Bu bir seçilmiş məqalədir. Daha çox məlumat üçün klikləyin.

Aston Villa FK

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Soccerball mark.svg
Aston Villa FK
Aston Villa1874.png
Klubun tam adı Aston Villa Futbol Klubu
Ölkə İngiltərə İngiltərə
Ləqəb(lər) Villi
Villianlar
Şirlər
Rəng(lər)          Bənövşəyi-göy
Yaranma tarixi mart 1874[1]
Stadionu Villa Park
Tutumu 42.682 42,660[2]
Prezidenti Çin Sya Jiantonq
Baş məşqçisiİtaliya Roberto Di Matteo
Liqaİngiltərə Premyer Liqası
Rəsmi saytı​ (ing.)
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

"Aston Villa" FK (ing. Aston Villa FC) — İngiltərənin Birminhem şəhərini təmsil edən peşəkar futbol klubu.

1874-cü ildə qurulan klub, 1897-ci ildən bəri oyunları "Villa Park"da oynamaqdadır. 1888-ci ildə qurulan İngiltərə çempionatının qurucularından biri olmaqla yanaşı İngiltərə Premyer Liqasının qurucularından biridir. Keçmiş sahibi Duq Ellis tərəfindən 2006-cı ildə satışa çıxarılan klub ABŞ iş adamı Rendi Lerner tərəfindən alınmışdır. 2016-cı ilin iyunundan isə klubun sahibi çinli biznesmen Sya Jiantondur.

İngiltərə Premyer Liqasını və İngiltərə kubokunu 7 dəfə qazanan "Aston Villa" İngiltərənin ən uğurlu klublarından biridir.[3] 1982-ci ildə UEFA Çempionlar liqasını qazanaraq bu kuboku başı üzərinə qaldıran 5 ingilis klubundan biri olmuşdur.[4] 5 dəfə İngiltərə Liqa kubokunu və 1 dəfə İngiltərə Super kubokunu da qazanan "Aston Villa" kuboklar baxımından İngiltərənin ən böyük 4-cü klubudur.[5]

"Aston Villa" Birminhem şəhərinin bir digər təmsilçisi olan "Birmingem Siti" klubu ilə daimi rəqabət içərisindədir və 1879-cu ildən bəri bu iki klub arasında oynananılan derbi "Birmingem derbisi" adlandırılır.[6] Klubun rəngləri bənövşəyi və göydür. Klubun emblemi isə açıq mavi fonda şahə qalxmış sarı rəngli şir və onun altına yazılan və klubun şüarı olan "Prepared" sözündən ibarətdir.[7]

Tarixçə[redaktə | əsas redaktə]

Yaranma və ilk illər[redaktə | əsas redaktə]

Aston Villanın 1899-cu ildəki heyəti. Komandanın kapitanı Corc Remsi arxa sıranın ən solundadır.

"Aston Villa" Birminhemdəki bir kriket klubunun üzvlərindən olan Cek Hays, Frederik Matteus, Valter Pris və Villiam Skattequd tərəfindən 1874-cü ilin martında qurulmuşdur.[8][9] İlk oyununu yerli reqbi klublarından olan "Aston Bruk" "Sent Meri"yə qarşı "Vilson Road" stadionunda oynamışdır. Rəqib reqbi klubu olduğundan oyunun ilk 45 dəqiqəsi reqbi, qalan 45 dəqiqəsi futbol qaydaları ilə oynanılmışdır.[10] Hər komandadan 15 nəfərin qatıldığı oyunun ilk hissəi 0:0 hesabı ilə bitmiş, ikinci hissədə Cek Haysın atdığı qolla "Aston Villa" tarixindəki ilk oyununda 1:0 qalib gəlmişdir.[11] 1876-cı ildə klub ev oyunlarını Perri Barda oynamağa başlamışdır. Eyni ildə komandaya qatılan Corc Remisnin kapitanlığı ilə komanda 1880-ci ildə finalda Saltli Kollecini 3:1 məğlub edərək Birmingem Gənclik kubokunun qalibi olmuş və tarixində ilk kubokunu qazanmışdır.[12] Uzun illər klubun şərəfini qoruyan Corc Remsi karyerasını bitirdikdən sonra klubun baş məşqçisi, dah sonra prezidenti olmuşdur.

1887-ci ildə finalda "Vest Bromviç" klubunu 2:0 məğlub edən "Aston Villa" tarixində ilk İngiltərə kubokunu qazanmışdır. 1880-cı ildə kapitanlığı alan Arçi Hanter kuboku qazanan ilk "Aston Villa" kapitanı olmuşdur. 1885-ci ilə qədər futbol həvəskar şəkildə oynanılmışdır. Klubun prezidenti Villiam Makqreqor İngiltərə kuboklarının oyunları ististna olmaqla oyunlara az sayıda azarkeşin gəlməsindən narahatlıq duyurdu.[13] Oyunlara olan marağı artırmaq üçün ölkənin ən tanınmış 12 klubu ilə birlikdə İngiltərə çempionatını qurmuşdur. İlk çempionat 1888-ci ildə keçirilmiş və Aston Villa da iştirak etmişdir.[14] Liqadaki ilk oyununu 8 sentyabr 1888-ci ildə Vulverhəmpton Uonderersə qarşı keçirmiş və oyun 1:1 hesabı ilə bitmişdir.[15] Komandasının yeganə qoluna imza atan Tommi Qrin Aston Villanın peşəkar liqalardaki ilk qoluna imza atmışdır. İlk mövsümü Aston Villa çempion Prestonun 11 xal gerisində 2-ci yerdə tamamlamışdır.[16]

Viktoriya və Edvard dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Aston Villanın 1894–95 mövsümündə İngiltərə kubokunu qazandığı heyət

Orta sıralarda keçən mövsümlərdən sonra "Aston Villa" 1892-ci ildə İngiltərə kubokunun finalına yüksəlmiş, amma "Vest Bromviç"ə 0:3 hesabı ilə uduzmuşdur. Nəhayət 1893/94 mövsümündə "Aston Villa" 30 oyuna 44 xal toplayaraq ilk çempionluğunu qazanmışdır.[17] Ertəsi mövsüm isə İngiltərə Kubokunu qazanmışdır.[18] 1895–96 və 1896–97 ilə 1898–99 və 1899–1900 mövsümlərində ard-arda çempionluq qazanmışdır. 1997-ci ildə indiki stadionu olan Aston Lovers Qraunda köçmüşdür. 1900-cü illərdə azarkeşlər stadionu "Villa Park" adlandırmağa başladılar. Rəsmi açıqlama verilməməsinə baxmayaraq stadion bu adla qalmışdır. Bu uğurların qazanılmasında Con Devey ilə Hovard Spenser böyük rola sahib idilər.

XX əsrin əvvəllərində futbolun inkişafı nəticəsində rəqabət də güclənirdi. 1900-01 mövsümündə ilk 4 oyununda qalib gəlməsinə baxmayaraq sonda "Aston Villa" 4-cü yeri tutmuşdur. Kristal Palas İdman Mərkəzində oynanılan İngiltərə kubokunun finalında "Aston Villa" "Nyukasl Yunayted"i Harri Hemptonun qolları ilə 2:0 məğlub etmişdir. 101.117 azarkeşin izlədiyi oyun İngiltərə kuboku tarixində ən çox azarkeşin gəldiyi final olmuşdur.[19] Bu zəfərdən sonra Aston Villa qısa düşüş yaşasa da 1910-cu ildə sayca 6-cı çempionluğunu qazanmışdır.

1905 İngiltərə kubokunun finalında Harri Hemptonun atdığı qol

Klub tarixinin ən əfsanəvi oyunçularından biri olan Klem Stefensonun transfer olunduğu 1910/11 mövsümündə böyük rəqabət yaşanmışdır. Çempionu isə son oyun müəyyən etmişdir. Sonuncu tura lider kimi girən Aston Villa Liverpula uduzmuşdur. İkinci yerdə olan Mançester Yunayted isə Sanderlendə qalib gələrək çempion olmuşdur.[20] 1911-ci ildə isə nəhayət Villa Park satın alınmışdır.[21] 1912-ci ildə əfsanəvi qapıçı Sam Hardi kluba qatılmışdır. 1913-cü ildə 5-ci İngiltərə kubokunu qazanan Aston Villa İngiltərənin ən uğurlu klublarından biri olmuş və Birinci dünya müharibəsinə qədər 6 çempionluq və 5 kubok qazanmış oldu. 1896–97 mövsümündə həm çempionluğu, həm kuboku qazanması 1960–61 mövsümündə Tottenhemə qədər təkrarlanmamışdır.[22][23]

Birinci dünya müharibəsindən sonra[redaktə | əsas redaktə]

