Macarıstanda təhsil

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Macarıstanda təhsil — keçmiş Şərq Blokundakı təhsil sisteminin getdikcə Avropa Birliyinə inteqrasiyası şəklində formalaşıb və hazırda Avropa Birliyi standartlarına əsasən fəaliyyət göstərir.

Məktəbəqədər təhsil[redaktə | əsas redaktə]

Məktəb təhsili[redaktə | əsas redaktə]

Ali təhsil[redaktə | əsas redaktə]

Budapeşt Texnologiya və İqtisadiyyat Universitetinin əsas kampusunun 1909-cu ildə çəkilmiş fotosu. 1782-ci ildə əsası qoyulmuş bu ali məktəb texnologiya üzrə dünyanın ən qədim ali məktəblərindən biridir

Macarıstanda ilk universitet 1367-ci ildə yaradılmışdır və ali təhsilin tarixi təxminən 650 ildir. Macarıstanda bakalavr təhsili 3 il (bəzi mühəndislik sahələrində 3.5 il), Magistr təhsili isə 2 il davam edir. Tibb təhsili 6 il, Diş Həkimliyi və Əczaçılıq isə 5 ildir.[1]

1875-ci ildə əsası qoyulmuş Franz Liszt Musiqi Akademiyasının əsas kampusu

Macarıstanda xeyli təhsil müəssisələri Budapeştdə təmərküzləşib, ən böyük və məşhur ali təhsil müəssisələri bunlardır:

Budapeşt Beynəlxalq Biznes Məktəbində təhsil alan Azərbaycanlı tələbələr

Budapeştdən kənarda yerləşən məşhur universitetlər isə bunlardır:

Əcnəbilərin Macarıstanda ali təhsili[redaktə | əsas redaktə]

Macarıstan 2004-cü ildən Avropa Birliyi üzvü olduğundan ali məktəbləri artıq çox illərdir ki, kredit sistemi və Boloniya prosesinə qoşulublar. Məhz bu səbəbdən dünyanın hər bir tərəfindən müxtəlif ölkələrin vətəndaşları Macarıstana təhsil almağa gəlirlər və Macarıstanda demək olar ki, dünyanın bütün ölkələrindən olan şəxslərə rast gəlmək mümkündür.

Əcnəbilər bir çox səbəblərdən Macarıstanda təhsili seçirlər:

  1. Avropa Birliyi və Şengen zonasında çox münasib təhsil[3] və yaşayış xərcləri[4];
  2. Nobel mükafatı qazanmış alimlər və ixtiraçılar yetişdirən təhsil sistemi[5];
  3. Daha az sənəd tələb edən və sadələşdirilmiş qəbul şərtləri[6];
  4. Macarıstanın əcnəbi tələbələri qəbul edən əksər universitetlərinin müxtəlif təqaüd proqramları[7] və güzəştlərin olması;
  5. Əcnəbi tələbələr üçün ingilis[8] və alman dillərində tədris proqramları;
  6. Macarıstanın səfirliyinin təhsil vizasını digər Avropa ölkələri ilə müqayisədə daha asan verməsi;
  7. Macarıstanda xarici tələbələrə verilən oturum izni əsasında digər Şengen zonası ölkələrinə səyahət etmə imkanı[9];
  8. Budapeştdən bir çox Avropa şəhərlərinə ucuz birbaşa təyyarə reyslərinin mövcudluğu;
  9. Təhsil aldığı zaman və məzun olduqdan sonra Avropada işləmək və yaşamaq imkanının olması və s.[10]
Budapeşt Korvinus Universitetinin girişinin gecə vaxtı görünüşü

Əcnəbilər üçün qəbul qaydaları[redaktə | əsas redaktə]

Hər ali məktəb əcnəbilər üçün qəbul qaydalarını özü müəyyən edir[11]. Lakin qaydalar ümumilikdə oxşardırlar:

  • bakalavrda təhsil almaq üçün IELTS 5.0-6.0 və ya TOEFL 60-80 bal, orta məktəbi bitirmək haqqında attestatın (11-ci sinifdə oxuyanlar üçün müvafiq arayışın) rəsmi tərcümə və təsdiq olunmuş surəti;
  • magistratura proqramları üçün isə IELTS 5.5-6.5 və ya TOEFL 70-90 bal, bakalavrı bitirmək haqqında attestatın (son kursda oxuyanlar üçün müvafiq arayışın) rəsmi tərcümə və təsdiq olunmuş surəti bəs edir.

Bu sənədlərlə yanaşı ali məktəbdən, ixtisasdan və dərəcədən asılı olaraq bəzi ali məktəblər motivasiya məktubu, CV, tövsiyə məktubu, digər sertifikatlar və sənədləri, bəzi hallarda isə Macarıstanda qəbul imtahanında iştirak etməyi tələb edə bilərlər.[12]

Demək olar ki, bütün ali məktəblərə qəbul zamanı dil sertifikatı olmayan şəxslər universitet tərəfindən təşkil olunmuş ingilis dili imtahanından keçməlidirlər. İmtahandan keçən şəxslər dərhal birinci kursa başlayırlar, keçə bilməyən şəxslərə isə universitet tərəfindən hazırlıq kursları təşkil olunur[13].

Ən prestijli və yüksək keyfiyyətli təhsil sahələrindən biri tibbdir və dünyanın 100-dən çox ölkəsindən Macarıstana tibb təhsili almağa gəlirlər[14]. Bir çox hallarda ilk öncə əsas tibbi biliklər hazırlıq kursu (adətən 1 il) təklif olunur. Bu hazırlıq kursu məktəbdə İngilis dili, Fizika, Kimya və Biologiya elmlərinə kifayət qədər yiyələnməyənlər üçündür. Adətən Latın və Macar dili kurslarını da tədris olunur ki, sonradan xəstəxanalarda praktiki məşğələlər zamanı çətinlik olmasın. Bu hazırlıq kursunu müvəffəqiyyətlə bitirən tələbələr müxtəlif Macarıstan universitetlərinin Tibb və Sağlamlıq fakültəsində təhsillərini davam etdirə bilərlər.[15]

Mərkəzi Avropa Universitetinin girişi

Azərbaycanlıların Macarıstanda təhsili[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanlılar Macarıstanda təhsil üçün daha çox 1990-cı illərdə maraqlanmağa başlayıblar və artıq 90-cı illərin ortalarından hər il bir neçə tələbə Mərkəzi Avropa Universitetində təhsil alıb. Daha sonralar Azərbaycanlılar digər ali məktəblərdə də təhsil almağa başlayıblar və hazırda Macarıstanda 10-dan çox ali məktəbdə Azərbaycanlı tələbələr təhsil almaqdadırlar. Macarıstan-Azərbaycan Gənclər Birliyi Macarıstanda təhsili Azərbaycanda təbliğ etməkdədir və bu layihə "Study in Hungary" adlanır.[16]

Peşə məktəbləri[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]