Mirzo Tursunzadə

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Mirzo Tursunzadə
tac. Мирзо Турсунзода
TajikistanPNew-1Somonis-1999 f-donatedtk.jpg
Doğum tarixi 19 aprel (2 may) 1911
Doğum yeri
Vəfat tarixi 24 sentyabr 1977(1977-09-24) (66 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti şair, siyasətçi
Janr şeir
Mükafatları Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
"Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Oktyabr İnqilabı" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni "Şərəf nişanı" ordeni "Şərəf nişanı" ordeni “Əmək igidliyinə görə” medalı “Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi ilə əlaqədar rəşadətli əməyə görə” medalı "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində şücaətli əməyə görə" medalı
"Lenin" mükafatı Tacikistan Qəhrəmanı "Stalin" mükafatı
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Mirzo Tursunzadə[1] (tac. Мирзо Турсунзода, 2 may 1911, Karataq kəndi, Hissar bəyliyi, Buxara əmirliyi – 24 sentyabr 1977, Düşənbə) — Tacikistanın Xalq şairi (1961), Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1967).[2]

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Mirzo Tursunzadə 2 may 1911-ci ildə Tacikistan Respublikasının Buxara əmirliyinin Karataq kəndində anadan olub. 1925-ci ildə Pedaqoji Texnikuma qəbul olan şair 1930-cu ildə Tacikistan Maarif İnstitutunu bitirib.[2]

Mirzo Tursunzadə əmək fəaliyyətinə "Tacikistan komsomolu" qəzetində başlayıb. Həmçinin A.S.Puşkin adına Musiqili Dram Teatrında ədəbi hissənin rəhbəri vəzifəsini icra edib.[2]

Mirzo Tursunzadə 1946-cı ildən Asiya və Afrika xalqları Həmrəylik Komitəsinin sədri və Tacikistan Yazıçılar İttifaqı İdarə Heyətinin sədri vəzifələrini icra edib. 1959-cu ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqı İdarə heyyətinin katibi, habelə SSRİ Ali Sovetinin deputatı (2-9-cu çağırış) olub. UNESCO-nun qərarı ilə 2011-ci ildə Mirzo Tursunzadənin 100 illik yubileyi geniş qeyd olunub.[2]

Yaradıcılığı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Əsərlərini tacik və rus dillərində yazan Mirzo Tursunzadənin 21 yaşı olarkən, 1932-ci ildə ilk "Qələbə bayrağı" adlı məcmuəsi nəşr olunub. Həmin məcmuədə kiçik hekayələr, şeir və oçerklər toplanıb.[2]

Mirzo Tursunzadə XX əsrin 30-cu illərində "Hökm", “Xosrov və Şirin” poemalarını yazıb. Onun Böyük Vətən müharibəsi illərində nəşr etdirdiyi poeması "Tahir və Zöhrə" olub. Ədibin 1939-cu ildə çap olunan "Şeirlər" adlı kitabında dünyada baş verən müharibələr və onun gətirdiyi ağrı-acı, xalqlar dostluğu və vətənpərvərlik hissləri öz əksini tapmışdır.[2]

Ədibin Böyük Vətən müharibəsindən sonra yaradıcılığında başlıca mövzular tacik xalqının taleyi və azadlığı uğrunda mübarizə təşkil edirdi. Bu baxımdan şairin 1947-1948-ci illərdə qələmə aldığı "Hindistan balladası" və 1950-ci ildə yazdığı "Mən azad Şərqdənəm" silsilə əsərləri diqqəti cəlb edir.[2]

Mirzo Tursunzadənin "Asiyanın səsi" (1956), "Əbədi nur" (1957) və s. poemalarında da başlıca mövzular azadlıq mübarizəsi, sülh uğrunda mübarizə olub. Eyni zamanda 1954-cü ildə qələmə alınan "Arabaçı Həsən" epik poemasında şair tacik kəndlisinin taleyindən bəhs edib. Tacik şairi olan Mirzo Tursunzadənin Azərbaycana həsr edilmiş şeirləri və Azərbaycan poeziyasından nümunələri vardır. Şairinşeirlərinin bir qismini Azərbaycan dilinə şair Qasım Qasımzadə tərcümə edib.[2]

Vəfatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Mirzo Tursunzadə 24 sentyabr 1977-ci ildə vəfat edib.[2]

Mükafataları[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • SSRİ Dövlət mükafatı
  • Lenin mükafatı laureatı
  • Tacikistanın Xalq şairi (1961)
  • Sosialist Əməyi Qəhramanı (1967)
  • "Hindistan balladası" şeirlər kitabına görə C.Nehru adına Beynəlxalq mükafat (1968)[2]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Mirzo Tursunzadə Böyük İslam Ensiklopediyası
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Əlamətdar və tarixi günlər təqvimi - 2021 (PDF). Bakı: Zərdabi Nəşr. 2020. səh. 175. ISBN 978 9952 542 04 2.