə əsasında dəyandırılmışdır.[53]

Liverpul nişanı şəhərin rəmzi hesab edilən liverpul quşunu özündə əks etdirmişdir. 1992-ci ildə klubun 100 illiyi münasibəti ilə yeni nişan Şenkli Qapısının üzərinə həkk edilmişdir. Növbəti il Hillsboro faciəsini anmaq məqsədi ilə iki alov işaərsi həm klubun nişanının kənarlarına əlavə edilmiş həm də stadionun yaxınlığında yerləşən Hilsboro abidəsinin qarşısında quraşdırılmışdır.[54] 2012-ci ildə Warrior Sports şirkəti, forma üzərində olan nişanı ləğv edərək buraya klubun 1970-ci illərdə üzərində gəzdirdiyi nişanı əlavə etdi və alov işarələrini geyimin arxa tərəfində yux yazılmış 96 rəqəminin kənarlarına həkk etdi.[55]

Stadion[redaktə | əsas redaktə]

Əsas məqalə: Enfild
The interior of a stadium.
Liverpulun ev meydançası, Enfild

Enfild 1884-cü ildə Stenli Parka qonşu ərazidə inşa edilmişdir. Əslində bu stadion "Everton" tərəfindən istifadə edilirdi ta ki Enfildin sahibi olmuş Con Holdinq ilə "Everton" arasında kirayə ödənişi üzərində yaranmış münaqişədən sonra Everton buranı tərk edərək Qudison Parka köçmüşdür.[56] Belə bir boş məkanda Con Holdinq 1892-ci ildə Liverpul klubunun əsasını qoydu və elə o, vaxtdan bəri klun ev oyunlarını məhz burada keçirməkdədir. Stadionun tutumu 20.000 nəfərlik idi və həmçinin Liverpulun ilk ev oyununda matçı 100 azərkeş canlı izləmişdir.[57]

The Kop adlanan sektor 1906-cı ildə oyunlara gələnlərin say artımı səbəbi ilə tikilmiş Okfild Rod Embankment kimi adlanırdı. Burada ilk ev matçı 1906-cı il 1 sentyabr tarixində baş tutmuş və Liverpul rəqibi "Stok Siti" üzərində 1-0 hesablı qələbə qazanmışdır.[58] 1906-cı ildə sektorlardan biri Kvazulu-Natal təpəsi xatirinə rəsmi olaraq Spion Kop adlandırılmışdır.[59] Bu təpədə İkinci Boer müharibəsi dövründə Spion Kop döyüşü baş tutmuş və nəticədə Britaniya ordusunun Lenkaşayr alayının 300-dən çox əsgəri həlak olmuşdur ki onlarında bir çox məhz Liverpul şəhərindən idi.[60] Bu sektor ümumilikdə 28.000 tamaşaçı tutumuna malik idi və bu dünyanın ən böyük tək qatlı sektorlarından biri sayılırdı. İngiltərədə mövcud olan bir çox stadionlarda Spion Kop adlı bölmə var idi lakin Enfilddə bu o, zamanlar ən nəhəngi sayılırdı. Həmçinin tək bu sektor bəzi digər futbol meydançalarından daha çox tamaşaçı tutumuna malik idi.[61]

Enfild maksimum 60.000 tamaşaçını qəbul edə bilirdi və 1990-cı illərədək bu rəqəm 55,000 idi. 1993–94 mövsümündə Teylor adlı sənəd və Premyer Liqanın yeni qaydaları klubu Enfild stadionunda hər kəsə bilet şəklində yerini təyin etmə qaydasını tətbiq etməyə məcbur etdi və nəticədə stadionun tutumu azalaraq 45.276 nəfərlik oldu.[62] Teylor sənədinin qərarlarından biridə Kemlin Rod sektorunun ən tez zamanda yenidən inşasını nəzərdə tuturdu hansı ki, bu sektor 1992-ci ildə inşa edilmişdir və bu klubun yaranmasının 100 illiyi ilə üst-üstə düşürdü, həmçinin bu sektor 2017-ci ilə kimi 100 illik sektor adını daşıyırdı. 2017-ci ildə isə sektorun adı dəyişdirilərək Kenni Dalqliş qoyuldu. Enfilddə əlavə bir sıra 1998-ci ilin sonlarında əlavə edildi hansı ki, stadionun tutumunda artıma öz töhfəsini versə də, açılışından sonra böyük problemlər əmələ gəldi. 1999-2000 mövsümünün başlanğıcında yeni sıranın titrəyişindən sonra stendin üst qatına əlavə sabitlik vermək üçün bir sıra dəstək dirəkləri və dayaqlar yerləşdirildi.[63]

Enfildin tutumunun artırılması planlarında məhdudiyyətlərin artması səbəbindən Liverpul rəhbərliyi 2002-ci ilin may ayında Stenli Park stadionuna köçməklə bağlı planını açıqladı.[64] Planın baş tutması ilə bağlı olan icazə 2004-cü ilin iyulunda verildi [65]2006-cı ilin sentyabrında Liverpul şəhər konsulluğu həmin ərazinin 999 illiyə kluba icarəyə verilməsində razılaşdı.[66] 2007-ci ilin fevralında klubun Corc Cillet və Tom Hiks tərəfindən alınmasından sonra təklif edilmiş stadion yenidən dizayn edildi. Yeni dizayn 2007-ci ilin noyabr ayında şura tərəfindən təsdiq edildi. Stadionun açılışı 2011-ci ilin avqust ayı üçün nəzərdə tutuldu və HKS, Inc. firması tərəfindən imzalanmış razılığa əsasən, stadionun azərkeş tutumunun 60.000 olacağı ehtimal edildi.[67] Tikinti işləri 2008-ci il avqust ayında başladı və bu dövrdə Cillet və Hiks işlərin davam etdirilməsi mövzusunda 300 milyon funt sterlinq dəyərində çətinliklə üzləşmişdi.[68] 2012-ci ilin oktyabr ayında BBC Sport bəyan etdi ki, "Fenway Sports Group" Liverpul klubunun yeni sahibidir və Stenli Park stadionunun tikilməsindənsə hazırki Enfild stadionunu yenidən inkişaf etdirilməsi qərara alınmışdır. Yenidənqurmanın bir hissəsi olan stadionun tutumunun artırılması nəticəsində bu rəqəm 45.276-dan təxminən 60.000-ə dək artırılacaq və bütün bunların xərcləri təqribən 150 milyon funt sterlinq dəyərində olacaq.[69] Tikinti işləri başa çatdıqdan sonra əsas meydançanın tutumu 54.074-ə kimi yüksəldi. Bu, 100 milyon funt sterlinq dəyərində olan genişləndirmə stadiona üçüncü qat əlavə etdi. 260 milyon funt sterliq dəyərində olan və Enfildin ərazisini inkişaf etdirməyi nəzərdə tutan layihənin bir hissəsi idi. Hazırki baş məşqçi Yürgen Klopp bu stadionu "təsirli" kimi təsvir etmişdir.[70]

Dəstək[redaktə | əsas redaktə]

A single tiered stand that contains thousands of people. Several flags are being waved. In front of the stand is a grass pitch with a goal.
Kopites adlı azərkeş qrupu The Kop adlanan sektorda

Liverpul dünyada ən yaxşı formada dəstəklənən klublardan biridir.[5][71] Klub bəyan etmişdir ki, bütün dünyada onların 200-dən artıq klub tərəfindən rəsmən tanınmış azərkeş qrupları vardır və bu qruplar ən azı 50 ölkəni təmsil edir. Tanınmış qruplara Spirit of ShanklyReclaim The Kop adlı qruplar daxildir.[72] Klub hər il dünya üzrə həyata keçirdiyi yay turlarında bu cür qrupların dəstəyindən ciddi üstünlük əldə edir.[73] nümunə olaraq ABŞ-ın Miçiqan ştatında 101.000 və Avstraliyanın Melburn şəhərində 95.000 tərəfdarın önündə keçirilmiş matçlar bura daxildir.[74][75] Liverpul fanatları tez-tez özlərini Kopites kimi adlandırır ki, bu da bir zamanlar "Kop" adlı sektorda ayaq üstə oyunu izləyən lakin artıq oyunu oturaq vəziyyətdə izləyən azərkeşləri nəzərdə tutur.[76] 2008-ci ildə bir qrup azərkeşin qərarı ilə Premyer Liqanın matçlarını izləməyə büdcəsi uyğun olmayan azərkeşlər üçün A.F.K.Liverpul adlı klub yaradıldı.[77]

"You'll Never Walk Alone" adlanan mahnı Riçard Rocers və Oskar Hammerşteyn tərəfindən bəstələnmiş və Liverpul şəhərinin tanınmış musiqi qrupu olan Gerry & The Pacemakers tərəfindən ifa edilmişdir ki, bu musiqi də klubun himni hesab edilir və 1960-cı illərdən başlayaraq Enfilddə oynanılan bütün matçlardan öncə azarkeşlər tərəfindən ifa edilir.[78] Bu ənənə dünyadakı bütün digər klubların azərkeşləri tərəfindən populyarlıq qazanmışdır.[79] Musiqinin başlığı Şenkli darvazasının üst hissəsində təsvir edilmişdir ki, həmin bu darvaza 1982-ci ilin avqustun 2-ndə Uilyam Bil Şenklinin xatirəsinə açılmışdır. Şenkli darvazasının bir hissəsi olan bu sözlər həmçinin klubun emblemində də öz əksini tapmışdır.[80]

Design of the top of a set of gates, with the sky visible. The inscription on the gates reads "You'll Never Walk Alone".
Şenkli Darvazaları sabiq baş məşqçi Uilyam Bil Şenklinin şərəfinə ucaldılmışdır.