Birinci dünya müharibəsindən sonra 1919–20 mövsümünü 8-ci bitirən Aston Villa həmin il 7-ci dəfə İngiltərə kubokunu qazanmışdır. Bu dövrdə forma geyən və İngiltərə millisinin kapitanı olmuş Frank Moss ilə 244 qolla klub tarixinin ən çox qol atmış oyuçusu olan Billi Valkerin rolu danılmazdır. Kubok çempionluğunun ardından klubda düşüş başladı. Klub bir çox transfer etdi. İşlər nəticəsində 1927-ci ildə Erik Hoyton və Cimmi Qibson kluba gətirilmişdir. 1928-ci ildə gətirilən hücumçu Tom Varinq 1930–31 mövsümündə 49 qol ataraq bombardir olsa da Aston Villa mövsümü Arsenalın 7 xal gerisində 2-ci yerdə tamamlamışdır.[24] Ümumilikdə mövsümü 50 qolla bağlayan Varinq klub tarixində bir mövsümdə ən çox qol atan futbolçu olmuşdur. Hoyton isə həmin mövsüm 30 qol atmışdır.[25]

Növbəti mövsümlərdə uyğun olaraq 5, 2 və 13-cü yerlərdə bitirən klub Corc Kumminqsin forma geyməyə başladığı 1935–36 mövsümündə 42 oyuna 110 qol buraxaraq sondan ikinci yeri tutmuş və tarixində ilk dəfə aşağı divizyona düşmüşdür. Bu hadisələrdən sonra baş məşqçi postuna Cimmi Hoqan gətirilmişdir. Aşağı dəsətədə ilk mövsümünü 9-cu yerdə bitirən Aston Villa növbəti mövsüm çempion olaraq elitaya qayıtmışdır. Amma İkinci dünya müharibəsi başladığından klub düz 7 il oyun keçirməmişdir.

İkinci dünya müharibəsindən sonra[redaktə | əsas redaktə]

Müharibənin bitməsindən sonra yeni baş məşqçi Aleks Masinın öndərliyində klubda dəyişikliklər baş vermişdir. Suonsi Taundan 9.500 funt sterliqə transfer edilən 23 yaşlı Uelsli hücumçu Trevor Fordun 1946-cu ildə komandaya qatılmasından sonra müharibəsən sonrakı il mövsüm olan 1946–47 mövsümünü klub 8-ci bitirmişdir.[26][27] 4 il komandaya xidmət verən Trevor 1950-ci ildə Sanderlendə 300.000 funt-sterlinqə transfer olaraq Britaniyanın ən bahalı transferi olmuşdur.[28] 1945-ci ildə kluba qoşulan Conni Dikson 430 oyuna çıxaraq klub tarixində ən əhəmiyyətli oyunçular arasında özünə yer tapmışdır.

Orta sıralarda keçən mövsümlərin ardından Massi kluba yeni transferlər gətirməyə davam etmişdir. 1951-ci ildə Bernlidən 15.000 stelinq qarşılığında alınan Danni Blankflover bu transferlərin başında gəlməkdədir. Villa 1951–52 mövsümünə əla başlamış və ilk 8 oyundan sonra lider Mançester Yunayteddən geri qalmışdır. Mövsümə son 19 ilin ən yaxşı başlanğıcı ilə başlayan Aston Villa mövsümü 6-cı bitirmişdir. 1952–53 mövsümünü 11-ci bitirdikdən sonra isə Aleks Massi istefaya göndərilmişdir və 1953-cü ilin sentyabrında klubun başına yenə Erik Hoyton gətirilmişdir. Onun ilk transferi Dundalk forması geyən 19 yaşlı hücumçu Peter Makparland olmuşdur. Uzun illər klubun şərəfini qoruyan Makparland 350 oyuna 120 qol atmışdır.[29] Hoytonun ilk ilində Aston Villa mövsümü 13-cü yerdə bitirmişdir. Enişli-çıxışlı permormans göstərən Aston Villa 1957-ci ildə finalda Mançester Yunaytedi 2:1 məğlub edərək 37 il sonra İngiltərə kubokunu qazanmışdır. Final oyununda hər iki qola Makparland imza atmışdır. Hoytonun uğurlu transferlərin biri də 1956-cı ildə qapıçı Nigel Sims və 1957-ci ildə hücumçu Qerri Hitçens olmuşdur.

Enişli illər[redaktə | əsas redaktə]

1958–59 mövsümündə baş məşqçi postuna Hoyton əvəzinə Co Merser gətirilsə də komanda sondan ikinci yeri tutaraq ikinci dəfə elita ilə vidalaşmışdır. Amma 1960–61 mövsümündə Aston Villa ikinci divizyonu çempion olaraq olaraq üst liqaya qayıtmışdır. Mövsümün sonunda Conni Diksonun karyerasını bitirməsi və Qerri Hitçensin komandadan ayrılması nəticəsində kluba Çarli Aitken, Alan Dikin, Con Sliuvenhoek və Harri Burrovs kimi gənclər cəlb olunmuşdur. Ertəsi mövsüm ilk dəfə təşkil olunan İngiltərə Liqa kubokunda Aston Villa çempion olmuşdur və kubokun ilk sahibi olmuşdur.[30] Kuboku qazanan heyət çox gəc olduğundan heyətə Merserin kiçikləri mənasını verən "Merser's Minors" ləqəbi verilmişdi.[31] 1961–62 mövsümünü 7-ci tamamladıqdan sonra 1962–63 mövsümündə 15, 1963–64 müvsümündə sondan 4-cü olan 19-cu yeri tutmuşdur. İyun 1964-cü ildə baş məşqçi Co Merser aldığı pis nəticələr və səhhətindəki problemlərə görə klubdan ayrılmışdır.[32] Yerinə gələn Dik Taylor ancaq komandanın komandanın dalbadal iki mövsüm 16-cı yeri tutmasına şərait yarada bildi.[33]

1966–67 mövsümündə Aston Villa son oyunda Evertona 2:4 uduzaraq 3-cü dəfə 2-ci liqaya düşmüşdür. Baş məşçi kimi Tommi Kumminqs gətirilmişdir. Həmçinin idarə heyətindən də 5 nəfər istefaya göndərilmişdir.[34] Həmin dövrdə klubun ən yaxşı oyunçuları olan Fil Vosman və Toni Hateli başqa komandaya göndərilmişdir.[35] Növbəti mövsümü yenə 16-cı yerdə tamamladıqdan sonra azarkeşlər Kumminqsi istefaya çağırdılar.[36] 1968-ci ilin noyabrında — komanda sonuncu yerdə ikən Kumminqs göndərilmişdir. 21 noyabr 1968-ci ildə isə idarə heyətinin üzvlərindən Corc Robinzon istefaya göndərilmişdir. Bir neçə həftə sonra isə idarə heyəti istefa etmişdir. Satışa çıxarılan klub London biznesmeni Pat Matteus tərəfindən satın alınmışdır. Matteus 16 dekabr 1968-ci ildə yeni təşkil olunan idarə heyətinin başına Duq Ellisi gətirtmişdir. İki gün sonra yeni baş məşqçi postu üçün Tommi Dokerti ilə danışıqlar aparılmışdır.

Yenidən güclənmə[redaktə | əsas redaktə]

Yeni baş məşqçi Dokertinin başçılığı altında komandada özünə inam artmış və Aston Villa liqanın ilk 5 oyununda qalib gəlmişdir. Əvvəl az sayıda olan azarkeşlərin sayı artmağa başlamışdır. Dekabrda Çarlton Atletiklə oyunu 12.000 azarkeş izləmişdir. 1967–68 və 1968–69 mövsümlərini uyğun olaraq 16-cı və 17-ci tamamlanmışdır. 1969-cu ilin yayında klubun hissələri 200.000 £ artmış və transferə ayrılan pulun 140.000 £ olduğu müəyyən olunmuşdur.[37] 1969-cu ilin sonlarında komanda 2-ci divizyonun sonlarında idi və nəticədə Dokerti komandadan göndərilmişdir. Əvəzinə isə Vik Krov gətirilmişdir. Komandanın çıxışında artış baş vermədi və Aston Villa 1969–70 mövsümündə tarixində ilk dəfə 3-cü divizyona yuvarlanmışdır.

