Persepolis

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Persepolis
Persepolis001.jpg
Apadana zalının xarabalıqları
Ölkə Flag of Iran.svg İran
Yerləşir Fars ostanı
Aidiyyatı Əhəmənilər imperiyası
Sifarişçi I Dara, I Kserks, I Artakserks
Tikilmə tarixi e.ə. VI əsr
Üslubu Əhəməni memarlığı
Vəziyyəti xarabalıqları qalıb
Rəsmi adı: Persepolis
Tipi Mədəni
Kriteriya i,iii,vi
Təyin edilib 1979
İstinad nöm. 114
Dövlət İran
Region Asiya
Persepolis
Locator Dot2.gif
Persepolis
Plan of Persepolis.png
Kompleksin ümumi planı
Commons-logo.svg Persepolis Wikimedia Commonsdа

Persepolis (qədim fars dilində:Parsa, Farsca: تخت جمشید/پارسه, Takht-e Jamshid / Təxt-i Cəmşid[1]), İranın Fars ostanındakı Şiraz şəhərinin şimal-şərqindədir.

Quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Əhəməni imperiyasının mərkəzi olan Persepolis, e.ə 6. əsrin sonlarına doğru İran şahı I Dara tərəfindən qurulmuşdur. Daradan sonra taxta çıxan I Kserks və Artakserkses (Ardaşir) şəhəri böyüdərək möhtəşəm tikililərlə doldurmuşlardır.

Haqqında[redaktə | əsas redaktə]

Saray[redaktə | əsas redaktə]

Persepolisdə şah sarayları daşınma torpaqla düzəldilən, təpəsi 473 metr uzunluğunda, 86 metr genişliyində və 13 metr hündürlüyü olan düzəlmə bir təpə üzərində inşa edilmişdilər. Sarayların olduğu bu terrasa iki geniş pilləkənlə çıxılırdı. Pilləkənlərin yan divarları qabartma heykəllərlə doludur.

I Kserksin taxt salonunda, hər biri 20 metr hündürlükdə olan ve üzərində 2 metr hündürlüyündə başlıqları olan 100 sütun var idi. Başlıqlar buğa və insan şəklində idilər. Sarayın iki böyük sütunla möhkəmləndirilən qapısının hündürlüyü 11 metrdir. Qapıdakı sütunların qarşısında, üzləri insan şəklində olan iki buğa heykəli vardır.

Qarşılama salonu[redaktə | əsas redaktə]

Daranın Misirdəki daş karxanalarından gətirilən blok daşlarla düzəldilmiş "Apadama" adlı qaşılama salonu 10.000 nəfər insan yerləşirdi. Bu qədər böyük bir qapalı salon başqa heç bir sarayda görülməmişdir. Xəzinə sarayının geniş dəhlizinə açılan 4 böyük ahşap kapısı vardı ve bunlar renkli ve süslü alçılarla kaplıydı.

Persepolisdə böyük sütunlar üzərində, Farsların inançlarını əks etdirən heykəllər vardır. Bunlar xeyir simvolu olan yarı insan bir döyüşçü ilə şər simvolu olan bir canavarın mübarizəsini və xeyir simvolunun zəfərini göstərir.

Şah məzarları[redaktə | əsas redaktə]

Persepolisin yaxınlığındakı qayalıq dağın yamaclarında bir-birindən 8-10 km uzaqlıqda, qayalar oyularaq düzəldilən və saray görkəmli iki sərdabə məzar vardır. Friqiya kral məzarlarına bənzəyən bu məzarlar "Təxt-i Cəmşid" və "Nəqş-i Rüstəm" adlandırılırlar. Bunlardan biri Daranın məzarıdır.

E.ə.331-ci ildə Makedoniyalı İsgəndər Farsları məğlub edərək şəhəri yandırdı. Bundan sonra şəhər torpaq qalıqları altında qaldı və tarix səhnəsindən çəkildi.

Persepolis

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://www.irankulturevi.com/turkce/iran/fars.htm

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Əhəməni İmperiyası

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

http://bucatarih.sitemynet.com/harikalar/parsa.html