Klub azərkeşlərinin adı 2 stadion faciəsində hallanır. Birinci 1985-ci ildə baş vermiş Heyzel faciəsidir ki, burada 39 "Yuventus" azərkeşi həlak olmuşdur. Onlar Liverpul azərkeşləri tərəfindən küncə sıxışdırılmış və nəticədə küncə sıxılmış azərkeşlərin ümumi çəkisinin ağırlığı nəticəsində divar çökmüşdür. UEFA bu hadisədə yeganə günahkar kimi Liverpul tərəfdarlarını gördü [81] və bütün ingilis klubları avropa miqyaslı turnirlərdən 5 il müddətinə uzaqlaşdırıldı. Liverpula verilmiş cəza isə sonradan daha 1 il uzadıldı, baxmayaraq ki, klub 1990-cı ildə İngiltərədə liqanı çempion kimi bitirərək UEFA Çempionlar Liqasında iştirak üçün vəsiqə qazanmışdır.[82] Bundan sonra daha 27 azərkeş həbs olundu və Belçikaya məhkəmə qarşısına çıxarılmaq üçün ekstradisiya edildi.[83] 1989-cu ildə məhkəmənin başlamasından 5 ay sonra, 14 nəfər qeyri ixtiyari adam öldürmə səbəbiylə 3 illik həbs cəzasına məruz qaldılar.[84] half of the terms were suspended.[85]

İkinci faciə isə 1989-cu il aprelin 15-də İngiltərə Federasiya Kubokunun yarım final matçı çərçivəsində Şeffilddə yerləşən Hilsboro stadionunda "Nottingem Forest" klubuna qarşı keçirilmiş oyunda baş vermişdir. Sıxlıq səbəbindən 96 Liverpul azərkeşi həlak olmuş və beləcə bu hadisə tarixə Hillsboro faciəsi kimi keçmişdir. Növbəti günlərdə The Sun qəzeti “Həqiqət” adlı məqalə paylaşmışdır ki, burada da faciə ilə bağlı Liverpul azərkeşləri günahkar qismində göstərilirdi.[86] Sonrakı araşdırmalar nəticəsində bu iddiaların yanlış olduğu sübut edildi və Liverpul azərkeşləri bütün şəhər boyunca və onun ətrafındakı ərazilərdə qəzati baykot etdilər.[87] Onların bir çoxu bu gün də The Sun qəzetinə qarşı 20 illik baykotu davam etdirirlər. O hadisələrdə xilas olmuş və ya yaxınını itirmiş insanlar ədaləti bərpa etmək məqsədiylə Hillsboroya ədalət adlı kompaniya keçirmiş və bununla bağlı dəstələr yaradılmışdır.[88]

Rəqiblər[redaktə | əsas redaktə]

Əsas məqalə: Mersisayd derbisi
People in blue and red shirts on a field with a ball in the air. In the background is a stand that contains a lot of people.

Liverpulun ən uzun dövrü özündə ehtiva edən rəqabəti şəhərin digər komandası sayılan "Everton"a qarşıdır ki, bu rəqabət Mersisayd derbisi adlanır. Onların arasındakı bu rəqabət Liverpul klubunun təsis edilməsi dövründə "Everton" rəsmiləri ilə və daha sonra Enfildin sahibləri aralarında baş vermiş münaqişə ilə başlamışdır.[89] Mersisayd derbisi az saylı yerli derbilərdən biridir ki, bu matçlarda azərkeşlər arasında hər hansı ayırma və ya hasar yoxdur və beləcə matç "dostluq derbisi" kimi tanınır.[90] Lakin 1980-ci illərin ortalarından etibarən isə meydanda hər iki tərəfdən bu rəqabət gərginləşmə mərhələsinə qədəm qoydu ki, çempionat Premyer Liqa adlandırılmağa başlanan 1992-ci ildən etibarən Mersisayd derbisində futbolçuların oyundan xaric edilməsi (qırmızı kart) halı çempionatın digər oyunları ilə müqayisədə daha da artdı. Bu matç Premyer Liqanın ən intizamsız və partlayıcı yarışı (oyun) kimi adlanmağa başladı.[91]

Liverpulun "Mançester Yunayted" ilə olan rəqabəti isə 19-cu əsrdə baş vermiş sənaye inqilabında şəhərlərin yarışması kimi başlamışdır.[92] Bu iki klub 1964-1967 ci illərdə keçirilmiş çempionluq yarışında bir-birlərini əvəz etmişdirlər və [93]Liverpulun 4 Avropa miqyaslı kubok yarışında qələbəsindən sonra 1968-ci ildə "Mançester Yunayted" UEFA Çempionlar Liqasını qazanaraq bu titulu qazanmış ilk ingilis klubu olmuşdur. [94] Aralarında ümumi 38 çempionluq[93] və 8 Avropa miqyaslı kubok qələbəsinə rəğmən bu iki klub birlikdə nadir hallarda uğurlu mövsüm keçirib - Liverpulun 19701980-ci illərdə olan uğurları sırasında "Mançester Yunayted" 26 il ərzində titul qıtlığından əziyyət çəkirdi. Həmçinin "Mançester Yunayted"in Premyer Liqadakı uğurlu çıxışları dövründə Liverpul titul baxımdan quraq dövr keçirmişdir ki,[95] beləcə klublar birlikdə cəmi 5 dəfə ardıcıl olaraq liqanı birinci və ikinci pillədə başa vurmuşdur.[93] Buna baxmayaraq sabiq "Mançester Yunayted" məşqçisi Aleks Ferqyuson 2002-ci ildə müsahibəsində belə demişdir: "Mənim ən böyük məqsədim Liverpulun sahib olduğu lənətə gəlmiş taxtı ələ keçirməkdir",[96] və iki klub arasında sonuncu oyunçu transferi 1964-cü ildə baş tutmuş və nəticədə "Mançester Yunayted" hücümçusu olan Fill Kisnal Liverpula transfer olmuşdur.[97]

Sahiblik və maliyyə[redaktə | əsas redaktə]

Photograph
Fenway Sports Group-un yaradıcısı və Liverpulun sahibi Con U. Henri

Enfildin sahibi və Liverpulun yaradıcısı kimi, Con Houldinq klubun ilk rəhbəri idi və o, bu vəzifədə 1892-ci ildən 1904-cü ilədək qalmışdır. Onun rəhbərlikdən gedişindən sonra isə bu vəzifəyə Con Makkena gəlmişdir.[98] Sonradan Makkena futbol liqasının prezidenti vəzifəsinə yüksəldi.[99] Klub rərbərliyi vəzifəsində isə Con Smitdən öncə çox dəyişikliklər baş verdi ki, onun atası 1973-cü ildə klubun səhmdarlarından biri idi. O, Liverpula 1990-cı ildə ki enişindən öncəki ən uğurlu dövründə başçılıq etmişdir.[100] Onun davamçısı, 1990-cı ildə Noel Uayt oldu.[101] 1991-ci ilin avqustunda isə ailəsi klubda 50 ildən artıq rəhbər vəzifədə olmuş Devid Mures klubun yeni rəhbəri oldu. Onun əmisi, Con Mures həmçinin klubun səhmdarlarından biri olmuş və 1961-1973-cü illər ərzində "Everton" klubunun rəhbəri olmuşdur. Muresin klubda 51% səhmdarlıq haqqı var idi və o, 2004-cü ildə klubdakı səhmlərinin satışa çıxarılmasında maraqlı olduğunu bildirmişdir.[102]

Nəhayət Mures 2007-ci il fevralın 6-da klubu amerikalı biznesmenlər - Corc Cilet və Tom Hiksə satdı. Bu razılaşma kluba və onun borclarına 218.9 milyon funt sterlinq həcmində dəyər verirdi. Cütlük klubun borclarını bağlamaq üçün ilk olaraq 5000 funt sterlinq və ya toplam olaraq səhmdarlıq üçün 174.1 milyon funt sterlinq və daha sonra borcları bağlamaq üçün 44.8 milyon funt sterlinq ödədilər.[103] Cilet və Hiks arasında yaranmış anlaşılmazlıq daha sonra azərkeşlərində buna cəlb olunması nəticəsində onlar klubu satışa çıxarmaq üçün yeni sahibkar axtarına başladılar.[104] Martin Brouton 2010-cu il aprelin 16-da klubun satışının idarə edilməsi üçün sədr təyin olundu.[105] 2010-cu ilin may ayında hesabatlar nəticəsində klubun 55 milyon funt sterlinq itgi ilə 350 milyon funt sterlinq borcu olduğu aşkar edildi və KPMG şirkəti bunun doğruluğunu təsdiq etdi.[106] Royal Bank of Scotlandın daxil olduğu kreditorlar qrupu, Cilet və Hiks cütlüyünü məhkəmə qarşısına çıxararaq onlardan klubun satılması ilə bağlı icazə vermələrini istədi. Məhkəmənin baş hakimi cənab Castis Floyd klubun Fenway Sports Group-a satılması üçün lehinə qərar verdi, baxmayaraq ki, indiyədək Cilet və Hiksin bununla bağlı apelyasiyaya şikayət vermək seçimləri qalmaqdadır.[107] Yekunda Liverpul 2010-cu il oktyabrın 15-də 300 milyon funt sterlinq qarşılığında Fenway Sports Group-a şirkətinə satıldı. [108]