3-cü divizyondaki ilk mövsümündə Aston Villa 4-cü yeri tutmuş və liqa kubokunun finalına çıxmışdır. Amma finalda Tottenhemə 0:2 uduzmuşdur.[38] 1971–72 mövsümünü 70 kimi rekord xalla qurtaran Aston Villa təkrar 2-ci liqaya dönmüşdürlər.[39] 1972-ci ilin payızında klubda baş verən hadisələr nəticəsində klub idarə heyətinin 5 üzvündən 4-ü prezident Diq Ellisin istefa verməsini istəmişdirlər. 43 gün içərisində klubun sahibi Pat Matteusun başçılığı və azarkeşlərin dəstəyi ilə Ellisin işinə davam etməsi qərarlaşdırılmış və idarə heyətində dəyişiklik baş vermişdir.[40] 1972–73 mövsümündə 3-cü yeri tutan Aston Villa elitaya yüksəlməyi qaçırmışdır. Növbəti mövsümüm 14-cü yerdə tamamladıqdan sonra Vik Krovun əvəzinə Ron Saunders gətirilmişdir.[41]

1974–75 mövsümündə Aston Villa ikinci yeri tutaraq çempionata qayıtmış və liqa kubokunun finalında Norviçi 1:0 məğlub edərək kuboku qazanmışdır. Klubun 100 illiyində qazanılan bu uğurda futbolçular Frank Karrodus, Leyton Fillips, gənc oyunçulardan Con Qidman və Brayan Litlın payı vardı. 1975–76 mövsümünün sonunda Ellis istefa vermiş, amma idarə heyətində fəaliyyət göstərməyə davam etmişdir.[42] Həmin il klub liqa kubokunu qazandığı üçün tarixində ilk dəfə avrokuboklara qatılmışdır. Avropadaki ilk oyununda UEFA Kubokunun 1-ci təsnifat mərhələsində Belçikanın Antverpen klubu ilə qarşılaşmış və 1:5 məğlub olmuşdur. 1975–76 mövsümündə Aston Villa 16-cı sıranı tutarkən, ertəsi mövsüm klub 4-cü yeri tutmuş və kubikda yarımfinala qədər irəliləmişdir. Həmin mövsüm liqa kubokunda 3 oyunun nəticəsinə görə finalda Evertonu 3:2 məlub edərək 3-cü dəfə İngiltərə liqa kubokunu qazanmışdır.[43] Bu dövrdə ən əhəmiyyətli oyunçular Qordon Kovans, Con Dihan, Qari Uillyams, Qari Şau, Endi Qrey və Dennis Mortimer olmuşdurlar.

Çempionat və Avropa zəfərləri[redaktə | əsas redaktə]

Aston Villa 1977–78 mövsümündə ikinci dəfə qatıldığı UEFA Kubokunda ¼ finala qədər gəmiş, amma bu mərhələdə Barselonaya ümumilikdə 3:4 məğlub olmuşdur. Liqada əldə olunan səkkizincilikdən sonra komandada dəyişikliklər aparılmışdır. Bu dəyişikliklər idarə heyətində də öz əksini tapmış və Ellis bir neçə nəfərin göndərilməsini təklif etmişdir. Amma təklif uğurlu olmadı və Ellis tamamilə klubdan ayrılmalı olmuşdur. Yenilənmə işləri arasında keçmişdə klubda yaxşı çıxış etmiş oyunçuların yenə transfer edilməsi də vardı.[44] Müdafiəyə Allan Evans, Ken Maknaut, Kenni Svayn; yarımmüdafiəyə Des Bremner; hücuma isə Toni Morli və Qari Şau kluba gətirilmişdir. 1980-ci ilin yayında isə Nyukasl Yunayteddən Peter Uit gətirilmişdir. Saunders növbəti illərdə böyük uğurlar qazanacaq heyət qurmuşdu.

Yenilənmə işləri öz bəhrəsini 1980–81 mövsümündə vermişdir. Bu mövsümdə çempion olan Aston Villa 71 illik həsrətə son qoymuşdur.[45] 22 avqust 1981-ci ildə İngiltərə kubokunun qalibi Tottenhem ilə oynanan ilə oynanan Superkubok oyunu 2:2 bitmiş və kubokun qalibi hər iki komanda hesab edilmişdir.[46] Növbəti mövsüm o qədər də uğurlu keçməmiş və orta sıralarda mövqe tutmuşdur. Həmin mövsüm Çempionlar Kubokunda da mübarizə aparan Aston Villa uğurlu nəticələr əldə etməkdə idi. 1982-ci ilin fevralında klubun 19-cu yerdə olmasından sonra Saundersin əvəzinə müvəqqəti olaraq köməkçisi Toni Barton gətirilmişdir. Çempionlar Kubokunun ¼ finalında komandaya rəhbərlik etməyə başlayan Toninin başçılığı altında Aston Villa əvvəl Dinamo Kiyevi, yarımfinalda isə Anderlexti mübarizədən kənarlaşdırmışdır. Finaldaki rəqib isə Bavariya olmuşdur. 26 may 1982-ci ildə Rotterdamda oynanılan finalda Aston Villa rəqibini Peter Uitin qolu ilə 1:0 məğlub edərək ilk dəfə Avropada kubok qazanmışdır. Aston Villa Çempionlar Kubokunu (Liqasını) qazanan 5 ingilis klubundan biridir.

19 yanvar 1983-cü ildə isə Barselonanı iki oyunun nəticəsinə görə 3:1 məğlub edərək Avropa Superkubokunu da qazanmışdır. Avropdaki bu uğurlarından sonra Barton işinə davam etmiş, amma 1983–84 mövsümündəki 10-culuqdan sonra göndərilmişdir. Yerinə gələn Qraham Turnerin başçılığı altında Aston Villa 16-cı yeri tutmuşdur.[47] 1986–87 mövsümünə pis başladığından 1986-cı ilin sentyabrında Tuner qovulmuş və komandanın başına Billi Maknil gəlmişdir. Amma komanda özünə gələ bilmədi. Avropa zəfərlərindən cəmi 4 mövsüm sonra Aston Villa yenə 2-ci divizyona yuvarlanmışdır.[48] Bundan sonra Uatfordda işləyən Qraham Taylor ilə müqavilə imzalanmışdır.[49]

Taylor, Venlos və Atkinson dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Taylorun idarəsi altındaki ilk mövsüm olan 1987–88 mövsümünü Millolun ardından ikinci tamamlayan Aston Villa çempionata qayıtmışdır. Ertəsi mövsüm isə pis çıxış edən Aston Villa sonuncu turda qələbə qazanmaqla və o biri oyunun lehinə başa çatması sayəsində liqada qala bilmişdir.[50] 1989–90 mövsümündə təəccüblü olsa da 3 həftə boyuca lider olsa da mövsümü Liverpulun 9 xal gerisində ikinci tamamlamışdır. Mövsümün sonunda İngiltərə milli komandasının başına keçən Taylorun əvəzinə slovak Cozef Venqlos gəlmişdir. Venqlos İngiltərə çempionatları tarixində ilk əcnəbi baş məşqçi idi.[51]

1990–91 mövsümü Venqlos üçün tək mövsüm olmuşdur. Keçən mövsüm 2-ci yer tutduğundan UEFA Kubokuna qatılmağa haqq qazanan Aston Villa Eyzel faciəsindən sonra avrokuboklara qatılan ilk ingilis klub olmuşdur.[52] Kubokun ilk mərhələsində Aston Villa Banik Ostravanı iki oyuna əsasən 5:2 məğlub etmişdir. İkinci turun ilk oyununda isə Aston Villa İtaliyanın İnter klubunu evdə 2:0 məğlub etsə də səfərdə 0:3 uduzmuş və mübarizəni dayandırmışdır. Avropadaki uğursuzluq liqaya da sirayət etmişdir. Mövsüm sonunda komanda düşmə xəttinin 2 pillə yuxarısında tamamlamışdır. Venqlos istefa etmiş və klubun əsas oyunçusu David Plat 5,5 milyon £ qarşılığında Bariyə satılmışdır.[53] Yeni baş məşqçi isə Vest Bromviç Albionu UEFA Kubokunun ¼ finalına çıxaran Ron Atkinson olmuşdur. Onun başçılığı altında Aston Villa 1991–92 mövsümünü 6-cı bitirmişdir.[54]

Premyer liqada[redaktə | əsas redaktə]

Olte tribunasından görünüş, 2007-ci il

1992-ci ildə qurulan Premyer Liqanın ilk mövsümü olan 1992–93 mövsümünü Mançester Yunayteddən 10 xal geri qalaraq 2-ci tamamlamışdır. 27 mart 1994-cü ildə isə Liqa Kubokunun finalında Mançester Yunaytedi 3:1 məğlub edərək kuboku 4-cü dəfə qazanmışdır. Bu illərdə hücum xəttində Dalian Atkinson ilə Din Saunders vacib iki olarkən, qapıçı Mark Bosniç gözə çarpan oyunçular arasında idi. Yarımüdafiəçilər arasında isə Kevin Riçardson və Stiv Staunton diqqət çəkmişdilər. 1993–94 mövsümündəki onunculuqdan sonra növbəti mövsümdəki pis çıxış 1994-cü ilin noyabrında Atkinsonun istefası ilə nəticələnmişdir. Qısa müddət ərzində mətbuatda Lesterin baş məşqçisi Brayan Litlın gələcəyi haqqında xəbərlər yer almağa başlamışdır. Bu zaman 1998-ci ilə qədər müqaviləsi olan Litl istefa vermişdir.[55] İstefadan cəmi üç gün sonra keçmişdə bu komanda oynayan Brayan Litl baş məşqçi postuna gətirilmişdir.

