UEFA Çempionlar Liqası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
UEFA Çempionlar Liqası
UEFA Champions League.png
Açılış ili 1955
Region UEFA(Avropa)
Komandaların sayı 32 (qrup mərhələsi)
78 və ya 79(toplam)
Son çempion Flag of Spain.svg Barselona
Ən uğurlu klub Flag of Spain.svg Real Madrid


UEFA Çempionlar Liqası - Avropanın öz ölkə çempionatlarında müvəffəqiyyət qazanan klubların mübarizə apardığı ən məşhur futbol turniridir. Turnirin adı 1992-ci ilə qədər Çempion Klublar Kuboku olmuşdur. 1992-1993-cü il mövsümündən etibarən turnir UEFA Çempionlar Liqası adlanır. Turnirin ilk oyunları 1955-1956-cı il mövsümündə keçirilmişdir. Qaydalara uyğun olaraq pley-off mərhələsini keçən və qrup yarışlarına birbaşa düşən komandalar qruplara bölünür. 1997-ci ildən etibarən klub reytinqləri yüksək olan ölkələrin çempionları ilə yanaşı 2-ci, 3-cü, bəzən isə 4-cü yeri tutmuş komandaları da turnirə birbaşa vəsiqə qazanır və ya pley-off mərhələsində oynamaq hüququ əldə edir. Hər komanda rəqib klub ilə 2 oyun keçirir (evdə və səfərdə). Qrupda müvəffəqiyyət qazanan komandalar öz aralarında 1/8, 1/4 və 1/2 oyunları keçirir (yenə də həm evdə, həm də səfərdə olmaqla 2 oyun). Final oyunu isə 1 dəfə olur (əvvəlcədən müəyyənləşdirilmiş meydançada).

UEFA Çempionlar Liqası Azərbaycanda 2000-2009-cu illər arasında ANS-də yayınlanırdı. 2009-cu ildən 2012-ci ilədək Lider TV-də yayımlandı. İndi isə AzTV/İdman Azərbaycan kanallarında yayımlanır.

Mükafatlar[redaktə | əsas redaktə]

Kubok və medallar[redaktə | əsas redaktə]

Hər il qalib komandaya Avropa Çempionlar kuboku təqdim edilir. Kuboku 3 il ardırıl və ya ümumilikdə beş dəfə qazanan komanda, kubokun dəqiq kopyasını saxlamaq hüququ əldə edir (orijinal kubok həmişə UEFA-da qalır). Bu vaxta kimi bu hüququ Real Madrid, Ayaks, Bayern Münhen, Milan and Liverpul əldə edib. Hazırki kubok gümüşdən hazırlanmışdır, hündürlüyü 74 sm, kütləsi 11 kq-dır. Bu kubok 1966-ci ildə Bern zərgəri olan Jorq Stadelman tərəfindən hazırlanmışdır. 2012-2013-cü ildən etibarən Çempionlar Liqasının qabili olmuş komandaya 40 qızıl medal, finalda məğlub olmuş komandaya isə 40 gümüş medal təqdim edilir.

Pul mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

2015-16-ci ildən etibarən UEFA tərəfindən pley-off mərhələsində qalib gələn komandaya 2 milyon, məğlub olan komandaya isə 3 milyon avro mükafat təyin edilmişdir. Qrup mərhələsinə çıxış 12 milyon avro, qrup mərhələsində qazanılmış hər bir qələbəyə görə 1.5 milyon, heç-heçəyə görə isə 500 000 avro pul mükafatı mövcuddur. Bundan əlavə, qrup mərhələsini adlamış komandaya 5.5 milyon, 1/4 finala çıxmış komandaya 6 milyon, yarımfinala çıxmış komandaya 7 milyon, finala çıxmış komandaya 10.5 milyon, qalib olmuş komandaya isə 15 milyon avro pul mükafatı təqdim edilir.