Liverpul qlobal brend kimi təsvir olunmuşdur: 2010-cu ildə aparılan hesabat, klubun ticarət markalarını və intellektual mülkiyətini 141 milyon funt sterlinq dəyərində qiymətləndirdi ki, bu da əvvəlki il ilə müqayisədə 5 milyon artıq idi. Bundan başqa Liverpul brend reytinqdə AA (çox güclü) qiymətini qazanmışdır.[109] 2010-cu ilin aprel ayında Forbes jurnalı Liverpulu "Real Madrid", "Barselona", "Bayern Münhen", "Arsenal" və "Mançester Yunayted"in ardından dünyanın altıncı ən dəyərli klubu kimi qeyd etmişdir; onlar Liverpulu 822 milyon dollar (532 milyon funt sterlinq) dəyərində qiymətləndirmişdir.[110] Dünyanın futbol klublarını, gəlir baxımından sıralayan Deloitte mühasibatçıları isə klubu Deloitte Football Money League-da səkkizinci pillədə qiymətləndirmişdirlər. Liverpulun 2009–10-cu il mövsümündə gəliri 225.3 milyon avro olmuşdur.[111]

Liverpul populyar mədəniyyətdə[redaktə | əsas redaktə]

Britaniya mədəniyyətində futbolun yeri ilə bağlı təsvirlər edilərkən uğurlu tarixi səbəbi ilə Liverpulun adı tez-tez bir nömrəli medialarda, baş rolda hallanır. 1964-cü ilin 22 avqustunda İngiltərədə böyük seyrci toplamış, BBC kanalında yayımlanan Match of the Day verlişinin ilk buraxılışında, Enfild stadionunda "Arsenal"a qarşı oynanılan matçın təhlükəli hissələri tamaşaçılara göstərilmişdir. 1967-ci ilin mart ayında isə Liverpul və "Vest Hem Yunayetd" komandaları arasında keçirilən oyun ilk dəfə olaraq rəngli formatda televiziya ekranlarında göstərilən matç olmuşdur.[112] Həmçinin Pink Floyd qrupunun "Fearless" adlı mahnısında Liverpul azərkeşlərinin səsləndirdiyi You'll Never Walk Alone parçası səsləndirmişdir.[113] 1988-ci ildə İngiltərə Federasiya Kubokunun final matçından öncə Liverpulda Con Barnes və digər futbolçuların iştirakı ilə "Anfield Rap" adlı mahnı bəstələndi.[114]

Cimmi Makqovern tərəfindən yazılmış və Hillsboro faciəsinə həsr olunan sənədli film 1996-cı ildə ekrana çıxdı. Filmdə Kristofer Ekleston Trevor Hiks rolunu canlandırırdı ki, məhz onun hekayəsi filmdə əsas götürülmüşdü. Hiks bu faciədə iki yeniyetmə qızını itirmişdi və bundan sonra o, "daha təhlükəsiz stadionlar" adlı kompaniyaya qoşulmuş ardıyca isə "Hillsboro ailələrinə dəstək" adlı qrupun yaradılmasına öz köməyini göstərmişdir.[115] Həmçinin Liverpul klubu The 51st State adlı filmdə də təsvir edilmişdir ki, filmdə sabiq killer olmuş Feliks DeSouza (Robert Karlayl) qatı Liverpul fanatıdır və sonuncu səhnə Liverpul və "Mançester Yunayted" komandaları arasındakı matçda çəkilmişdir.[116] Klub uşaqlar üçün televiziya proqramı hesab edilən Scully proqramında da təsvir edilmişdir ki, burada əsas süjet gənc oğlanın ətrafında baş verir, belə ki, Fransis Skalli adlı gənc Liverpul ilə sınaq oyunu keçirməyə cəhd edir. Şouda Kenni Dalqliş kimi o dövrün bəzi tanınmış Liverpul futbolçularıda nümayiş etdirilmişdir.[117]

Komandanın heyəti[redaktə | əsas redaktə]

17 Avqust 2018 tarixində yenilənib [118][119]

Qeyd: Bayraqlar FİFA qaydalarına əsasən mənsub olduğu milli komandanın ölkəsini bildirir. Oyunçular birdən artıq ölkənin vətandaşlığını daşıya bilərlər.

Nömrə Ölkə Mövqeyi Futbolçu
1 Flag of Germany.svg GK Loris Karius
2 Flag of England.svg DF Nataniel Klayn
3 Flag of Brazil.svg MF Fabinyo
4 Flag of the Netherlands.svg DF Vircil van Dayk
5 Flag of the Netherlands.svg MF Corcinyo Veynaldum
6 Flag of Croatia.svg DF Deyan Lovren
7 Flag of England.svg MF Ceyms Milner (vitse-kapitan)[120]
8 Flag of Guinea.svg MF Nabi Keyta
9 Flag of Brazil.svg FW Roberto Firmino
11 Flag of Egypt.svg FW Məhəmməd Salah
12 Flag of England.svg DF Co Qomez
13 Flag of Brazil.svg GK Alisson Beker
14 Flag of England.svg MF Cordan Henderson (Kapitan)[121]
17 Flag of Estonia.svg DF Raqnar Klavan
18 Flag of Spain.svg DF Alberto Moreno
19 Flag of Senegal.svg FW Sadio Mane
54 Flag of England.svg MF Şeyi Oco
66 Flag of England.svg DF Trent Aleksandr-Arnold
68 Flag of Spain.svg MF Pedro Çirivella
Nömrə Ölkə Mövqeyi Futbolçu
20 Flag of England.svg MF Adam Lallana
23 Flag of Switzerland.svg MF Herdan Şakiri
21 Flag of England.svg MF Aleks Oksleyd-Çemberlen
22 Flag of Belgium (civil).svg GK Simon Minyole
24 Flag of England.svg FW Rayn Bruster
56 Flag of England.svg DF Konnır Randal
62 Flag of Ireland.svg GK Kaoimhin Kelleher
64 Flag of Portugal.svg MF Rafael Kamaço
26 Flag of Scotland.svg DF Endrü Robertson
29 Flag of England.svg FW Dominik Solanke
32 Flag of Cameroon.png DF Joel Matip
15 Flag of England.svg FW Daniel Starric
16 Flag of Serbia.svg MF Marko Qrujiç
27 Flag of Belgium (civil).svg FW Divok Oriqi
50 Flag of Serbia.svg MF Lazar Markoviç
47 Flag of England.svg DF Nataniel Filips
48 Flag of England.svg MF Körtis Cons
73 Flag of Poland.svg GK Kamil Qrabara

İcarəyə verilənlər[redaktə | əsas redaktə]

Qeyd: Bayraqlar FİFA qaydalarına əsasən mənsub olduğu milli komandanın ölkəsini bildirir. Oyunçular birdən artıq ölkənin vətandaşlığını daşıya bilərlər.

Nömrə Ölkə Mövqeyi Futbolçu
28 Flag of England.svg FW Denni İnqs (Sauthempton 30 İyun 2019-dək)[122]
34 Flag of Hungary.svg GK Adam Boqdan (Hibernian 30 İyun 2019-dək)[123]
40 Flag of England.svg MF Rayn Kent (Reyncers 30 İyun 2019-dək)[124]
53 Flag of England.svg MF Ovye Ecaria (Reyncers 30 İyun 2019-dək)[125]
Nömrə Ölkə Mövqeyi Futbolçu
58 Flag of Wales.svg FW Ben Vudbörn (at Şeffild Yunayeted 30 İyun 2019-dək)[126]
59 Flag of Wales.svg MF Harri Vilson (at Derbi Kaunti 30 İyun 2019-dək)[127]
Flag of Brazil.svg MF Allan (Ayntraxt Frankfurt 30 İyun 2019-dək)[128]
Flag of Nigeria.svg FW Tayvo Avoniyi (at Gent 30 İyun 2019-dək)[129]

Yaş qrupları və Akademiya[redaktə | əsas redaktə]

Sabiq futbolçular[redaktə | əsas redaktə]

Ətraflı bax: Liverpul oyunçularının siyahısı, Liverpul oyunçularının siyahısı (25-99 matçda iştirakla, Liverpul oyunçularının siyahısı (1-24 matçda iştiraklaKateqoriya:Liverpul FK oyunçuları

Klubun kapitanları[redaktə | əsas redaktə]