Kristal Palasın yarımmüdafiəçisi Qaret Soutqeyti transfer edən və komandanı müdafiədə oynadan Little idarəsi altında Aston Villa 1994–95 mövsümündə 18-ci yeri tutmuşdur. Soutqeyt isə 2001-ilə qədər Aston Villada oynamış və bu müddət ərzində 42 milli oyuna çıxmışdır. Beləcə İngiltərə millisində ən çox oyuna çıxan Aston Villalı ünvanını David Platdan almışdır. Ertəsi mövsüm isə klub yaşlılarla yollarını ayıraraq gənclərə üstünlük verməyə başlamışdır.[56] Alan Rayt, Yan Taylor və Qari Çarlz bu oyunçular arasında idi.[57] Yeni heyətlə Aston Villa 1996-cı ildə finalda Lids Yunaytedi 3:0 məğlub edərək liqa kubokunu qazanmış və İngiltərə kubokunda yarımfinala çıxmışdır. 1996–97 mövsümündəki 5-cilikdən və 1997–98 mövsümündəki 15-cilikdən sonra Litla olan güvən azalmışdır.[58] 1998-cı ilin fevralında Litl komandadan göndərilərək əvəzinə klubun keçmiş oyunçusu Con Qreqori gətirilmişdir.

Yeni baş məşqçi ilə canlanan komanda mövsümü 7-ci yerdə tamamlayaraq UEFA Kubokunda iştirak etməyə haqq qazanmışdır. İkinci mərhələyə yüksəlməsinə baxmayaraq Aston Villa Selta Viqoya uduzmuşdur. Qreqorinin dövründə kluba Lii Hendri, Qaret Barri və Darius Vassel komandada oynamağa başlamışdır. Bununla birlikdə Dion Dublin və Paul Merson kimi tanınmış oyunçular transfer edilmişdir. 1998-ci ilin avqustunda klubda 232 oyuna 73 qol atan Duayt York Mançester Yunaytedə 12,6 milyon £ qarşılığında satılmasına baxmayaraq 1998–99 mövsümünün ortalarında turnir cədvəlinə Aston Villa başçılıq edirdi. 2000-ci ildə Aston Villa 43 ildən sonra İngiltərə kubokunun finalına çıxmış, amma Çelsiyə 0:1 uduzmuşdur. 2000-01 mövsümünün qış fasiləsində River Pleytdən 9,5 milyon funt-sterlinqe transfer edilən Xuan Pablo Anhel klub tarixinin ən bahalı transferi olmuşdur.[59] Qreqori dövründə isə müdafiəyə Corc Bolatenq və Olof Mellberq kimi oyunçular gətirilmişdir. 2001-ci ildə UEFA İntertoto Kubokunun qalibi olan Aston Villa UEFA Kubokunun 1-ci mərhələsində Xorvatiyanın Varazdin klubuna məğlub olmuşdur. 2001-ci ilin noyabrında Qriqori ilə Ellis arasında əlaqələr gərginləşməyə başlamışdır. 24 yanvar 2002-ci ildə isə Qiqori klubdan ayrılmışdır.[60]

2002-ci ilin yanvarında Qraham Taylor yenə baş məşqçi postuna gətirilmişdir. Əvvəlki mövsüm kimi 2001-02 mövsümü də 8-ciliklə bitirilmişdir. Əzəli rəqib Birmingem Sitiyə hər iki oyunda uduzulan 2002-03 mövsümündə Taylor istefa etmişdir. Əvəzinə isə Lids Yunaytedi UEFA Çempionlar Liqasının yarımfinalına çıxaran David O'Liri gəlmişdir. O'Lirili komanda 2003-04 mövsümümün sonunda Mançester Yunaytedə 0:2 uduzaraq 6-cı yerdə dayanmış və avrokuboklara qatıla bilməmişdir.[61] 2005-06 mövsümünü isə Aston Villa 16-cı tamamlamışdır. 14 iyul 2006-cı ildə yerli bir qəzet bunun günahını Ellisdə görmüşdür.[62] Bir neçə gün sonra bəzi oyunçuların O'Lirinin komandada qaldığı zaman ayrılacağı məlum olmuşdur.[63] Ertəsi mövsüm o ayrılaraq yerinə Roy Aitkin gəlmişdir.[61][64] 4 avqust 2006-cı ildə isə Martin O'Nil klubu çalışdırmağa başlamışdır.[65]

Lerner dövrü[redaktə | əsas redaktə]

2006-cı ildə klubda böyük dəyişiklik baş vermişdir. 23 il klubun prezidenti olan ve klub hissələrinin %38-ə sahib olan Ellis səhhətindəki problemlərə hissələrini satışa çıxarılmışdır.[66] Azarkeşlər illər boyunca onun istefa verməsi üçün təzyiq göstərirdilər.[67][68] 14 avqustda ABŞ biznesmeni Rendi Lerner klubun %59,69-liq hissələrini satın almışdır. 26 sentyabrda isə Lernerin hissəsi %90-a çıxmışdır.[69] Yeni idarə heyəti və yeni baş məşqçi Martin O'Nill ilə 2007-ci ilin yayında klubun loqosu, sponsoru və heyəti də dəyişdirilmişdir.[70] Mövsüm əvvəlində Stiliyan Petrov, qış fasiləsində isə Con Karev və Eşli Yanq kimi oyunçular transfer olunmuşdur.[71] Mövsümə yaxşı başlayan Aston Villa sonda 50 xal toplayaraq 11-ci yeri tutmuşdur.[72]

2007-08 mövsümünü isə Aston Villa 6-cı tamamlayaraq UEFA İntertoto Kubokuna qatılmışdır. Kubokda finala qədər çıxaraq Danimarkanın Odense klubunu iki oyuna əsasən 3:2 məğlub edərək 7 il sonra UEFA Kubokuna qatılmışdır. Kubokda 1/32 finala çıxan komanda iki oyuna əsasən ÇSKA Moskva klubuna 1:3 uduzmuşdur. Sonraki iki mövsümü də 6-cı tamamlayan şirlərin ən çox qol vurmuş oyunçusu Qaret Barri 2009-cu ilin yayında Mançester Sitiyə satılmışdır. Villanın Lerner dövründə ən böyük uğuru 2010-cu ildə Liqa Kubokunun finalına yüksəlmək olmuşdur. Amma finalda Mançester Yunaytedə 1:2 məğlub olmuşdur.[73] Həmin mövsüm kubokun yarımfinalına qədər də çatan Aston Villa Çelsiyə 0:3 hesabı ilə boyun əymişdir. Klubun kapitanı Ceyms Milnerin ayrılması klub üçün itki oldu. 2010-11 mövsümünün başlamasına 5 gün qalmış O'Nil istefa vermiş, əvəzinə isə müvəqqəti olaraq Kevin MakDonald gəlmişdir.[74] 8 sentyabr 2010-cu ildə isə fransız Jerard Houllierin gəldiyi açıqlanmışdır.[75] 2010-11 mövsümündəki 9-culuqdan sonra 1 iyun 2011-ci ildə onun da işinə xitam verilmişdir.[76] 17 iyun 2011-ci ildə Birmingem Sitidən 5 gün öncə ayrılan şotland Aleks MakLeyş Aston Villanın başına gətirilmişdir. İlk dəfə idi ki, bir məşqçi həm Birmingem, həm də Aston Villa klubunda işləyiridi.[77] 11 ay işləyən MakLeyş komandanın 16-cı yeri tutmasının ardından getmiş Norviç Sitiyi çalışdırmış Paul Lambert gətirilmişdir.[78]

Rənglər və forma[redaktə | əsas redaktə]

İllər Forma istehsalçısı
1975–1981 Umbro
1981–1985 Le Coq Sportif
1985–1987 Henson
1987–1990 Hummel
1990–1993 Umbro
1993–1995 ASICS
1995–2000 Reebok
2000–2004 Diadora
2004–2007 Hummel
2007–2012 Nike
2012-h.h. Macron

1874-cü ildə qurulan klubun rəngləri bənövşəyi ilə kral göyü müəyyən olunmuşdur.[79] Ertəsi mövsüm aə-qaraya keçən Aston Villa 1878-ci ildə üstündə şaha qalxmış qırmızı rəngli şir təsviri olan qara forma geyməyə başlamışdır. Villiam MakQreqor tərəfindən alınan bu şir fiqurları klub katibinin bacısı tərəfindən formalara tikilmişdir. Bu forma düz 3 il ev forması kimi istifadə olunmuşdur. 1881-ci ildə Hart of Midlotian klubu ilə oyuna Villa eninə göy-ağ zolaqlar olan formalarla çıxmışdır və forma 1883-cü ilin aprelinə qədər istifadə olunmuşdur. 1886-cı ilə qədər qara, ağ, qırmızı, yaşıl və göy kimi rənglərdən ibarət formalardan istifadə olunmuşdur. 1886-cı ilin noyabrında klub rənglərinin şokolad rəngi ilə açıq göy olması qərarlaşdırılmışdır. Qərardan sonra ilk forma şokolad rəngi üzərində göy çubuqlardan ibarət idi.

