Nəhəng osminoq

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Nəhəng osminoq
Enteroctopus dofleini
Enteroctopus dofleini in aquarium rotated.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:İlkağızlılar
Tipüstü:Spirallılar
Tip:Molyusklar
Sinif:Başıayaqlılar
Dəstə:Octopoda
Fəsilə:Enteroctopodidae
Cins:Enteroctopus
Növ: Nəhəng osminoq
Elmi adı
Enteroctopus dofleini (Wülker, 1910)
Sinonimlər
WoRMS[1]:
  • Enteroctopus dofleini apollyon (Berry, 1912)
  • Enteroctopus dofleini dofleini (Wülker, 1910)
  • Enteroctopus dofleini martini (Pickford, 1964)
  • Octopus apollyon (Berry, 1912)
  • Octopus dofleini (Wülker, 1910)
  • Octopus gilbertianus (Berry, 1912)
  • Octopus punctatus Gabb, 1862
  • Paroctopus asper Akimushkin, 1963
  • Paroctopus dofleini (Wülker, 1910)
  • Polypus apollyon Berry, 1912
  • Polypus gilbertianus Berry, 1912
Areal
şəkil
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ITIS  
NCBI  
EOL  

Nəhəng osminoq (lat. Enteroctopus dofleini) — Enteroctopodidae fəsiləsinə, Enteroctopus cinsindən olan osminoq növü. Osminoqların ən böyük növüdür. Növ alman zooloqu Gerhard Vülker (alm. Gerhard Wülker‎, 1885-1930) tərəfindən 1910-cu ildə izah edilmişdir.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Sakit Okeanın şimalında, Yapon, OxotBerinq dənizlərində, eləcə də Şimali Amerikanın Sakit okean sahillərində, Aşağı Kaliforniyadan şimal-şərqdə Alyaskaya və qərbdə Yaponiyaya, tropikdən subarktik qurşağa qədər yayılmışlar. Qabarma və çəkilmə zonasında, 180 metrədək dərinlikdə, sahildən mareik çelfinin kənarına qədər 800 m dəyinlikdə bəzənsə 1500 metrədək dərinliklərdə olurlar. Nəhəng bir osminoq olaraq Yaponiya və Koreya yarımadasından Saxalin adasının cənub hissəsi olan Primorye bölgəsinə, o cümlədən: Kuril adaları, Kamçatka, KomandorAleut adaları arasında paylanır[2]. Hal-hazırda erkəklərin və ən böyük dişilərin azalması müşahidə olunur.

Morfologiya[redaktə | əsas redaktə]

Nəhəng osminoqun çəkisi 2 ilə 10 kq arasında dəyişir. 150 sm-ə qədər olan böyük fərdlər təxminən 30 kq ağırlığında olur. 50 kq-a qədər ağırlığında və 3 m uzunluğunda olan nümunələr belə vardır. Bəzi məlumatlara görə, nadir hallarda uzunluğu 9 m-ə çatan fərdlərə də rastlanılır. Maksimal qeydə alınan çəkili fərdin ağırlığı 198,2 kq-dır. Dişilər erkəklərdən daha böyük olur. Əllərin radial məsafəsi 9,8 m-ə qədər ola bilər. Nəhəng osminoqun W şəklində bir orqanı var. Erkəklərdə hektosotil dar, yarım qapalı, demək olar ki, borulu olur. Bədən yuvarlaq və ya oval, qırışmış, təcrid olunmuş siğələrlə örtülmüşdür. Gözlərin ən uzaq nöqtələri arasındakı məsafə bədənin uzunluğunun yarısına bərabərdir və ya daha çoxdur (ucundan gözlərin mərkəzlərini birləşdirən xəttə qədər ölçülür).

Yaşayış yeri[redaktə | əsas redaktə]

Açıq okeanda aşkar edilmir. Sahil ərazilərində qayalı torpaqlarda yaşayış mühitinin ən xarakterikdir. Osminoqlar ümumiyyətlə mağaralarda, yarıqlarda, qayalar arasında gizlənirlər. Yay aylarında nəhəng osminoq bütün növ suxurlarda olur. Çox vaxt qayalı və qumlu torpaqların sərhəddində, qayalı burun sahilləri yaxınlığında, daha az - qumlu və çınqıllı dərin buxtalarda müşahidə edilirlər. Sahildən çox uzaq məsafədə olduqda osminoqlar çınqıl, qum və narın torpaqlarda yaşayır. İncə qumları olan açıq yerlərdə osminoqlar bir yuva kimi istifadə etdikləri geniş çuxurlar qaza bilərlər.

İqtisadi dəyəri[redaktə | əsas redaktə]

Nəhəng osminoqlar Şimali Yaponiya, Şimali KoreyaCənubi Koreyada ov obyekti kimi xidmət edir.

Həyat dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Osminoqlar yay–payız mövsümləri miqrasiya edirlər. Yayda yumurtlama ərəfəsində, dayaz dərinliklərə köç edir və burada çoxluq təşkil edirlər. Payızda yumurtlama bitdikdən sonra, osminoqlar çox tez, bir neçə gün ərzində ərazini tərk edirvə izobatlar boyunca qayalı torpaqlara məskunlaşırlar.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Enteroctopus dofleini Вид Ümümdünya registrində dəniz növü (World Register of Marine Species(Yoxlanılıb 16 mart 2019).
  2. Cosgrove, James (2009). Super Suckers, The Giant Pacific octopus. BC: Harbour Publishing. ISBN 978-1-55017-466-3.