PEN

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
POR
PEN İnternational
PEN
Pen international.svg
Növü Mədəni
Fəaliyyəti Ədəbiyyat
Şüarı Drammaturqlar, Oçerk yazıçıları və Roman yazıçıları!
Yaranma tarixi 5 oktyabr 1921
Rəsmi dili müxtəlif
Mərkəzi London
Sədri Con Ralston Saul
Üzvləri 104 ölkə, 144 klub
Rəsmi saytı www.pen-international.org

PEN (ing. PEN İnternational) - ingilis yazıçısı Katerina Ami Davson Skot və Con Qolsuorsi tərəfindən 5 oktyabr 1921-ci ildə yaradılan və bütün dünya yazıçılarını birləşdirən təşkilat. Mərkəzi London şəhərindədir.

Adı[redaktə | əsas redaktə]

Təşkilatın adı olan PEN ingiliscə "playwrights" (Drammaturqlar), "essayists" (Oçerk yazıçıları) və "novelists" (Roman yazıçıları) sözlərinin abreviaturasından əmələ gəlib. PEN həm də ingiliscə qələm deməkdir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

PEN Birinci dünya müharibəsindən sonra İngiltərədə bir neçə dost yazıçının görüşdüyü kiçik təşkilat idi. Amma daha sonra böyüdü.

Mərkəzi London şəhərində yerləşən təşkilatın əsas məqsədi siyasətdən uzaq olub ifadə və fikir azadlığının təmin olunması və yazıçıların haqqlarının qorunmasıdır.

1926-cı ildə PEN-ə cəmi 25 ölkə üzv idi. Hal-hazırda isə bu say 104-dür və 144 ofisi mövcuddur. Hər bir ölkənin PEN mərkəzi var və hər mərkəzin də öz qayda-qanunları var.

Konqress və üzvlük[redaktə | əsas redaktə]

Beynəlxalq PEN Kongresi isə hər il müəyyən yerdə keçirilir. Konqresin keçirələcəyi ölkə insan haqqlarına hörmət edən demokratik rejimə sahib olmalıdır.

PEN konqreslərində əsas müzakirə obyekti yazıçılarən dövlətdən gördükləri münasibət və həbsdə olan yazıçılardır . Bu səbələ 1960-cı ildə "Writers in Prison Committee" (Həbsdə Olan Yazıçılar Komitəsi) yaradıldı. Xaricdə yaşayn və ölkələri haqqında yaza bilməyən yazıçılar isə 1990-cı illərin sonlarında "Writers in Exile Network"u (Sürgün Yazıçılar Şəbəkəsi) qurdular və bu qrupun əsas məqsədi ölkəsindən qovulan yazıçının hüquqlarını qorumaqdır.

Birliyə üzv olmaq şərtləri İngiltərədəki PEN klubunun şərtlərinə əsaslanır. İrqçi, millətçi, dinçi olmayan, insan hüquqlarına hörmət edən və ən az iki kitabı nəşr olunan istənilən yazıçı PEN üzvü ola bilər.

PEN-in indiki prezidenti Kanadalı yazıçı Con Ralston Saul və köməkçisi türk əsilli ingilis yazıçı Moris Farhidir.

PEN prezidentləri[redaktə | əsas redaktə]

PEN prezidentləri
Con Qolsuorsi 19211932
Herbert Uells 19321935
Jül Romayns 19361939
Komitə: Denis Saurat, Fransua Moriak, Tornton Uilder, Hu Şih 19411946
Moris Meterlink 19471949
Benedetto Krose 19491953
Çarlz Lanqbriç Morqan 19541956
Andre Çamson 19571959
Alberto Moravia 19601962
Viktor E.Van Visland 19631965
Artur Miller 19661969
Pyerr Emmanuel 19701971
Henrix Böll 19721973
V.S. Pritçett 19741976
Mario Barqas Yosa 19771979
Pyer Vatberq 19791986
Fransis Kinq 19861989
Rene Tavernier maynoyabr 1989
Pyer Vastberq noyabr 1989may 1990
Dyörqi Konrad 19901993
Ronald Harvud 19931997
Homero Aridcis 19972003
Jiri Qruşa 20032009
Con Ralston Saul 2009 – h.h.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]