Ertəsi mövsüm şokolad rəngini bənövşəyi rəng əvəzləmşdir. Bənövşəyigöy rənglərinin yer aldığı ilk forma 1887-ci ildə ortaya çıxmşdır. 1890-cı illərin əvvəllərində ikihissəli formalardan istifadə edilsə də, sonradan qolları göy, bədəni bənövşəyi olan formalar üstünlük verilməyə başlanmışdır.[80] 1894-cü ildən yundan hazırlanan formalar 1956-cı ildən pambıqdan istehsal edilməyə başlanmışdır. Ertəsi il isə 1878-ci ildən bəri ilk dəfə formaya klub loqosu əlavə edilmişdir.

İlk səfər forması isə 1892-ci ildə hazırlanmışdır.[81] Bu forma rəngdən ibarət idi. Bu tarixdən sonra klubun 2-ci və 3-cü formaları üçün qara, göy, ağ, sarı, boz və bənövşəyi rəngdən və bir çox dizayndan istifadə olunmuşdur.

2 iyun 2008-ci ildə "Acorns Children's Hospice" ilə imzaladığı sponsorluk müqaviləsi ilə Aston Villa Premyer Liqa tarixində xeyriyyə qurumu ilə müqavilə imzalayan ilk klub olmuşdur.[82] Müqaviləyə əsasən pul qazanmayan klubun formasında 2008-2010-cu illərdə qurumun loqosu yer almışdır.

2012-ci ildən klubun formalarının Macron şirkəti istehsal edir. Komandanın hazırkı sponsoru isə Dafabetdir.

Emblem[redaktə | əsas redaktə]

Klubun ilk emblemi MakQreqor və Corc Remsi tərəfindən şaha qalxmış şir şəklində hazırlanmışdır. Bu emblem 1878–1880 illərində klubun formasında yer almışdır. 1906-cı ilin sentyabrında bir oyundan qabaq bənövşəyi fonda şaha qalxmış şirdən və "prepared" sözündən ibarət yeni emblem təqdim olunmuşdur.[83] 1956-cı ildə formaların müasirləşməsi ilə birlikdə emblemdə dəyişdirilmişdir. 1969–70 mövsümünün sonlarında baş məşqçi Tommi Doçerti klub üçün daha sadə və yeni emblem hazırlamışdır. Bu loqo göy rəngli şirdən və AV sözündən ibarət idi.[84] 1973-cü ildə baş məşqçi Ron Saunders dövründəki yeni emblemdə isə bənövşəyi rəngli şir yuvarlaq çərçivənin içərisində idi və çərçivənin ətrafında klubun adı yazılmışdır. 1992-ci ildə Premyer Liqanın qurulmasından sonra hazırlanan emblem sarı şirdən və bənövşəyi-göy zolaqlardan ibarət idi. Növbəti illərdə bu emblemin bir az dəyişdirilmiş şəkli də istifadə olunmuşdur.

2 may 2007-ci ildə yeni emlemin hazırlandığı açıqlanmışdır.[85] Yeni emblemdə sarı şir və 1982-ci ildə UEFA Çempionlar Kuboku çempionluğunu təsvir edən ağ ulduz yerləşdirilmişdir. 17 iyun 2007-ci bu emblem Birminhemdə təqdim olunmuşdur.

Aston Villanın istifadə etdiyi emblemlər

Stadion və təsislər[redaktə | əsas redaktə]

Əsas məqalə: Villa Park

1874–1876 illəri arasında Aston Park, 1876–1897 illəri arasında arasında isə Perri Barrın ev sahibliyi etdiyi Aston Villa 1897-ci ildən bəri ev oyunlarını UEFA-nın 4 ulduzlu stadionu Villa Parkda oynamaqdadır.[86] 42.788 nəfərlik Villa Park İngiltərənin ən böyük səkkizinci stadionudur.[87] İlki 1899-cu ildə, sonuncusu isə 2005-ci ildə olmaq üzrə 16 beynəlxalq oyuna ev sahibliyi edən stadion hər üç əsrdə - XIX, XXXXI əsrlərdə İngiltərə millisinin oyunlarına ev sahibliyi etmiş yeganə stadiondur.[88] 2 mart 1946-cu ildə Derbi Kauinti ilə oynanan və Villanın 3:4 uduzduğu İngiltərə kubokunun yarıfinal oyunda stadion tarixində rekord qeydə alınmışdır: 76.588 tamaşaçı. Stadion 55 dəfə İngiltərə kubokunun yarımfinalına ev sahibliyi etmiş və bu göstəriciyə görə birincidir. Şimal tribunalarının genişlətdirilməsindən sonra tutumunun 51.000 nəfərə çatdırılması planlaşdırılır.[89]

Klub məşqlərini Uarvikşirin şimalında Bodimur Hit Məşq Sahəsində keçirir. 1970-ci illərdə prezident Duq Elis tərəfindən bir əkinçidən alınan ərazidə məşq sahəsi tikilməsi qərarlaşdırılmışdır. 1970-ci illərin ən müasir məşq sahəsi olan Bodimur Hit 1990-cı illərdən sonra köhnələşməyə başlamışdır.[90] 2005-ci ilin noyabrında klub təsislərin yeniləmək üçün 13 milyon funt-sterlinq ayırdığının açıqlamışdır.[91] Amma yenidənqurma işləri maliyyə problemləri üzündən Ellis tərəfindən dayandırılmışdır. Klubun yeni sahibi Rendi Lerner onun işini davam etdirmişdir. Yenilənmiş olan təsislər 6 may 2007-ci ildə Martin O'Nill, kapitan Qaret Barri və 1982 Çempionlar Kubokunun qalibi olmuş komandanın kapitanı Dennis Mortimer tərəfindən rəsmən açılmışdır.[92]

Villa Parkın panoraması.

Mülkiyyət[redaktə | əsas redaktə]

Klubun indiki sahibi Rendi Lerner

Klubun mülkiyyəti ilə bağlı mübahisələr XIX əsrin sonlarında, peşəkar klubların sayının artmasından sonra sistemləşdirmə aparmağa cəhd edəndə başlamışdır. Federasiyaya bağlı klublar öz aralarındakı münasibətlərin federasiyaya bağlı olmadan aparılması üçün mülkiyyətlərinin müəyyən şəxslər arasında bölüşdürülməsini tələb etmişdirlər. 1960-cı illərdə klubun hissələrini almağa başlayan və qısa zamanda klubun əhəmiyyətli pay sahibi olan Duq Ellis 1968–1975 və 1982–2006 illəri arasında klubun prezidenti də olmuşdur. 1996-cu ildə London birjasına çıxarılan klubun hissələrində dalğalanmalar görülmüşdür.[93] 2006-cı ildə klubun hissələri Duq Ellis tərəfindən səhhətinə görə satışa çıxarılmışdır.[94]

14 avqust 2006-cı ildə Kleveland Brounsun sahibi və ABŞ biznesmeni Rendi Lerner ilə 62,6 milyon funt-sterlinq qarşılığında Aston Villayı satın alması haqqında anlaşdığı açıqlanmışdır. 25 avqustda London birjasına göndərilən bildirişdə Lernerin Villa hissələrinin %59,69-unu satın aldığı və klubun ən böyük hissədarı olduğu bildirilmişdir. Ellisin pezidentliyi dövründəki əvvəkli ildə vergilərdən 8,2 milyon funt-sterlinq zərər edən və ondan əvvəlki ildə əldə olunan 3 milyon funt-sterlinqliq gəlir ilə müqayisə edildiyində klubun illik gəliri 51,6 milyon funt-sterlinqdən 49 milyon funt-sterlinqə düşmüşdür.

Lerner 18 oktyabr tarixindən klubdakı hissələrini 89,69 %-a çıxarmışdır. 19 oktyabr 2006-cı ildə Ellis və heyəti çəkilərək yerini Lernerə vermişdirlər. Lerner keçmiş ABŞ Dəniz Donanmasının generalı Çarlz Krulak, Bob Kayn və Maykl Martini idarə heyətinə salınmışdır.[95] Ellisə isə şərəf prezidenti statusu verilmişdir.[96]

Azarkeşlər və derbilər[redaktə | əsas redaktə]

Aston Villa bir çox azarkeşə sahibdir. Keçmiş idarəçilərdən Riçard Fitzgeraldın apardığı araşdırmaya görə azarkeşlərin 98 %-i ağlardır. Randy Lernerin klubu almasından sonra digər etnik qrupların da azarkeşləri dəstəkləməsi üçün işlər başladılmışdır. Bir çox yerli qurum açıldı.[97] Bölgədəki yeniyetmələrin Aston Villa azarkeşi olması üçün işlər aparıldı.[98] Yeni idarə azarkeşlərin də fikirlərini öyrənməyə çalışmağa başlamışdır. Hər 3 aydan bir keçirilən iclasa azarkeşlər öz fikirlərini bildirməkdədirlər.[99]

İngiltərədə bir çox klub kimi Aston Villanın "Villa Youth", "Steamers", "Villa Hardcore" və "C-Crew" kimi fan klubları vardır.[100] 2004-cü ildə Villa Parkın xaricində Aston Villa və KPR azarkeşləri arasında baş vermiş dava 1 təhlükəsizlik əməkdaşının ölümü ilə nəticələnmişdir.[101] Hazırda klubun ana fan klubu Rəsmi Aston Villa Azarkeşləri Klubudur. Ellisin istefa verməsindən sonra bir çox fan klub dağılmışdır.[102] Klubun bundan əlavə "Heroes and Villains", "The Holy Trinity", "Witton Wisdom" ve "The Villa Bugle" kimi kiçik fan jurnalları var.[103]

Klubun azarkeşləri arasında Uels şahzadəsi Villiam[104], İngiltərə baş naziri David Kameron[105], ABŞ aktyoru Tom Hanks[106], ingilis skripkaçı Nigel Kennedi[107], ingilis musiqiçi Ozzi Osborn[108], ingilis aktyorlar Oliver Fels[109] və David Bradli var.