1892-ci ildə klubun əsası qoyulandan bəri 45 futbolçu Liverpulda kapitanlıq sarğısını daşımışdır.[130] Liverpul "Everton"dan ayrıldıqdan sonra, klubun ilk kapitanı Endrü Hanna olmuşdur. Stiven Cerrardın 2003–04 mövsümündən başlayaraq 12 mövsüm ərzində kapitanlıq vəzifəsini daşımnasından öncə isə ilkin olaraq Aleks Reysbek 1899-cu ildən 1909-cu ilə kimi ən uzun müddətli kapitanlıq sarğısını geyinmiş ilk oyunçu olmuşdur.[130] Hazırda klubda kapitan Cordan Hendersondur ki, o, bu sarğını 2015–16 mövsümündə Stiven Cerradın Los-Anceles Qalaksiyə keçidindən sonra təhvil almışdır.[131][132]

Ad Dövr
Şotlandiya Endrü Hanna 1892–1895
Şotlandiya Cimmi Ross 1895–1897
Şotlandiya Con MakKartney 1897–1898
İngiltərə Harri Storer 1898–1899
Şotlandiya Aleks Raysbek 1899–1909
İngiltərə Artur Qoddard 1909–1912
İngiltərə Efroim Lonquort 1912–1913
İngiltərə Harri Lou 1913–1915
Şotlandiya Donald MakKinley 1919–1920
İngiltərə Efroim Lonquort 1920–1921
Şotlandiya Donald MakKinley 1921–1928
İngiltərə Tom Bromilou 1928–1929
Şotlandiya Ceyms Cekson 1929–1930
Şotlandiya Tom Morrison 1930–1931
Şotlandiya Tom Bredşou 1931–1934
Ad Dövr
İngiltərə Tom Kuper 1934–1939
Şotlandiya Mett Basbi 1939–1940
Şotlandiya Uilli Faqan 1945–1947
İngiltərə Cek Balmer 1947–1950
İngiltərə Fil Teylor 1950–1953
İngiltərə Bil Cons 1953–1954
İngiltərə Lauri Hyuz 1954–1955
Şotlandiya Billi Liddell 1955–1958
İngiltərə Conni Viler 1958–1959
İngiltərə Ronni Moran 1959–1960
İngiltərə Dik Uayt 1960–1961
Şotlandiya Ron Yeats 1961–1970
İngiltərə Tommi Smit 1970–1973
İngiltərə Emlin Hyuz 1973–1978
İngiltərə Fil Tompson 1978–1981
Ad Dövr
Şotlandiya Qreme Souness 1982–1984
İngiltərə Fil Nil 1984–1985
Şotlandiya Alan Hansen 1985–1988
İrlandiya Ronni Velan 1988–1989
Şotlandiya Alan Hansen 1989–1990
İrlandiya Ronni Velan 1990–1991
Şotlandiya Stiv Nikol 1990–1991
İngiltərə Mark Rayt 1991–1993
Uels Yan Raş 1993–1996
İngiltərə Con Barnes 1996–1997
İngiltərə Paul İnse 1997–1999
İngiltərə Ceymi Rednapp 1999–2002
Finlandiya Sami Hyuyupia 2001–2003
İngiltərə Stiven Cerrard 2003–2015
İngiltərə Cordan Henderson 2015–

Mövsümün oyunçusu[redaktə | əsas redaktə]

The head and torso of a man with short, brown hair. He is wearing a red shirt and a black armband.
Mükafatın 4 qat qalibi, Stiven Cerrard
The head and torso of a man with short, dark hair. He is wearing a red shirt.
Mükafatın 2 qat qalibi, Luis Suarez
Mövsüm Ad Milliyət Mövqe Qeydlər İstinadlar
2001–02 Sami Hyuyupya Finlandiya Müdafiəçi (futbol) [133]
2002–03 Denni Mörfi İngiltərə Yarımmüdafiəçi (futbol) [134]
2003–04 Stiven Cerrard İngiltərə Yarımmüdafiəçi (futbol) [135]
2004–05 Ceymi Karrager İngiltərə Müdafiəçi (futbol) [136]
2005–06 Stiven Cerrard (2) İngiltərə Yarımmüdafiəçi (futbol) Həmçinin PFA ilin futbolçusu mükafatını qazanmışdır [137]
2006–07 Stiven Cerrard (3) İngiltərə Yarımmüdafiəçi (futbol) [138]
2007–08 Fernando Torres İspaniya Hücumçu (futbol) [139]
2008–09 Stiven Cerrard(4) İngiltərə Yarımmüdafiəçi (futbol) Həmçinin FWA ilin futbolçusu mükafatını qazanmışdır [140]
2009–10 Pepe Reina İspaniya Qapıçı [141]
2010–11 Lukas Leiva Braziliya Yarımmüdafiəçi (futbol) [142]
2011–12 Martin Şkrtel Slovakiya Müdafiəçi (futbol) [143]
2012–13 Luis Suarez Uruqvay Hücumçu (futbol) [144]
2013–14 Luis Suarez (2) Uruqvay Hücumçu (futbol) Həmçinin FWA ilin futbolçusu, PFA ilin futbolçusu, Premyer Liqada mövsümün oyunçusu mükafatlarını qazanmışdır [145]
2014–15 Filipe Koutinyo Braziliya Yarımmüdafiəçi (futbol) [146]
2015–16 Filipe Koutinyo (2) Braziliya Yarımmüdafiəçi (futbol) [147]
2016–17 Sadio Mane Seneqal Yarımmüdafiəçi (futbol) [148]
2017–18 Məhəmməd Salah Misir Hücumçu (futbol) PFA ilin futbolçusu, PFA Azərkeşlərə görə ilin oyunçusu, Premyer Liqada mövsümün oyunçusu və FWA ilin futbolçusu [149]

Klub rəsmiləri[redaktə | əsas redaktə]

Liverpul Futbol Klubu və Məhdud İdman Meydançaları[151]
  • Əsas sahibi: ABŞ Con V. Henri
  • Sədr: ABŞ Tom Verner
  • Vitse-sədr: ABŞ Devid Qinsberq
  • Baş icraçı direktor: İngiltərə Peter Mur
  • Baş kommersiya direktoru: ABŞ Billi Hoqan[152]
  • Baş maliyyə direktoru: Filip Neş
Liverpul Futbol Klubu[151]
  • Direktorlar: ABŞ Con V. Henri, ABŞ Tom Verner, Devid Qinsberq, Maykl Qordon, Maykl Eqan
  • Qeyri-icraçı direktor: Şotlandiya Kenni Dalqliş[153]
  • Əməliyyatlar üzrə direktor: Endrü Parkinson[154]
  • Əsas meydança baxıcısı: Deyv MakKulok
  • Stadion meneceri: İngiltərə Qed Poiton
  • Rabitə direktoru: Şotlandiya Susan Blek[155]
  • Baş media müdiri: İngiltərə Mettyü Brakster [156]
  • Skaut direktor: İngiltərə Dave Fallows[157]
  • Baş skaut: Şimali İrlandiya Berri Hanter
  • Texniki performans direktoru: İngiltərə Maykl Edvards
Məşqçi və tibbi heyət [118]
  • Baş məşqçi: Almaniya Yurgen Klopp
  • Birinci köməkçi məşqçi: Bosniya və Herseqovina Zelyko Buvaç
  • İkinci köməkçi məşqçi: Almaniya Peter Kravetz
  • Akademiya Direktoru: İngiltərə Aleks İnqletorf
  • U-23 baş məşqçi: İngiltərə Neyl Kriçli
  • U-18 baş məşqçi:
  • Fitnes və proqramlaşdırma rəhbəri: Almaniya Andreas Kornmayer
  • Əsas komanda məşqçisi qapıçı: Niderland Con Axterberq
  • Fizioterapiya rəhbəri:
  • Komndanın həkimi: Şimali İrlandiya Endrü Mesi
  • Reabilitasiya fitnes məşqçisi: İngiltərə Cordan Milsom
  • Masaj: İngiltərə Paul Small, İngiltərə Silvan Riçardson
  • Dəst menecment kordinator: İngiltərə Li Radklif, Uels Qraham Karter
  • İdman elmləri məsləhətçisi: İngiltərə Berri Drast
  • Qidalanma məsləhətçisi: Almaniya Mona Nemmer
  • Güc və reabilitasiya köməkçisi: İngiltərə David Raydinqs
  • Fizyoterapistlər: İngiltərə Mett Konopinski, İspaniya Ruben Pons, İngiltərə Skot MakAuley, Şimali İrlandiya Riçi Patric
  • İdman terapevt: İngiltərə Pedro Filipou
  • Performans analitiki: Portuqaliya Ceyms Frenç
  • Skaut və işə qəbul üzrə analitik: İngiltərə Kyle Wallbanks

Nailiyyətlər[redaktə | əsas redaktə]

Əsas məqalə: Liverpul mövsümləri
Four trophies inside a glass cabinet. The trophies have ribbons on them and there is memorabilia next to them
Liverpulun 1977 və 1984-cü illər aralığında qazandığı UEFA Çempionlar Liqası kuboklarının surətləri klubun muzeyində nümayiş etdirilir.

Liverpulun ilk uğuru məhz yarandığı tarixdə Lankaşayr Liqanını qalib kimi bitirməyi olmuşdur.[158] 1901-ci ildə klub tarixində ilk liqa çempionluğunu yaşamışdır ki, İngiltərə Federasiya Kubokunu ilk dəfə yalnız 1965-ci ildə qazana bilmişdir. Mükafatların qazanılması sayı baxımından Liverpulun ən uğurlu on illiyi 1980-ci illər sayılır ki, məhz bu dövr ərzində onlar 6 dəfə İngiltərə çempionluğunu, 2 dəfə İngiltərə Federasiya Kubokunu, 4 dəfə İngiltərə Liqa Kubokunu, 5 dəfə İngiltərə Milli Futbol Superkubokunu və 2 dəfə UEFA Çempionlar Liqasını qazanmışdır.

