Naxçıvan mədəniyyəti

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Disambig.svg Bu məqalə Naxçıvan şəhərinin mədəniyyəti haqqındadır. Arxeoloji mədəniyyət üçün Boyalı Qablar mədəniyyəti səhifəsinə baxın.

Naxçıvan mədəniyyətiNaxçıvanda mədəniyyət.

Naxçıvan şəhərinin əsası eramızdan əvvəl 1500-cü ildə qoyulmuşdur. Bu şəhər Eldənizlər dövlətinin, Naxçıvan xanlığının, Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası paytaxtı olmuş, indi isə Naxçıvan Muxtar Respublikasının inzibati mərkəzidir. 2018-ci il üçün Naxçıvan şəhəri "İslam mədəniyyətinin paytaxtı" seçilib.[1]

Naxçıvan MR ərazisində son tunc və erkən dəmir dövründə (e.ə. II minilliyin ikinci yarısı - e.ə. I minilliyin əvvəlləri) Boyalı Qablar mədəniyyəti mövcud olmuşdur.[2] Naxçıvan mədəniyyətini səciyyələndirən əsas saxsı məmulatı həndəsi naxışlarla, insan, heyvan, quş rəsmləri, müxtəlif piktoqrafik işarələrlə bəzədilmiş və yüksək sənətkarlıqla hazırlanmış boyalı qablardır.[3]

Naxçıvan dialekti Azərbaycan dilinin cənub qrupuna aiddir.[4][5][6] Naxçıvan-Marağa memarlıq məktəbi Azərbaycan ərazisində geniş yayılmış memarlıq məktəblərindən biridir.[7] Bu memarlıq məktəbi XI əsrdən formalaşmağa başlamış və orta əsrlər Azərbaycan memarlığının üslub xüsusiyyətlərini müəyyənləşdirmişdir.[8] Bu məktəbin görkəmli nümayəndələrinə misal olaraq Əcəmi NaxçıvaniƏhməd Naxçıvani misal göstərilə bilər.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Capitals of Islamic Culture for the years 2005-2025 adopted by the Islamic Conferences of Culture Ministers". http://www.isesco.org.ma/capitals-of-islamic-culture/. İstifadə tarixi: 2015-05-02.
  2. V.H.Əliyev. Azərbaycanda tunc dövrü boyalı qablar mədəniyyəti. Bakı, 1977
  3. Aidə Məmmədova - NAXÇIVANIN BOYALIQABLAR MƏDƏNlYYƏTlNlN ÖYRƏNİLMƏ TARiXİ, Azerbaijan Archeology Vol.: 4 Num. 3-4
  4. Azərbaycan dili dialekt və şivələrinin təsnifi, səh. 19 // Azərbaycan dialektologiyasının əsasları: Ali məktəblər üçün dərs vəsaiti. Müəllif: Məmmədağa Şirəliyev. Bakı: "Marif", 1967, 424 səh. — Təkrar nəşr. Buraxılışa məsul: Əziz Güləliyev. Bakı: "Şərq–Qərb", 2008, 416 səh. ISBN 9789952341836
  5. Языки народов Советского Союза. — Алтайские языки. — Тюркские языки, стр. 79. // Сто тридцать равноправных: о языках народов СССР. Автор: М. И. Исаев. Ответственный редактор: член–корреспондент АН СССР Ф. П. Филин. Академии наук СССР. Институт языкознания. Научно-популярная серия. Москва: Издательство «Наука», 1970, 192 стр.
  6. Глава III. Народы и языки Советского Союза. — 2. Алтайская семья. — Тюркские языки, стр. 118. // О языках народов СССР. Автор: М. И. Исаев. Ответственный редактор: член–корреспондент АН СССР Ф. П. Филин. Академии наук СССР. Научно-популярная серия. Москва: Издательство «Наука», 1978, 222 стр.
  7. Леонид Семенович Бретаницкий - Зодчество Азербайджана XII-XV вв. и его место в архитектуре Переднего Востока, Наука, Глав. ред. восточной лит-ры, 1966
  8. Микаэль Алескерович Усейнов - История архитектуры Азербайджана, Гос. изд-во литры по строительству, архитектуре и строит. материалам, 1963