Aston Villanın ən böyük rəqibi eyni şəhərin komandası olan Birmingem Sitidir. İki klub arasındakı oyunlar Birmingem derbisi adlandırılır. İlk dəfə 27 sentyabr 1879-cu ildə qarşılaşan komandalar aralarında 120 oyun keçiriblər.[110] Bu oyunların 51-ni Aston Villa, 38-ni Birmingem Siti qələbə ilə başa çatmış, 30 oyunda qalib müəyyənləməmişdir. Tarixdə Vest Bromviç ilə də böyük rəqabət yaşayasa da, 2003-cü ildə azarkeşlər arasındakı sorğu bu rəqabətin valığını qorumadığını göstərmişdir.[111]

Vulverhəmpton Uonderers ilə Koventri Siti də Aston Villanın əzəli rəqibləri arasındadır. 2005-06 mövsümündə Vest Bromviç və Birmingeminn divizyona düşməsiylə 2006-07 mövsümündə Premyer Liqada oynayan tək Midlands klubu olmuşdur. Həmin mövsüm Aston Villanın qurulduğu yerə ən yaxın Premyer Liqa klubu Şeffild Yunayted idi.[112] 2008-09 mövsümündə Birmingem və Vulverhəmpton, 2010-11 mövsümündə Vest Bromviç yenidən elitaya qayıtmışdır. Beləliklə 1983–84 mövsümündən sonra ilk dəfə 4 böyük Midlands klubu eyni zamanda Premyer Liqada oynamış oldu.

Statistika və rekordlar[redaktə | əsas redaktə]

Aston Villa İngiltərənin ən yüksək liqasında 101 mövsüm keçirmişdir və mövzuda 107 mövsümlə olan Evertondan geri qalır.[113] Aston Villa, Arsenal, Çelsi, Everton, Liverpul, Mançester YunaytedTottenhem ilə birlikdə Premyer Liqanın bütün mövsümlərində iştirak etmiş futbol klubudur. Bütün zamanların Premyer Liqa cədvəlində isə 5-ci yerdədir. İndiyə qədər 20 kubok qazanıb və ingilis klubları arasında 4-cü yerdədir.

Aston Villa bir mövsümdə atdığı maksimum qol sayı 130-31 mövsümündə atdığı 128 qoldur.[114] Aston Villa həmçinin İngiltərə kuboku tarixində evində ən uzun məğlubiyyətsizlik seriyasına malik klubdur (1888–1909, 19 oyun)[115]

Aston Villa Mançester Yunayted, Liverpul, Nottingem Forest, Çelsi ilə birlikdə UEFA Çempionlar Liqasını (Kuboku) qazanan 5 ingilis klubundan biridir.[116]

Uğurları[redaktə | əsas redaktə]

Aston Villa tarixi ərzində bir çox daxili və beynəlxalq kubok qazanmışdır. Klubun qazandığı son kubok 1996-cı ildə qazandığı İngiltərə Liqa Kubokudur.

Avropa[redaktə | əsas redaktə]

Aston Villanın 1961-ci ildə qazandığı Liqa Kuboku

İngiltərə[redaktə | əsas redaktə]

  • İngiltərə çempionatı
    • 7 qat çempion: 1893–94, 1895–96, 1896–97, 1898–99, 1899–1900, 1909-10, 1980–81.
  • İngiltərə 2-ci Divizyonu
    • 2 qat çempion: 1937–38, 1959–60
  • İngiltərə 3-cü Divizyonu
    • çempion: 1971–72
  • İngiltərə Kuboku
    • 7 qat qalib: 1887, 1895, 1897, 1905, 1913, 1920, 1957
  • İngiltərə Liqa Kuboku
    • 5 qat qalib: 1961, 1975, 1977, 1994, 1996
  • İngiltərə Superkuboku
    • qalib: 1981 (Tottenhemlə birlikdə)

Oyunçular[redaktə | əsas redaktə]

Aston Villa indiyə qədər İngiltərə milli futbol komandasına göndərdiyi 71 oyunçu ilə bu sahədə birincidir. 1998-ci ildə İngiltərə çempionatının 100 illiyi münasibətilə İngiltərədə oynamış ən yaxşı 100 oyunçunun sıralandığı bir siyahı tərtib olunmuşdur. Siyahıda Danni Blankfavuer, Trevor Ford, Arçi Hanter, Sam Hardi, Paul MakQart, Peter Şmeyhel və Klem Stefonson olmaqla 7 Aston Villa futbolçusu da düşmüşdür.

İndiyə qədər Aston Villa forması geyən ancaq 3 futbolçu İngiltərədə İlin Futbolçusu seçilmişdir. 1977-ci ildə Endi Qray, 1990-cu ildə David Platt, 1993-cü ildə Paul MakQart bu uğuru qazanan oyunçulardır. 23 yaşından kiçik olan futbolçulara verilən İngiltərədə İlin Gənc Futbolçusu mükafatına isə Villa oyunçularından 1977-ci ildə Endi Qrey, 1981-ci ildə Qari Şau, 2009-cu ildə Eşli Yanq və son olaraq 2010-cu ildə Ceyms Milner qazanmışdır.

Heyət[redaktə | əsas redaktə]

Qabriel Aqballohor "Aston Villa" forması ilə.

İngiltərə Premyer Liqası 2015–16 üçün heyəti (11 sentyabr 2015)

Nömrə Ölkə Mövqeyi Futbolçu
1 ABŞ GK Bred Quzan
2 Portuqaliya DF Tyaqo İlori (Liverpul icarədə.)
4 İngiltərə DF Mika Riçards (komanda kapitanı)
5 Danimarka DF Cors Oroke
6 İrlandiya DF Kiaran Klark
7 Niderland MF Leandro Bakuna
8 Seneqal MF İdrissa Queye
9 İngiltərə MF Skott Sinklayr
11 İngiltərə FW Qabriel Aqbonlahor (klub kapitanı)
12 İngiltərə MF Co Koul
14 İsveçrə DF Filip Senderos
15 İngiltərə MF Eşli Vestvud
16 İngiltərə DF Colean Leskot
17 Fransa MF Cordan Veretout
Nömrə Ölkə Mövqeyi Futbolçu
18 İngiltərə DF Kayrn Riçardson
19 Qana FW Cordan Ayu
20 İspaniya MF Adama Traore
21 Şotlandiya DF Alan Hutton
22 İngiltərə MF Qeri Qardner
23 Fransa DF Cordan Amavi
24 Kolumbiya MF Karlos Sançez
25 İspaniya MF Karles Qil
27 Çexiya FW Libor Kozak
28 Fransa MF Çarlz N'Zoqbiya
31 İngiltərə GK Mark Bann
33 İspaniya DF Xose Angel Krespo
39 Benin FW Radi Qestede
40 İrlandiya MF Cek Qrealiş

Təqaüdə çıxan nömrələr[redaktə | əsas redaktə]

Nömrə Oyunçu Millət Ampula İlk oyunu Son oyunu Qeydlər Mənbə
19 Stiliyan Petrov Bolqarıstan Bolqarıstan Yarımmüdafiəçi 10 sentyabr 2006 24 mart 2012 Leykoz xəstəliyinə məruz qaldığı öyrənilənəndən 1 il sonra karyerasını bitirmişdir. [117]

Baş məşqçilər[redaktə | əsas redaktə]

1874-ci ildən 1934-cü ilə qədər komanda baş məşqçiyə bərabər olan katib tərəfindən seçilmişdir. Bu dövrdə Corc Remsi və V. Smit olmaq üzrə iki katib vardı. Klubun ən uğurlu baş məşqçisi 42 illik katiblik həyatında Aston Villaya 6 ingiltərə Kuboku və 6 İngiltərə çempionluğu qazandıran Corc Remsidir. Klubun ilk tam zamanlı baş məşqçisi 1934-cü ildə klubun başına keçən Cimmi MakMullan olmuşdur. 1990-cu ildə Jozef Vengloju gətirməklə Aston Villa Böyük Britaniya və İrlandiya xaricindən baş məşqçi gətirən ilk böyük ingilis klubu olmuşdur.