  • Birinci təsnifat mərhələsi: €200,000
  • İkinci təsnifat mərhələsi: €300,000
  • Üçüncü təsnifat mərhələsi: €400,000
  • Pley-offda məğlub olma: €3,000,000
  • Pley-offda qalib olma: €2,000,000
  • Qrup mərhələsinə çıxış: €12,000,000
  • qrup mərhələsində qazanılmış qələbə: €1,500,000
  • qrup mərhələsində əldə edilmiş heç-heçə: €500,000
  • 1/8 final: €5,500,000
  • 1/4 final: €6,000,000
  • 1/2 final: €7,000,000
  • Finalda məğlub olma: €10,500,000
  • Finalda qələbə: €15,000,000
     Qrup yarışlarında öz klubları ilə təmsil olunmuş UEFA üzvü ölkələr      Qrup yarışlarında heç bir klubu ilə təmsil olunmamış UEFA üzvü ölkələr      UEFA üzvü olmayan ölkələr

Turnirin statistikası[redaktə | əsas redaktə]

Ən çox qalib gələn klublar

Klub Qalib Finalçı Qələb gəldiyi illər 2-ci yer tutduğu illər
Spain flag 300.png Real Madrid 10 3 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966, 1998, 2000, 2002, 2014 1962, 1964, 1981
Italy flag.gif Milan 7 4 1963, 1969, 1989, 1990, 1994, 2003, 2007 1958, 1993, 1995,2005
Flag of Germany.svg Bayern Münhen 5 5 1974, 1975, 1976, 2001, 2013 1982, 1987, 1999,2010, 2012
Spain flag 300.png Barselona 5 3 1992, 2006, 2009, 2011, 2015 1961, 1986, 1994
England flag.png Liverpul 5 2 1977, 1978, 1981, 1984, 2005 1985, 2007
Flag of the Netherlands.png Ayaks 4 2 1971, 1972, 1973, 1995 1969, 1996
Italy flag.gif Inter Milan 3 2 1964, 1965, 2010 1967, 1972
England flag.png Mançester Yunayted 3 2 1968, 1999, 2008 2009, 2011
Italy flag.gif Yuventus 2 6 1985, 1996 1973, 1983, 1997,1998, 2003, 2015
Portugal flag 300.png Benfika 2 5 1961, 1962 1963, 1965, 1968,1988, 1990
England flag.png Nottingem Forest 2 0 1979, 1980 -
Portugal flag 300.png Porto 2 0 1987, 2004 -
Flag of Scotland (navy blue).svg Seltik 1 1 1967 1970
Flag of Germany.svg Hamburq 1 1 1983 1980
Flag of Romania.svg Styaua Buxarest 1 1 1986 1989
Flag of France 1790-1794.PNG Olimpik Marsel 1 1 1993 1991
Flag of Germany.svg Dortmund 1 1 1997 2013
England flag.png Çelsi 1 1 2012 2008
Flag of the Netherlands.png Feyenoord 1 0 1970 -
England flag.png Aston Villa FK 1 0 1982 -
Flag of the Netherlands.png PSV Eyndhoven 1 0 1988 -
Flag of Serbia and Montenegro.png Srvena Zvezda Belqrad 1 0 1991 -
Flag of France 1790-1794.PNG Reyms 0 2 - 1956, 1959
Spain flag 300.png Atletiko Madrid 0 2 - 1974, 2014
Spain flag 300.png Valensia 0 2 - 2000, 2001
Italy flag.gif Fiorentina 0 1 - 1957
Flag of Germany.svg Ayntraxt Frankfurt 0 1 - 1960
Flag of Serbia and Montenegro.png Partizan Belqrad 0 1 - 1966
Flag of Greece.png Panatinaykos 0 1 - 1971
England flag.png Lids Yunayted 0 1 - 1975
Flag of France 1790-1794.PNG Seint Etyen 0 1 - 1976
Flag of Germany.svg Borussiya Münhenqlaudbax 0 1 - 1977
Flag of Belgium.png Brügge 0 1 - 1978
Flag of Sweden.svg Malmö FF 0 1 - 1979
Italy flag.gif Roma 0 1 - 1984
Italy flag.gif Sampdoriya 0 1 - 1992
Flag of Germany.svg Bayer Leverkuzen 0 1 - 2002
Flag of France 1790-1794.PNG AS Monako 0 1 - 2004
England flag.png Arsenal 0 1 - 2006

Ən böyük hesablı qələbələr:

