Osmanlı-İran müharibəsi (1821-1823)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Osmanlı-İran müharibəsi (1821-1823)
Qacar süvarisi
Qacar süvarisi
Tarix 1821-1823
Yeri Şərqi Anadoluİraq
Səbəbi Sərhəd münaqişələri
Nəticəsi Müharibədən əvvəlki sərhədlər dəyişmədi
Münaqişə tərəfləri

State Flag of Iran (1924).svg Qacarlar dövləti

Flag of the Ottoman Empire (1453-1844).svgOsmanlı dövləti

Komandan(lar)

State Flag of Iran (1924).svg Abbas Mirzə

Flag of the Ottoman Empire (1453-1844).svg II Mahmud

Osmanlı-İran müharibəsi (1821-1823) - Osmanlı dövləti ilə İranda hakimyyətdə olan Qacarlar arasında baş vermiş müharibədir.[1]

Səbəb[redaktə | mənbəni redaktə et]

Müharibəyə yol açacaq əsas səbəblərdən biri Qacarlara qarşı üsyan etmiş Cənubi Azərbaycandan olan tayfa başçılarının Osmanlı imperiyasında sığınacaq tapması idi.[2]

Həmçinin Birinci Rusiya-İran müharibəsində məğlub olaraq, böyük torpaqlar itirən Qacarlar bu itirilmiş torpaqları Osmanlıdan alacaqları ərazilər hesabına doldurmaq istəyirdilər.

Müharibə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qacarlar tərəfindən sərhəd pozuntularınnı və hücumların sayının artmasından sonra Osmanlı sultanı II Mahmud Qacarlara müharibə elan etdi (1820). Qacar qoşunu BağdadŞəhrizor bölgələrinə hücum etdilər. Ümumiyyətlə müharibə İraq və Anadolu bölgəsində getmişdir.

Osmanlıdan narazı olan Şərqi Anadoluda yaşayan tayfaların da Qacarların lehinə üsyan qaldırmasından sonra Qacar ordusu Şərqi BəyazitBitlisi tutdu. Vəliəhd şahzadə Abbas Mirzənin başçılıq etdiyi Qacar ordusu iki istiqamətdə ƏrzurumDiyarbəkirə yönəldi. Lakin yolda Qacar ordusunda vəba xəstəliyi yayıldı.[2] Ordunun ağır itkilər verməsindən sonra Fətəli şah Qacar sülh istədi.

Nəticə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qacarların sülh istəməsindən sonra ağır vəziyyətdə olan Osmanlı sülh təklifini dərhal qəbul etdi. İmzalanan Ərzurum sülh müqaviləsinə görə Qacarlar tutduqları torpaqları Osmanlı dövlətinə geri verərək geri çəkildilər. Həmçinin də Qacarlar dövləti ərazisindən gələn ziyarətçilrə İslam dininin müqəddəs ziyarətgahlarına girişinə Osmanlı dövləti tərəfindən qarantiya verildi.[2]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Sicker, 2001. səh. 118
  2. 1 2 3 Tucker, 2010. səh. 1140