İndiyə qədər 24 baş məşqçidən istifadə edən klub xüsusilə son 30 ildə bir çox dəfə baş məşqçi dəyişdirmişdir. Klubu 37 ildə idarə edən Duq Ellis bu 24 baş məşqçinin 13-nü alıb qovmuşdur.[118] 2006-cı ildən baş məşqçilik edən Martin O'Nillın 9 avqust 2010-cu ildə klubdan ayrılması ilə yerinə müvəqqəti olaraq köməkçisi Kevin MakDonald gətirilmişdir. 2010-cu ilin sentyabrında klub Jerard Houlierə verilmişdir. Hazırkı baş məşqçi Paul Lambertdir.

Aşağıda Aston Villaya kubok qazandıran bütün baş məşqçilər sıralanmışdır.

Ad Ölkə Gəldiyi tarix Getdiyi tarix Oyun Qalibiyyət Bərabərlik Məğlubiyyət Uğurları
Corc Remsi Şotlandiya Şotlandiya Avqust 1884 May 1926 1327 658 414 255 6 İngiltərə Kuboku, 6 İngiltərə çempionatı çempionluğu[119][120]
Cimmi Hoqan İngiltərə İngiltərə Noyabr 1936 Sentyabr 1939 124 57 26 41 İngiltərə 2-ci Divizyon çempionluğu[121]
Erik Houton İngiltərə İngiltərə Sentyabr 1953 Noyabr 1958 250 88 65 97 İngiltərə kuboku[122]
Co Merser İngiltərə İngiltərə Dekabr 1958 İyul 1964 282 120 63 99 İngiltərə 2-ci Divizyon çempionluğu, İngiltərə Liqa Kuboku[123]
Ron Saunders İngiltərə İngiltərə İyun 1974 Fevral 1982 353 157 98 98 2 İngiltərə Liqa Kuboku, İngiltərə çempionatı çempionluğu.[124]
Toni Barton İngiltərə İngiltərə Fevral 1982 İyun 1984 130 58 24 48 UEFA Çempionlar Kuboku, UEFA Superkuboku[125]
Cozef Venglos Çexoslovakiya Çexoslovakiya İyul 1990 May 1991 49 16 15 18 Böyük Britaniya və İrlandiya xaricində gətirilən ilk baş məşqçi[126][127]
Ron Atkinson İngiltərə İngiltərə İyul 1991 Noyabr 1994 178 77 45 56 İngiltərə Liqa kuboku[128]
Brayan Litl İngiltərə İngiltərə Noyabr 1994 Fevral 1998 164 68 45 51 İngiltərə Liqa Kuboku[129]
Con Qreqori İngiltərə İngiltərə Fevral 1998 Yanvar 2002 190 82 52 56 UEFA İntertoto Kuboku[130]

Avrokuboklarda və dünyada[redaktə | əsas redaktə]

Mövsüm Turnir Mərhələ Ölkə Klub Ev Səfər
1975–76 UEFA Kuboku 1-ci mərhələ Belçika Belçika Royal Antverpen 0-1 1-4
1977–78 UEFA Kuboku 1-ci mərhələ Türkiyə Türkiyə Fənərbaxça 4-0 2-0
2-ci mərhələ Polşa Polşa Qornik 2-0 1-1
3. mərhələ İspaniya İspaniya Atletik Bilbao 2-0 1-1
¼ final İspaniya İspaniya Barselona 2-2 1-2
1981–82 UEFA Çempionlar Liqası (Çempion) 1-ci mərhələ İslandiya İslandiya Valur 5-0 2-0
2-ci mərhələ Almaniya ADR Dinamo Berlin 2-1 0-1
¼ final SSRİ SSRİ Dinamo Kiyev 2-0 0-0
½ final Belçika Belçika Anderlext 1-0 0-0
Final Almaniya AFR Bavariya 1-0
1982 UEFA Superkuboku (Çempion) Final İspaniya İspaniya Barselona 3-0 0-1
1982 Qitələrarası Kubok Final Uruqvay Uruqvay Penyoral 0-2
1982–83 UEFA Çempionlar Kuboku 1-ci mərhələ Türkiyə Türkiyə Beşiktaş 3-1 0-0
2-ci mərhələ Rumıniya Rumıniya Dinamo Buxarest 4-2 2-0
¼ final İtaliya İtaliya Yuventus 1-2 1-3
1983–84 UEFA Kuboku 1-ci mərhələ Portuqaliya Portuqaliya Qimaraynş 5-0 0-1
2-ci mərhələ Rusiya Rusiya Spartak Moskva 1-2 2-2
1990–91 UEFA Kuboku 1-ci mərhələ Çexiya Çexiya Banik 3-1 2-1
2-ci mərhələ İtaliya İtaliya İnter Milan 2-0 0-3
1993–94 UEFA Kuboku 1-ci mərhələ Slovakiya Slovakiya Slovan Bratislava 2-1 0-0
2-ci mərhələ İspaniya İspaniya Deportivo 0-1 1-1
1994–95 UEFA Kuboku 1-ci mərhələ İtaliya İtaliya İnter Milan 1-0 0-1
2-ci mərhələ Türkiyə Türkiyə Trabzonspor 2-1 0-1
1996–97 UEFA Kuboku 1-ci mərhələ İsveç İsveç Helsinqborq 1-1 0-0
1997–98 UEFA Kuboku 1-ci mərhələ Fransa Fransa Bordo 1-0 0-0
2-ci mərhələ İspaniya İspaniya Atletik Bilbao 2-1 0-0
3. mərhələ Rumıniya Rumıniya Styaua 2-0 1-2
¼ final İspaniya İspaniya Atletiko Madrid 2-1 0-1
1998–99 UEFA Kuboku 1. Tur Norveç Norveç Stromsqodset 3-2 3-0
2-ci mərhələ İspaniya İspaniya Selta 1-3 1-0
2000 UEFA İntertoto Kuboku 3. mərhələ Çexiya Çexiya Marila Pribram 3-1 0-0
½ final İspaniya İspaniya Selta 1-2 0-1
2001 UEFA İntertoto Kuboku (Çempion) 3. mərhələ Xorvatiya Xorvatiya Slaven Belupo 2-0 1-2
½ final Fransa Fransa Renn 1-0 2-1
Final İsveçrə İsveçrə Bazel 4-1 1-1
2001-02 UEFA Kuboku 1-ci mərhələ Xorvatiya Xorvatiya Varteks 2-3 1-0
2002 UEFA İntertoto Kuboku 3. mərhələ İsveçrə İsveçrə Sürix 3-0 0-2
½ final Fransa Fransa Lill 0-2 1-1
2008 UEFA İntertoto Kuboku 3. mərhələ Danimarka Danimarka Odense 1-0 2-2
2008-09 UEFA Kuboku 2-ci mərhələ İslandiya İslandiya Hafnarfyordur 1-1 4-1
1-ci mərhələ Bolqarıstan Bolqarıstan Liteks 1-1 3-1
qrup Niderland Hollandiya Ayaks Amsterdam 2-1
qrup Çexiya Çexiya Slaviya Praqa 1-0
qrup Slovakiya Slovakiya Jilina 1-2
qrup Almaniya Almaniya Hamburq 1-3
1/32 final Rusiya Rusiya ÇSKA Moskva 1-1 0-2
2009-10 UEFA Avropa Liqası Pley-off Avstriya Avstriya Rapid Vyana 2-1 0-1
2010-11 UEFA Avropa Liqası Pley-off Avstriya Avstriya Rapid Vyana 2-3 1-1

Turnirlərə görə statistika[redaktə | əsas redaktə]

14 yanvar 2015

Turnir Oyun Qalibiyyət Bərabərlik Məğlubiyyət Vurduğu qol Buraxdığı qol
UEFA Çempionlar Liqası 15 9 3 3 24 10
UEFA Kuboku 55 25 13 18 77 60
UEFA Avropa Liqası 7 2 2 3 8 9
UEFA İntertoto Kuboku 16 6 4 6 21 17
UEFA Superkuboku 2 1 0 1 3 1
Qitələrarası Kubok 1 0 0 1 0 2
Cəmi 95 43 21 32 133 98

Mədəniyyətdə[redaktə | əsas redaktə]