ESP Real Madrid -SWE Malmö - 8:0 Ən çox qol vuran futbolçular:

Oyunçu Ölkə Qol sayı Oyun sayı Əmsal İllər Klub
1

Lionel Messi[redaktə | əsas redaktə]

Argentina 77 98 0.79 2005- Barselona
2 Kristiano Ronaldo Portuqaliya 77 115 0.67 2003- Mançester Yunayted, Real Madrid
3 Raul İspaniya 71 142 0.5 1995-2011 Real Madrid, Şalke 04
4 Ruud van Nistelroy Niderland 56 73 0.77 1998-2009 PSV, Mançester Yunayted, Real Madrid
5 Tyerri Anri Fransa 50 112 0.45 1997-2010 AS Monako, Arsenal, Barselona
6 Alfredo Di Stefano İtaliya 49 58 0.84 1955-1964 Real Madrid
7 Andrey Şevçenko Ukrayna 48 100 0.48 1994-2015 Dinamo Kiyev, Milan, Çelsi
8 Eysebio Portuqaliya 46 65 0.71 1961-1974 Benfika
9 Filippo İnzagi İtaliya 46 81 0.57 1997-2012 Yuventus, Milan
10 Didye Drogba Kot-d’İvuar 44 91 0.48 2013- Marsel, Çelsi, Qalatasaray FK

Ən çox oyun keçirən futbolçular

Oyunçu Ölkə Oyun sayı Qollar Qol əmsalı Avropada debütü Klub
1 Xavi Hernandez İspaniya 150 12 0.08 1998 Barselona
2 İker Kassilyas İspaniya 150 0 0.00 1999 Real Madrid
3 Raul Qonzales İspaniya 142 71 0.50 1995 Real Madrid, Şalke 04
4 Rayan Giqz Uels 141 29 0.20 1993 Mançester Yunayted
5 Klarenz Sedolf Niderland 125 12 0.09 1992 Ayaks, Real Madrid, Milan, İnter Milan
6 Pol Skoulz İngiltərə 124 25 0.20 1994 Mançester Yunayted
7 Roberto Karlos Braziliya 120 17 0.14 1996 İnter Milan, Real Madrid, Fənərbaxça
8 Kristiano Ronaldo Portuqaliya 115 77 0.67 2003 Mançester Yunayted, Real Madrid
9 Karles Puyol İspaniya 115 2 0.17 1999 Barselona
10 Tyerri Anri Fransa 112 51 0.45 1993 As Monako, Barselona, Arsenal

Ən tez qol vuran futbolçu:


1 mövsümdə ən çox qol vuran futbolçu:


1 oyunda 4 qol vuran futbolçular:

Ən sürətli het-trik:

Mayk Nyuell (“Bləkbörn”) – 6 dekabr 1995-ci ildə “Rusenborq”la oyunda 9 dəqiqəyə 3 qol vurub.


Qol vuran ən gənc futbolçu:

Peter Ofirikuaye – 17 yaş 195 günlükdə 1 oktyabr 1997-cü ildə “Rusenborq” – Olimpiakos oyununda fərqlənib.


3 fərqli klubda 4 kubok qazanan futbolçu:

Klarens Zeedorf 1995-ci ildə “Ayaks”da, 1998-ci ildə "Real"da, 2003-cü və 2007-ci illərdə “Milan”da


Kuboku qazanan ən cavan və ən qoca məşqçilər:

Ən gənc məşqçi - Xose Villalonqa 1956-cı ildə, 36 yaş 185 günlüyündə Madrid "Real"ına kubok qazandırıb.

Ən qoca məşqçi – Raymond Qotals 1993-cü ilində, 71 yaş 232 günlüyündə “Marsel”ə kubok qazandırıb.


Uzatma dəqiqələri oynanılan finallar:

  • 53 finalın 14-də uzatma dəqiqələri oynanılıb. Bunlardan 9-da isə oyunsonrası penaltilər seriyasına müraciət olunub.

Ardıcıl iki oyunda het-trik:

  • Luis Ardiano (Şaxtyor Donetsk) 2014/15-ci il mövsümündə BATE Borisov komandasına qarşı.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]