Məmmədtağı Əliyev

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Məmmədtağı Əlizadə
Məhəmmədtağı Hacı Əbdülsəməd oğlu Əlizadə
Mamed Tagi Aliyev.jpeg
bayraqRusiya I Dövlət Dumasının deputatıbayraq

Təhsili Moskva Kənd Təsərrüfatı Akademiyası[1]
Doğum tarixi 10 yanvar 1858(1858-01-10)
Doğum yeri Şamaxı, Bakı quberniyası,
Flag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi mart 1918 (60 yaşında)
Vəfat yeri Şamaxı, Bakı quberniyası,
Flag of the Transcaucasian Federation.svg Zaqafqaziya Komissarlığı
Vəfat səbəbi Mart soyqırımı
Commons-logo.svg Məmmədtağı Əliyev Vikianbarda

Məhəmmədtağı Hacı Əbdülsəməd oğlu Əlizadə (d. 10 yanvar 1858, Şamaxı, Bakı quberniyası, Rusiya İmperiyası – ö. mart 1918, Şamaxı, Bakı quberniyası, Zaqafqaziya Komissarlığı) — Rusiyada I Dövlət dumasının üzvü[2].çar sarayının naziri, Rusiyanın Almaniyadakı səfiri, I Dövlət Dumasının üzvü, "Hümmət" partiyasının yaradıcılarından biri, "Əkinçi" qəzetinin fəal müxbiri olmuşdur.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Məmmədtağı Hacı Əbdüssəməd oğlu 1858-ci ildə Şamaxı şəhərində anadan olmuşdu. Real məktəbi bitirmişdi. Moskva Petrovski-Razumovski adına Kənd Təsərrüfatı Akademiyasının məzunu idi. Azərbaycanda bioloji və kənd təsərrüfatı bitkilərinin yayılmasında bu akademiyanın tələbəsi Məmmədtağı Əliyev fəal iştirak edirdi.

Məmmədtağı Şirvani təxəllüsü ilə "Əkinçi" qəzetinə məqalə yazırdı.

Məmmədtağı Əliyev Almaniyada, Finlandiyada yaşamışdı. Bir neçə dildə – alman, fransız, ərəb, fars və rus dillərində gözəl danışan Məmmədtağı Əliyev Rusiyada I Dövlət Dumasının deputatı olmuşdur. Duma qovulduqdan sonra isə Şamaxıya qayıtmış və şəhərin ictimai həyatında fəaliyyət göstərmişdir. Onun zəngin və nadir şəxsi kitabxanası olmuşdur. Həmin kitabxanada nadir əlyazmaları və məşhur adamların avtoqrafları xüsusilə diqqətəlayiq imiş. Məmmədtağı Əliyevin nüfuzu, elmi dünyagörüşü, milli təəssübkeşliyi hamıya məlum idi və ermənilər 1918-ci ilin martında azərbaycanlılara qarşı Şamaxıda törətdikləri qətliam zamanı onun evinə də hücum etmişdilər. Öz ocağını, zəngin kitabxanasını qoruyan Məmmədtağını ermənilər vəhşicəsinə öldürmüş və bütün mülkünə od vuraraq külə döndərmişdilər.[3]

Bu hadisədən xəbər tutan Mirzə Mahmud təcili Bakıya gəlir və qardaşının qaçqın düşmüş ailəsini, yaxın qohumlarını götürüb Aşqabada qayıdır. Mirzə Mahmud yüksək təhsil ala bilməsə də həyatın çətinlikləri ilə üz-üzə qalmış, tacir olana qədər keçdiyi və yaşadığı həyat yolu ona dünyanın hər üzünü tanıtdırmışdı. Aşqabada köçən Hacı Əndüssəməd orada Şuşa gözəli Nabat xanımla evlənmişdi. Nabat xanım gənc yaşlarında vəfat etmişdi.

Ələşrəf Əlizadənin babasıdı.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]