Klub hər hansı digər ingilis klublarına nisbətən daha yüksək qələbələri və xalları toplayıb.[159] Liverpul həmçinin liqanı bitirmək üzrə 2015-ci ilədək 50 il ərzində ən yüksək (3.3) göstəriciyə malik olmuş və[160] bu göstəriciyə görə 1900-1999-cu illər aralığlnda "Arsenal"dan sonra ikinci ən yüksək ortalama 8.7 pilləyə sahib olmudşur.[161] Liverpul UEFA-nın ən ali klub turniri olan UEFA Çempionlar Liqası turnirini 5 dəfə qazanaraq bu mənada rekorda sahib olan yeganə ingilis klubudur ki, onu bu sıralamada "Real Madrid" və "Milan" klubları qabaqlayır. Liverpulun turnirdə beşinci qalibiyyəti isə 2005-ci ildə İstanbulda keçirilən finalda baş tutmuş və bu münasibətlə o, qalıcı mükafatla üstəlik nişan ilə təltif olunmuşdur.[162][163] Liverpul həmçinin ikinci dərəcəli UEFA turniri hesab edilən UEFA Kubokunu 3 dəfə qazanmaqla da ingilis klubları üçün rekorda sahibdir.[164]

Daxili[redaktə | əsas redaktə]

Liqa[redaktə | əsas redaktə]

  • Birinci divizyon
    • Qalib (18): 1900–01, 1905–06, 1921–22, 1922–23, 1946–47, 1963–64, 1965–66, 1972–73, 1975–76, 1976–77, 1978–79, 1979–80, 1981–82, 1982–83, 1983–84, 1985–86, 1987–88, 1989–90
  • Ikinci divizyon
    • Qalib (4): 1893–94, 1895–96, 1904–05, 1961–62
  • Lankaşayr Liqa
    • Qalib (1): 1892–93

Kuboklar[redaktə | əsas redaktə]

Avropa miqyaslı[redaktə | əsas redaktə]

Dubl və üçqat uğurlar[redaktə | əsas redaktə]

Xüsusilə İngiltərə Milli Futbol SuperkubokuUEFA Super Kuboku kimi qısa turnirlər ümumilikdə ikiqat və üçqat uğurlara qatqı kimi aid edilmir.[165]

Qeydllər[redaktə | əsas redaktə]

Dəyişikliklər[redaktə | əsas redaktə]

  1. 2001-ci ildə qazanılmış İngiltərə Federasiya Kuboku və İngiltərə Liqa Kuboku mükafatları dubl kimi qəbul edilməyib.

Sitatlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Happy birthday LFC? Not quite yet...". Liverpool F.C. http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/159072-happy-birthday-lfc-not-quite-yet. İstifadə tarixi: 15 March 2014. "Liverpool F.C. was born on 3 June 1892. It was at John Houlding's house in Anfield Road that he and his closest friends left from Everton FC, formed a new club."
  2. Liverpool. "New Anfield capacity confirmed as 54,074". http://www.liverpoolfc.com/news/stadium-expansion/234871-new-anfield-capacity-confirmed-as-54-074. İstifadə tarixi: 9 September 2016.
  3. "Deloitte Football Money League 2018". Deloitte. 23 January 2018. https://www2.deloitte.com/uk/en/pages/sports-business-group/articles/deloitte-football-money-league.html. İstifadə tarixi: 23 January 2018.
  4. Ozanian, Mike. "The World's Most Valuable Soccer Teams 2018". Forbes. https://www.forbes.com/sites/mikeozanian/2018/06/12/the-worlds-most-valuable-soccer-teams-2018/#3dddb7c845c8.
  5. 5,0 5,1 "How Liverpool's worldwide fanbase will be tuning into events at Manchester United". Liverpool Echo. https://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/how-liverpools-worldwide-fanbase-tuning-14387039. İstifadə tarixi: 29 July 2018.
  6. 6,0 6,1 "Liverpool Football Club is formed". Liverpool F.C. Arxivləşdirilib: [1] saytından 12 July 2010 tarixində. https://web.archive.org/web/20100712112221/http://www.liverpoolfc.tv/history/timeline/1892-1917/liverpool-football-club-is-formed. İstifadə tarixi: 11 August 2010.
  7. Graham 1985, səh.: 14.
  8. Graham 1985, pp. 16–18.
  9. Graham 1985, səh.: 20.
  10. Liversedge 1991, səh.: 14.
  11. Kelly 1988, pp. 50–51.
  12. Kelly 1988, səh.: 57.
  13. "1965/66: Stan the man for Dortmund". Union of European Football Associations (UEFA). http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/history/season=1965/intro.html.
  14. Kelly 1999, səh.: 86.
  15. Pead 1986, səh.: 414.
  16. Kelly 1988, səh.: 157.
  17. Kelly 1988, səh.: 158.
  18. Cox, Russell & Vamplew 2002, səh.: 90.
  19. "On This Day – 29 May 1985: Fans die in Heysel rioting". BBC. 29 May 1985. http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_2733000/2733979.stm. İstifadə tarixi: 12 September 2006.
  20. Kelly 1988, səh.: 172.
  21. "On This Day – 15 April 1989: Soccer fans crushed at Hillsborough". BBC. 15 April 1989. http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/april/15/newsid_2491000/2491195.stm. İstifadə tarixi: 12 September 2006.
  22. Pithers, Malcolm (22 December 1993). "Hillsborough victim died 'accidentally': Coroner says withdrawal of treatment not to blame". The Independent. http://www.independent.co.uk/news/uk/hillsborough-victim-died-accidentally-coroner-says-withdrawal-of-treatment-not-to-blame-1469037.html. İstifadə tarixi: 28 August 2010.
  23. "A hard lesson to learn". BBC. 15 April 1999. http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/318497.stm. İstifadə tarixi: 12 September 2006.
  24. Cowley, Jason (29 March 2009). "The night Football was reborn". The Observer. https://www.theguardian.com/football/2009/mar/29/arsenal-liverpool-1989-football. İstifadə tarixi: 23 July 2011.
  25. Liversedge 1991, pp. 104–105.
  26. Kelly (1999). The Boot Room Boys: Inside the Anfield Boot Room, 227.
  27. "Houllier acclaims Euro triumph". BBC Sport. 16 May 2001. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/uefa_cup/1335026.stm. İstifadə tarixi: 24 March 2007.
  28. "Houllier 'satisfactory' after surgery". BBC Sport. 15 October 2001. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/1600193.stm. İstifadə tarixi: 13 March 2007.
  29. "AC Milan 3–3 Liverpool (aet)". BBC Sport. 25 May 2005. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4573159.stm. İstifadə tarixi: 15 April 2007.
  30. "Liverpool 3–3 West Ham (aet)". BBC Sport. 13 May 2006. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/4756045.stm. İstifadə tarixi: 26 August 2010.
  31. "US pair agree Liverpool takeover". BBC Sport. 6 February 2007. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/6323037.stm. İstifadə tarixi: 2 March 2007.
  32. McNulty, Phil (23 May 2007). "AC Milan 2–1 Liverpool". BBC Sport. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/6669039.stm. İstifadə tarixi: 23 May 2007.
  33. "Liverpool's top-flight record". LFC History. http://www.lfchistory.net/Articles/Article/2442. İstifadə tarixi: 19 August 2011.
  34. "Rafael Benitez leaves Liverpool: club statement". The Daily Telegraph. 3 June 2010. https://www.telegraph.co.uk/sport/football/leagues/premierleague/liverpool/7801223/Rafael-Benitez-leaves-Liverpool-club-statement.html. İstifadə tarixi: 3 June 2010.
  35. "Liverpool appoint Hodgson". Liverpool F.C. 1 July 2010. Arxivləşdirilib: [2] saytından 29 July 2010 tarixində. https://web.archive.org/web/20100729185508/http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/liverpool-appoint-hodgson. İstifadə tarixi: 11 August 2010.
  36. Gibson, Owen (15 October 2010). "Liverpool FC finally has a new owner after 'win on penalties'". The Guardian. https://www.theguardian.com/football/2010/oct/15/liverpool-fc-get-new-owner. İstifadə tarixi: 7 November 2010.
  37. "Roy Hodgson exits and Kenny Dalglish takes over". BBC Sport. 8 January 2011. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/9350630.stm. İstifadə tarixi: 22 April 2011.
  38. Bensch, Bob; Panja, Tariq (16 May 2012). "Liverpool Fires Dalglish After Worst League Finish in 18 Years". Bloomberg. Arxivləşdirilib: [3] saytından 20 June 2012 tarixində. https://web.archive.org/web/20120620150347/http://www.bloomberg.com/news/2012-05-16/liverpool-manager-dalglish-fired-after-worst-finish-in-18-years.html.
  39. Ingham, Mike (16 May 2012). "Kenny Dalglish sacked as Liverpool manager". BBC. https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18073446. İstifadə tarixi: 10 June 2012.
  40. "Liverpool manager Brendan Rodgers to 'fight for his life'". BBC. 1 June 2012. https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18294032. İstifadə tarixi: 10 June 2012.
  41. Ornstein, David (12 May 2014). "Liverpool: Premier League near-miss offers hope for the future". BBC Sport (BBC). https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27367934. İstifadə tarixi: 7 August 2014.
  42. "Goals". Liverpool F.C. Arxivləşdirilib: [4] saytından 13 August 2012 tarixində. https://web.archive.org/web/20120813224754/http://www.liverpoolfc.com/history/records/goals. İstifadə tarixi: 27 August 2012.
  43. "Brendan Rodgers: Liverpool boss sacked after Merseyside derby". BBC Sport. 4 October 2015. https://www.bbc.com/sport/0/football/34423344. İstifadə tarixi: 10 October 2015.
  44. Smith, Ben (8 October 2015). "Liverpool: Jurgen Klopp confirmed as manager on £15m Anfield deal". BBC Sport (BBC). https://www.bbc.com/sport/0/football/34469429. İstifadə tarixi: 10 October 2015.
  45. "Liverpool 1–3 Sevilla". BBC. 18 May 2016. https://www.bbc.com/sport/football/36254631.
  46. 46,0 46,1 "Historical LFC Kits". Liverpool F.C. Arxivləşdirilib: [5] saytından 24 July 2010 tarixində. https://web.archive.org/web/20100724034342/http://www.liverpoolfc.tv/history/historical-lfc-kits. İstifadə tarixi: 12 August 2010.
  47. St. John, Ian (9 October 2005). "Shankly: the hero who let me down". The Times. http://www.timesonline.co.uk/article/0,,2093-1817155,00.html. İstifadə tarixi: 12 September 2006.
  48. "LFC and Warrior announcement". Arxivləşdirilib: [6] saytından 20 January 2012 tarixində. https://web.archive.org/web/20120120015751/http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/lfc-and-warrior-announcement. İstifadə tarixi: 18 January 2012.
  49. Badenhausen, Kurt (4 February 2015). "New Balance Challenges Nike And Adidas With Entry into Global Soccer Market". Forbes. https://www.forbes.com/sites/kurtbadenhausen/2015/02/04/new-balance-enters-global-soccer-market/. İstifadə tarixi: 4 February 2015.
  50. Crilly 2007, səh.: 28.
  51. Dart, James; Tinklin, Mark (6 July 2005). "Has a streaker ever scored?". The Guardian. https://www.theguardian.com/football/2005/jul/06/theknowledge.sport. İstifadə tarixi: 16 August 2007.
  52. Espinoza, Javier (8 May 2009). "Carlsberg and Liverpool might part ways". Forbes. https://www.forbes.com/2009/08/05/carlsberg-liverpool-sponsorship-markets-equities-beer.html. İstifadə tarixi: 23 July 2008.
  53. "Liverpool and Standard Chartered announce sponsorship deal". Standard Chartered Bank. 14 September 2009. http://www.standardchartered.com/media-centre/press-releases/2009/documents/20090914/index.html. İstifadə tarixi: 12 August 2010.
  54. "Hillsborough". Liverpool F.C. http://www.liverpoolfc.tv/history/hillsborough. İstifadə tarixi: 12 August 2010.
  55. "Liverpool kit launch sparks anger among Hillsborough families". BBC Sport. BBC. 11 May 2012. https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18033752. İstifadə tarixi: 17 May 2012.
  56. Liversedge 1991, səh.: 112.
  57. Kelly 1988, səh.: 187.
  58. Moynihan, Leo. The pocket book of Liverpool, 24.
  59. Liversedge 1991, səh.: 113.
  60. Kelly 1988, səh.: 188.
  61. Pearce, James (23 August 2006). "How Kop tuned into glory days". Liverpool Echo. Arxivləşdirilib: [7] saytından 10 February 2009 tarixində. https://web.archive.org/web/20090210193006/http://icliverpool.icnetwork.co.uk/0500liverpoolfc/0100news/tm_objectid%3D17610578%26method%3Dfull%26siteid%3D50061%26headline%3Dhow-kop-tuned-in-to-glory-days-name_page.html. İstifadə tarixi: 6 December 2008.
  62. (2010) "Club Directory", Premier League Handbook Season 2010/11 (PDF), Premier League, 35. 14 December 2010 tarixində arxivləşdirilib. 17 August 2010 tarixində istifadə olunub.
  63. "Anfield". Liverpool F.C. http://www.liverpoolfc.tv/stadium/anfield. İstifadə tarixi: 15 August 2010.
  64. "Liverpool unveil new stadium". BBC Sport. 17 May 2002. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/1992484.stm. İstifadə tarixi: 17 March 2007.
  65. Hornby, Mike (31 July 2004). "Reds stadium gets go-ahead". Liverpool Echo. http://icliverpool.icnetwork.co.uk/0500liverpoolfc/gronudmove/tm_objectid=14487239%26method=full%26siteid=50061%26headline=reds%2dstadium%2dgets%2dgo%2dahead-name_page.html. İstifadə tarixi: 12 September 2006.
  66. "Liverpool get go-ahead on stadium". BBC Sport. 8 September 2006. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/5327426.stm. İstifadə tarixi: 8 March 2007.
  67. "Liverpool's stadium move granted". BBC. 6 November 2007. http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/merseyside/7081610.stm. İstifadə tarixi: 22 August 2010.
  68. "Liverpool stadium 'will be built'". BBC Sport. 17 September 2009. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/8261975.stm. İstifadə tarixi: 28 July 2011.