Keçmişdə bir çox film və serialda Aston Villa mövzusundan istifadə olunmuşdur. "Porric" adlı serialdakı Lenni Qudber obrazı Aston Villa azarkeşidir.[131] "Əmr et, nazirim" serialında isə Cim Halker Aston Villanın oyununu qaçırmamaq üçün tez qalxmalarını deyir.[132] Son bölümlərdə isə yerli klub olan "Aston Uonderers"i xilas edilməyə çalışılır. "Atanın ordusu" filminin çəkilişi zamanı Aston Villa azarkeşi Yan Lavender bənövşəyi-göy kostyum geymişdir. "Qavin & Staki"dəki obrazlardan Nessa 10 dekabr 2009-cu ildə yayınlanan üçüncü mövsümün üçüncü hissəsində Villa formasını geyinməkdədir.[133]

Aston Villa mövzusu bir çox yazıda da istifadə olunub. Cozef Qallivanın kitabı "Oi, Ref" Villa azarkeşi olan bir hakimin İngiltərə kubokunun yarımfinalında komandasının lehinə qərar verməsindən bəhs edir. Aston Derek Robinzon'ın romanı "Atmaca Eskadra"dakı Stenli Volli obrazı isə keçmiş Aston Villa oyunçusudur.[134]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Aston Villa club information" (ing.). BBC (10 yanvar 2010).
  2. "Premier League Handbook Season 2015/16" (PDF). Premier League.
  3. "Competition statics" (ing.). The FA (15 fevral 2011).
  4. Hayes Dean sf.57
  5. "Bütün zamanların cədvəli" (ing.).
  6. "Footbal Derbies" (ing.). Foot Derbies.
  7. "New Crest" (ing.). Aston Villa (2 may 2007).
  8. Nick McArty. "Classic Clubs" (ing.) (26 noyabr 2007).
  9. "Cup presented to Aston Villa founder member Jack Hughes is back with his family" (ing.). FİFA.
  10. Cup presented to Aston Villa founder member Jack Hughes is back with his family
  11. John Lerwils Aston Villa
  12. "Aston Villa Hallof Fame" (ing.). Aston Villa.
  13. John Blundell. "The Old Fim" (ing.). Aston Villa (2 mart 2006).
  14. John Blundell. "International Football History and Statistics" (ing.). Association of Staticians.
  15. Brian Halford. "The day that Aston Villa and Wolves kicked off the Football League" (ing.). Birminghammail (8 sentyabr 2008).
  16. "England 1888–89" (ing.). RSSSF.
  17. "England 1893–94" (ing.). RSSF.
  18. "Cup Final resuts" (ing.). The FA.
  19. "Cup Final resuts" (ing.). Cupfinals (3 iyun 2008).
  20. "England 1910-11" (ing.). RSSSF.
  21. "Aston Villa Timeline" (ing.). Aston Villa.
  22. "Cup Final 1897" (ing.). Aston Villa (21 may 2008).
  23. "1961-Spurs double year" (ing.). BBC (10 may 2001).
  24. "Divison 1 and 2 gola scores" (ing.). RSSSF.
  25. "Aston Villa Player Database" (ing.). Aston Villa.
  26. "Trevord Ford" (ing.). Guardian (31 may 2003).
  27. "England 1946–47" (ing.). RSSSF.
  28. "Great Ford died" (ing.). BBC (29 may 2003).
  29. "James MacParland" (ing.). Aston Villa player Database.
  30. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 93
  31. Aston Villa's fan memories
  32. Ward, Adam; sf. 97
  33. Ward, Adam; sf. 96-97
  34. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 98
  35. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 96
  36. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 100
  37. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 102
  38. Tottenhem 2:0 Aston Villa
  39. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 106
  40. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 107-108
  41. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 108
  42. Deadly's legacy will have lively potential
  43. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 110
  44. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 118
  45. Aston Villa 1981
  46. İngiltərə superkuboku 1981
  47. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 133
  48. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 148
  49. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 149
  50. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 149-152
  51. Celtic appoints new coach
  52. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 156
  53. Charles, Platt, Souness, Walker, Rush and Gascoigne – the best and worst British footballers who've played in Italy
  54. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 161
  55. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 170
  56. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 171
  57. England » Premier League 1994/1995 » Transfers
  58. Football: Villa quick to put Gregory in command
  59. Villa to complete Angel deal
  60. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 184
  61. 61,0 61,1 O'Leary parts company with Villa
  62. Villa dismiss player unrest claim
  63. O'Leary on the brink as part in revolt revealed
  64. Aitken at helm after O'Leary exit
  65. O'Neill named Aston Villa manager
  66. Ellis recovering after operation
  67. Villa fans urging Ellis to resign
  68. Villa fans plan protest
  69. Lerner set to complete Villa deal
  70. Villa secure new kit deal with Nike
  71. England » Premier League 2006/2007 » Transfers
  72. O'Neill's reputation on the line
  73. Aston Villa 1 – 2 Man Utd
  74. Randy Lerner explains Martin O'Neill exit from Villa
  75. Aston Villa appoint Gerard Houllier as new manager
  76. Gerard Houllier leaves role as Aston Villa manager
  77. McLeish
  78. Aston Villa appoint Paul Lambert from Norwich City as new boss
  79. Kit History
  80. http://www.avfc.co.uk/page/HistoryKits/
  81. Aston Villa Change Kits
  82. Aston Villa to promote charity in place of shirt sponsor
  83. Badge of honour for Villa
  84. History of 20 EPL Club Logos of 2010
  85. The Villa Crest – have your say!
  86. The Holte's Last Stand
  87. 10 Biggest Football Stadiums in England
  88. Villa Park
  89. Villa's plan to rebuild North Stand
  90. Gregory plays down chairman row
  91. Bodymoor Heath Opening
  92. These facilities are second to none.
  93. ""Financial history of Aston Villa"." (ing.).
  94. ""End of Ellis era"." (19 sentyabr 2006).
  95. "Ellis replaced by Lerner" (ing.). guardion.co.uk (19 sentyabr 2006).
  96. "Aston Villa – the Ellis years" (ing.). BBC (12 yanvar 2007).
  97. "Q + A with Chief Executive" (ing.) (10 aprel 2007).
  98. "Villa In the Community" (ing.) (27 sentyabr 2006).
  99. "Villa fans are invited" (ing.) (2006).
  100. Danny Brown; Milo Brittle. "ISBN 978-1903854594" (ing.) (2006).
  101. Brown, Danny; Brittle, Milo; sf. 1
  102. Danny Brown; Milo Brittle. ""Doug Ellis rolls away from his nice earner" (ing.) (23 avqust 2006).
  103. Danny Brown; Milo Brittle. "Aston Villa Fanzines" (ing.). Midlands Memorabilia.
  104. "The Prince of Wales and The Duchess of Cornwall" (ing.) (11 may 2009).
  105. "David Cameron" (ing.). Aston Villa FC.
  106. "Tom Hanks" (ing.). Aston Villa FC.
  107. "Nigel Kennedy" (ing.). Aston Villa FC.
  108. [http://www.avfc.co.uk/page/FamousFansDetail/0,,10265~2098497,00.html "And Other Fans More claret and blue celebrity supporters."] (ing.). Aston Villa FC.
  109. "Oliver Phelps" (ing.). Aston Villa FC.
  110. "Head to head Aston Villa vs. Birmingham" (ing.). Soccerbase.
  111. PDF Fayl
  112. "Is West Midlands football in decline?" (ing.) (8 may 2006).
  113. "What are the highest and lowest championship-winning points totals ever?" (ing.) (24 yanvar 2005).
  114. ""All time results between Aston Villa and Everton"." (ing.) (15 sentyabr 2008).
  115. Goodyear, David; Matthews, Tony; sf. 168
  116. Ward, Adam; Griffin, Jeremy; sf. 130-135
  117. Stiliyan Petrov
  118. "Managers of Aston Villa" (ing.).
  119. "Hall of fame" (ing.) (16 avqust 2007).
  120. "George Ramsey stats" (ing.) (16 avqust 2007).
  121. "Jimmi Hogan stats" (ing.) (16 avqust 2007).
  122. "Erik Houton stats" (ing.) (16 avqust 2007).
  123. "Joe Mercer stats" (ing.) (16 avqust 2007).
  124. "Ron Saunders stats" (ing.) (16 avqust 2007).
  125. "Tony Barton stats" (ing.) (16 avqust 2007).
  126. "Jozef Venglos stats" (ing.) (16 avqust 2007).
  127. "Jozef Venglos stats" (ing.). BBC (17 iyul 1998).
  128. "Ron Atkinson stats" (ing.) (16 avqust 2007).
  129. "Brian Little stats" (ing.) (16 avqust 2007).
  130. "John Gregory stats" (ing.) (16 avqust 2007).
  131. Whitehead, Richard. ". "The soul of Aston Villa in 50 moments, page 2" (ing.) (1 sentyabr 2008).
  132. Whitehead, Richard. ". "The soul of Aston Villa in 50 moments, page 9" (ing.) (1 sentyabr 2008).
  133. "Celebrity Aston Villa Fans !" (ing.) (24 avqust 2009).
  134. "Oi,Ref!" (ing.) (24 avqust 2009).

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Aston Villa FK ilə əlaqəli mediafayllar var.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]