Metamfetamin

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
5 mg tablet Desoxyn (metamfetamin)

Metamfetaminnarkotik və hallüsinasiya xüsusiyyəti olan sintetik maddə. Bir çox narkotik maddə kimi 6-24 saat davam edən güclü bir eyforiya, asılılıq yaratma qabiliyyətinə malikdir. Tərkibi cəhətdən amfetaminə yaxın psixoaktiv maddədir. IUPAC adı (S)-N-metil-1-fenil-propan-2-amin olan methamfetamin, ümumi adı Desoxyn® olaraq 5/10 mg həblər halında ABŞ bazarında var. Ancaq maddə qaçaq istehsal ilə tanınmışdır. Efedrin ya da Psödoefedrin molekulunu hidrojenizə edərək asanca əldə edilə bildiyi üçün dərhal hər yerdə istehsal etmək mümküdür. "Meth lab" də adlanan bu yerlər, istehsalı əsnasında çıxan fosfata görə qırmızı bir rəngə boyanır və pişik sidiyi qoxusu verir.[1]

Tarixçəsi[redaktə | əsas redaktə]

1887-ci ildə amfetaminin sintezlənməsindən qısa bir müddət sonra,[2] metafemtamini ilk dəfə 1893-cü ildə kimyagər Naqai Naqayoşi efedrin maddəsindən sintezlədi.[3] "Metamfetamin" termini bu yeni qarışığın kimyəvi quruluşundan törəmişdi: Methyl alpha-methylphenylethylamine. Kristallaşdırılmış metafemtamini 1919-cu ildə əczaçı Akira Oqata efedrinin redoks üsuluyla qırmızı fosforyod istifadə etməklə sintezlədi.

Təsirləri[redaktə | əsas redaktə]

Maddə qəbul edildiyi zaman təzyiqbədən istiliyi yüksəlir, göz bəbəkləri genişlənir. İshal, ürəkbulantısı, qusma müşahidə edilir. Beynin funksiyaları pozulur, depressiyaya gətirib çıxarır. İstifadəçilərdə qalıcı anedoniya meydana gəlir. Eroindən daha çox asılılıq yaratdığı irəli sürülmüşdür. Davamlı istifadəçilərində "Met ağzı" deyilən diş çürükləri müşahidə edilir, immun sistemi zəifləyir. Bu kəslərdə stafilokok infeksiyalarına tez-tez rast gəlinir. Çəki itkisi və qısamüddətli libido artımı, bundan əlavə erektil disfunksiyaya səbəb olur. Qüvvətli sistemik reaksiya ilə ölüm baş verə bilər.[4]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. [1] Methamphetamine
  2. [2]
  3. [3]
  4. [4]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]