  69. Smith, Ben (15 October 2012). "Liverpool to redevelop Anfield instead of building on Stanley Park". BBC Sport (BBC). https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/19935925. İstifadə tarixi: 16 August 2014.
  70. "Liverpool's new Main Stand boosts Anfield capacity to 54,000". http://www.bbc.com/news/uk-england-merseyside-37319956.
  71. Rice, Simon (6 November 2009). "Manchester United top of the 25 best supported clubs in Europe". The Independent. https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/manchester-united-top-of-the-25-best-supported-clubs-in-europe-1816245.html. İstifadə tarixi: 6 August 2011.
  72. "LFC Official Supporters Clubs". Liverpool F.C. Arxivləşdirilib: [8] saytından 23 July 2011 tarixində. https://web.archive.org/web/20110723160733/http://www.liverpoolfc.tv/fans/membership/aib-association-of-international-branches. İstifadə tarixi: 6 August 2011.
  73. "Asia Tour 2011". Liverpool F.C. 27 July 2011. Arxivləşdirilib: [9] saytından 11 July 2015 tarixində. https://web.archive.org/web/20150711021814/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/watch-now-asia-tour-2011. İstifadə tarixi: 2 September 2014.
  74. "Steven Gerrard delights the MCG crowd as Liverpool beats Melbourne Victory 2-0". ABC. http://www.abc.net.au/news/2013-07-24/reds-down-gutsy-victory-at-packed-mcg/4841856. İstifadə tarixi: 29 July 2018.
  75. "Man Utd 1-4 Liverpool: Xherdan Shaqiri scores stunning overhead kick". BBC. https://www.bbc.co.uk/sport/football/44995521. İstifadə tarixi: 29 July 2018.
  76. "Anfield giants never walk alone". Fédération Internationale de Football Association (FIFA). 11 June 2008. Arxivləşdirilib: [10] saytından 11 September 2008 tarixində. https://web.archive.org/web/20080911010859/http://www.fifa.com/classicfootball/news/newsid%3D797469.html. İstifadə tarixi: 14 November 2008.
  77. George, Ricky (18 March 2008). "Liverpool fans form a club in their price range". The Daily Telegraph. https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2294772/Liverpool-fans-form-a-club-in-their-price-range.html. İstifadə tarixi: 18 March 2008.
  78. Hart, Simon (25 October 2013). "Anfield’s 50 years of never walking alone". The Independent. https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/anfields-50-years-of-never-walking-alone-8905022.html. İstifadə tarixi: 20 July 2018.
  79. "Liverpool". Fédération Internationale de Football Association (FIFA). https://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club=1896769/index.html. İstifadə tarixi: 23 July 2011.
  80. "LFC Crests". Liverpool F.C.. https://www.liverpoolfc.com/history/crests. İstifadə tarixi: 29 July 2018.
  81. McKie, David (31 May 1985). "Thatcher set to demand FA ban on games in Europe". The Guardian. https://www.theguardian.com/fromthearchive/story/0,,1496054,00.html. İstifadə tarixi: 7 December 2008.
  82. "The Heysel disaster". BBC. 29 May 2000. http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/768380.stm. İstifadə tarixi: 7 December 2008.
  83. "1987: Liverpool fans to stand trial in Belgium". BBC. 9 September 1987. http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/9/newsid_2503000/2503885.stm. İstifadə tarixi: 22 August 2010.
  84. Jackson, Jamie (4 April 2005). "The witnesses". The Guardian. https://www.theguardian.com/football/2005/apr/03/newsstory.sport. İstifadə tarixi: 27 May 2006.
  85. "Liverpool remembers Heysel". BBC. 29 May 2000. http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/768142.stm. İstifadə tarixi: 24 May 2006.
  86. Smith, David (11 July 2004). "The city that eclipsed the Sun". The Guardian. https://www.theguardian.com/media/2004/jul/11/pressandpublishing.football. İstifadə tarixi: 7 December 2008.
  87. Burrell, Ian (8 July 2004). "An own goal? Rooney caught in crossfire between 'The Sun' and an unforgiving city". The Independent. https://www.independent.co.uk/news/media/an-own-goal-rooney-caught-in-crossfire-between-the-sun-and-an-unforgiving-city-552460.html. İstifadə tarixi: 22 December 2008.
  88. "Hillsbrough Family Support Group". Liverpool F.C. Arxivləşdirilib: [11] saytından 3 February 2012 tarixində. https://web.archive.org/web/20120203064944/http://www.liverpoolfc.tv/history/hillsborough/hfsg. İstifadə tarixi: 23 July 2011.
  89. "Classic: Everton-Liverpool". Fédération Internationale de Football Association (FIFA). 11 September 2006. Arxivləşdirilib: [12] saytından 25 August 2009 tarixində. https://web.archive.org/web/20090825030134/http://www.fifa.com/classicfootball/stories/classicderby/news/newsid%3D106031.html. İstifadə tarixi: 20 December 2008.
  90. Smith, Rory (24 January 2009). "Liverpool and Everton no longer play the 'friendly derby' as fans become more vitriolic". The Daily Telegraph. https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/liverpool/4333250/Liverpool-and-Everton-no-longer-play-the-friendly-derby-as-fans-become-more-vitriolic-Football.html. İstifadə tarixi: 26 August 2010.
  91. Smith, Rory (7 February 2010). "Liverpool 1 Everton 0: match report". The Daily Telegraph. https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/liverpool/7173697/Liverpool-1-Everton-0-match-report.html. İstifadə tarixi: 20 July 2011.
  92. Rohrer, Finlo (21 August 2007). "Scouse v Manc". BBC. http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/6956608.stm. İstifadə tarixi: 3 April 2008.
  93. 93,0 93,1 93,2 Cox, Michael (12 December 2014). "Man Utd vs. Liverpool is close to a classic rivalry, but lacks major drama". ESPN FC. http://www.espnfc.com/barclays-premier-league/23/blog/post/2193368/manchester-united-vs-liverpool-is-close-to-a-classicbut-lacks-major-drama.
  94. "Liverpool VS Manchester United: Red rivalry on England's north-west". FIFA.com. https://www.fifa.com/classicfootball/clubs/rivalries/newsid=1581648/. İstifadə tarixi: 3 February 2015.
  95. Jolly, Richard (13 December 2014). "Manchester United – Liverpool remains English football's No.1 rivalry". Goal.com. http://www.goal.com/en-tz/news/5805/premier-league/2014/12/14/7039302/manchester-united-liverpool-remains-english-footballs-no1.
  96. Taylor, Daniel (9 January 2011). "The greatest challenge of Sir Alex Ferguson's career is almost over". The Guardian. https://www.theguardian.com/football/2011/jan/09/sir-alex-ferguson-manchester-united-liverpool.
  97. Ingle, Sean; Murray, Scott (10 May 2000). "Knowledge Unlimited". The Guardian. https://www.theguardian.com/football/2000/may/10/newsstory.sport8. İstifadə tarixi: 26 February 2008.
  98. Liversedge 1991, səh.: 108.
  99. Liversedge 1991, səh.: 109.
  100. Liversedge 1991, səh.: 110.
  101. Reade 2009, səh.: 206.
  102. Narayana, Nagesh (5 March 2008). "Factbox Soccer who owns Liverpool Football Club". Reuters. http://uk.reuters.com/article/2008/03/05/dubai-liverpool-bids-idUKB81717020080305. İstifadə tarixi: 22 August 2010.
  103. Wilson, Bill (6 February 2007). "US business duo at Liverpool helm". BBC. http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6244441.stm. İstifadə tarixi: 2 December 2008.
  104. McNulty, Phil (20 January 2008). "Liverpool braced for takeover bid". BBC Sport. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/7197675.stm. İstifadə tarixi: 2 December 2008.
  105. Bandini, Paolo (16 April 2010). "Liverpool appoint Martin Broughton as chairman to oversee sale of club". The Guardian. https://www.theguardian.com/football/2010/apr/16/martin-broughton-liverpool-chairman-sale. İstifadə tarixi: 16 April 2010.
  106. Conn, David (7 May 2010). "Auditors cast doubt on future of Liverpool after losses". The Guardian. https://www.theguardian.com/football/2010/may/07/liverpool-record-losses. İstifadə tarixi: 8 May 2010.
  107. "Liverpool takeover to go ahead as owners lose case". ESPN. 13 October 2010. http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=831953&sec=england&cc=4716. İstifadə tarixi: 23 March 2011.
  108. "Liverpool takeover to go ahead as owners lose case". ESPN. 13 October 2010. http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=831953&sec=england&cc=4716. İstifadə tarixi: 23 March 2011.
  109. "Top 25 Football Club Brands" (PDF). Brand Finance. http://www.brandfinance.com/images/upload/bf_footballeaguetable2010.pdf. İstifadə tarixi: 7 August 2011.
  110. "Liverpool". Forbes. 21 April 2010. https://www.forbes.com/lists/2010/34/soccer-10_Liverpool_340009.html. İstifadə tarixi: 8 August 2010.
  111. Wilson, Bill (10 February 2011). "Real Madrid top football rich list for sixth year". BBC. http://www.bbc.co.uk/news/business-12376035. İstifadə tarixi: 22 July 2011.
  112. Kelly 1988, səh.: 192.
  113. "The Hillsborough Tragedy". BBC. 16 June 2000. http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A330652. İstifadə tarixi: 23 December 2008.
  114. "Footballer Barnes for rap return". BBC. 3 March 2006. http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/4770012.stm. İstifadə tarixi: 2 December 2008.
  115. "Hillsborough's Sad Legacy". BBC. 14 April 1999. http://news.bbc.co.uk/1/hi/special_report/1999/04/99/hillsborough/313635.stm. İstifadə tarixi: 23 December 2008.
  116. Ebert, Roger (18 October 2002). "Formula 51". Chicago Sun-Times. http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20021018/REVIEWS/210180304. İstifadə tarixi: 19 August 2011.
  117. "Scully". BBC. 20 August 2009. http://www.bbc.co.uk/liverpool/content/articles/2006/12/19/local_history_scully_feature.shtml. İstifadə tarixi: 19 August 2011.
  118. 118,0 118,1 "First team". Liverpool F.C.. https://www.liverpoolfc.com/team/first-team. İstifadə tarixi: 17 August 2018.
  119. Shaw, Chris (17 August 2018). "Ragnar Klavan completes move to Cagliari". Liverpool F.C.. https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/312421-ragnar-klavan-liverpool-cagliari-transfer. İstifadə tarixi: 17 August 2018.
  120. Shaw, Chris (10 August 2015). "Milner on vice-captain honour and Coutinho class". Liverpool F.C.. https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/191044-milner-on-vice-captain-honour-and-coutinho-class. İstifadə tarixi: 20 July 2018.
  121. "Henderson appointed Liverpool captain". Liverpool F.C.. 10 July 2015. https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/188441-henderson-appointed-liverpool-captain. İstifadə tarixi: 18 July 2018.
  122. Carroll, James (9 August 2018). "Danny Ings completes move to Southampton". Liverpool F.C.. https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/311249-danny-ings-liverpool-southampton-transfer. İstifadə tarixi: 10 August 2018.
  123. "Adam Bogdan joins Hibernian on loan". Liverpool F.C.. 2 July 2018. https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/305730-adam-bogdan-hibernian-loan. İstifadə tarixi: 20 July 2018.
  124. Lynch, David (22 July 2018). "Ryan Kent makes Rangers loan switch". Liverpool F.C.. https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/308333-liverpool-ryan-kent-rangers-loan. İstifadə tarixi: 22 July 2018.
  125. Lynch, David (7 June 2018). "Ejaria signs new LFC deal, joins Rangers on loan". Liverpool F.C.. https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/304170-ovie-ejaria-liverpool-fc-deal-loan-rangers. İstifadə tarixi: 20 July 2018.
  126. Carroll, James (1 August 2018). "Ben Woodburn joins Sheffield United on loan". Liverpool F.C.. https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/309960-ben-woodburn-sheffield-united-loan. İstifadə tarixi: 1 August 2018.
  127. Shaw, Chris (17 July 2018). "Harry Wilson joins Derby on season-long loan". Liverpool F.C.. https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/307399-harry-wilson-derby-loan-liverpool. İstifadə tarixi: 20 July 2018.
  128. Carroll, James (25 July 2018). "Allan signs new deal and joins Frankfurt on loan". Liverpool F.C.. https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/308565-allan-new-contract-frankfurt-loan. İstifadə tarixi: 25 July 2018.
  129. Carroll, James (23 July 2018). "Taiwo Awoniyi seals loan switch to KAA Gent". Liverpool F.C.. https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/308567-taiwo-awoniyi-loan-genk. İstifadə tarixi: 23 July 2018.
  130. 130,0 130,1 "Captains for Liverpool FC since 1892". Liverpool F.C.. 29 April 2009. Arxivləşdirilib: [13] saytından 18 July 2009 tarixində. https://web.archive.org/web/20090718211808/http://www.lfchistory.net/stats_articles_view.asp?article_Id=24. İstifadə tarixi: 14 February 2015.
  131. "Henderson appointed new Liverpool Captain". 10 July 2015. http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/188441-henderson-appointed-liverpool-captain. İstifadə tarixi: 10 July 2015.
  132. "Steven Gerrard: LA Galaxy confirm deal for Liverpool captain". BBC Sport. 7 January 2015. https://www.bbc.com/sport/0/football/30713430. İstifadə tarixi: 25 August 2015.
  133. Eaton, Paul (13 May 2002). "We speak to YOUR Player of the Season". Liverpool F.C.. Arxivləşdirilib: [14] saytından 12 June 2015 tarixində. https://web.archive.org/web/20150612144756/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/we-speak-to-your-player-of-the-season. İstifadə tarixi: 4 June 2015.
  134. Eaton, Paul (7 May 2003). "Murphy named Reds Player of the Season". Liverpool F.C.. Arxivləşdirilib: [15] saytından 14 July 2015 tarixində. https://web.archive.org/web/20150714195808/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/murphy-named-reds-player-of-the-season. İstifadə tarixi: 4 June 2015.
  135. "Gerrard delighted with Player of the Year vote". Liverpool F.C.. 21 May 2004. Arxivləşdirilib: [16] saytından 12 June 2015 tarixində. https://web.archive.org/web/20150612161439/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/gerrard-delighted-with-player-of-the-year-vote. İstifadə tarixi: 4 June 2015.
  136. Hunter, Steve (4 May 2005). "Carra wins .tv player of the season". Liverpool F.C.. Arxivləşdirilib: [17] saytından 14 July 2015 tarixində. https://web.archive.org/web/20150714195500/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/carra-wins-tv-player-of-the-season. İstifadə tarixi: 4 June 2015.
  137. Rogers, Paul (23 May 2006). "It's Official: LFC Player of the Season". Liverpool F.C.. Arxivləşdirilib: [18] saytından 12 June 2015 tarixində. https://web.archive.org/web/20150612163858/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/it-s-official-lfc-player-of-the-season. İstifadə tarixi: 4 June 2015.
  138. "Gerrard voted fans' player of the season". Liverpool F.C.. 26 May 2007. Arxivləşdirilib: [19] saytından 12 June 2015 tarixində. https://web.archive.org/web/20150612161049/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/156048-gerrard-voted-fans-player-of-the-season. İstifadə tarixi: 4 June 2015.
  139. Eaton, Paul (19 May 2008). "Vote result: LFC Player of the Season". Liverpool F.C.. Arxivləşdirilib: [20] saytından 12 June 2015 tarixində. https://web.archive.org/web/20150612172721/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/vote-result-lfc-player-of-the-season. İstifadə tarixi: 4 June 2015.
  140. Carroll, James (4 June 2009). "LFC Player of the Season: Steven Gerrard". Liverpool F.C.. Arxivləşdirilib: [21] saytından 12 June 2015 tarixində. https://web.archive.org/web/20150612171434/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/lfc-player-of-the-season-steven-gerrard. İstifadə tarixi: 4 June 2015.
  141. Rice, Jimmy (11 May 2010). "Reina crowned Player of 09–10". Liverpool F.C.. Arxivləşdirilib: [22] saytından 23 April 2014 tarixində. https://web.archive.org/web/20140423040503/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/reina-crowned-player-of-09-10. İstifadə tarixi: 4 June 2015.
  142. Carroll, James (24 May 2011). "Lucas scoops 2010–11 award". Liverpool F.C.. Arxivləşdirilib: [23] saytından 24 November 2012 tarixində. https://web.archive.org/web/20121124202918/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/lucas-scoops-2010-11-award. İstifadə tarixi: 4 June 2015.
  143. Carroll, James (14 May 2012). "Skrtel named LFC Player of Season". Liverpool F.C.. Arxivləşdirilib: [24] saytından 15 April 2014 tarixində. https://web.archive.org/web/20140415162720/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/skrtel-named-lfc-player-of-season. İstifadə tarixi: 4 June 2015.
  144. Shaw, Chris (28 May 2013). "Your player of the season revealed". Liverpool F.C.. Arxivləşdirilib: [25] saytından 5 June 2013 tarixində. https://web.archive.org/web/20130605215636/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/your-player-of-the-season-revealed. İstifadə tarixi: 4 June 2015.
  145. Carroll, James (27 May 2014). "Suarez wins another season award". Liverpool F.C.. http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/163689-suarez-wins-another-season-award. İstifadə tarixi: 4 June 2015.
  146. Shaw, Chris (19 May 2015). "Phil wins four prizes at Players' Awards". Liverpool F.C.. http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/185522-phil-wins-four-prizes-at-players-awards. İstifadə tarixi: 4 June 2015.
  147. "Quartet of accolades for Philippe Coutinho at LFC Players' Awards". Liverpool FC. http://www.liverpoolfc.com/news/first-team/221198-quartet-of-accolades-for-philippe-coutinho-at-lfc-players-awards. İstifadə tarixi: 12 May 2016.
  148. Shaw, Chris (9 May 2017). "Sadio Mane takes top prizes at LFC Players' Awards". Liverpool FC. http://www.liverpoolfc.com/news/first-team/262799-sadio-mane-takes-top-prizes-at-lfc-players-awards. İstifadə tarixi: 10 May 2016.
  149. Shaw, Chris (10 May 2018). "Mohamed Salah takes top prizes at LFC Players' Awards". Liverpool FC. https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/301353-mohamed-salah-liverpool-fc-awards-2018. İstifadə tarixi: 10 May 2018.
  150. "Michael Owen becomes LFC international ambassador". 21 April 2016. http://www.liverpoolfc.com/news/announcements/217017-michael-owen-becomes-lfc-international-ambassador.
  151. 151,0 151,1 "The Liverpool Football Club & Athletic Grounds Limited". Premier League. https://www.premierleague.com/clubs/10/Liverpool/directory. İstifadə tarixi: 19 November 2017.
  152. "Billy Hogan joins Liverpool FC". Liverpool F.C.. 24 May 2012. Arxivləşdirilib: [26] saytından 27 May 2012 tarixində. https://web.archive.org/web/20120527061356/http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/billy-hogan-joins-liverpool-fc.
  153. "LFC appoint Ops Director". BBC. 4 October 2013. https://www.bbc.co.uk/sport/football/24407211.
  154. "LFC appoint Ops Director". Liverpool F.C.. 4 July 2011. Arxivləşdirilib: [27] saytından 3 November 2013 tarixində. https://web.archive.org/web/20131103150820/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/lfc-appoint-ops-director.
  155. "LFC appoints director of communications". Liverpool F.C.. 18 April 2013. Arxivləşdirilib: [28] saytından 20 April 2013 tarixində. https://web.archive.org/web/20130420223021/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/lfc-appoints-director-of-communications.
  156. "LFC appoint new digital media and TV chief". Liverpool F.C.. 4 February 2013. Arxivləşdirilib: [29] saytından 6 February 2013 tarixində. https://web.archive.org/web/20130206224645/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/lfc-appoint-new-digital-media-and-tv-chief.
  157. Pearce, James (2 July 2015). "Liverpool FC's transfer committee – who did what to bring new signings to Anfield". Liverpool Echo. http://www.liverpoolecho.co.uk/sport/football/football-news/liverpool-fcs-transfer-committee---9575259.
  158. Kelly 1988, səh.: 15.
  159. Pietarinen, Heikki (15 July 2011). "England – First Level All-Time Tables 1888/89-2009/10". Rec. Sport. Soccer Statistics Foundation (RSSSF). http://www.rsssf.com/tablese/engalltime.html. İstifadə tarixi: 22 July 2011.
  160. "Liverpool lead Manchester United, Arsenal, Everton and Tottenham in Ultimate League". http://www.skysports.com/football/news/11095/9817599/liverpool-lead-manchester-united-arsenal-everton-and-tottenham-in-ultimate-league. İstifadə tarixi: 8 September 2015.
  161. Hodgson, Guy (17 December 1999). "How consistency and caution made Arsenal England's greatest team of the 20th century". The Independent. https://www.independent.co.uk/sport/football-how-consistency-and-caution-made-arsenal-englands-greatest-team-of-the-20th-century-1133020.html. İstifadə tarixi: 23 October 2009.
  162. Keogh, Frank (26 May 2005). "Why it was the greatest cup final". BBC. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/4582357.stm. İstifadə tarixi: 8 July 2011.
  163. "Regulations of the UEFA Champions League" (PDF). Union of European Football Associations. p. 32. Arxivləşdirilib: [30] saytından 12 March 2007 tarixində. https://web.archive.org/web/20070312003915/http://www.uefa.com/newsfiles/19071.pdf. İstifadə tarixi: 19 June 2008.
  164. "New format provides fresh impetus". Union of European Football Associations. http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/index.html. İstifadə tarixi: 17 July 2014.
  165. Rice, Simon (20 May 2010). "Treble treble: The teams that won the treble". The Independent. https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/treble-treble-the-teams-that-won-the-treble-1976153.html. İstifadə tarixi: 14 July 2010.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Daxili keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Azad veb saytlar[redaktə | əsas redaktə]