Pinxos Sabsay

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Pinxos Sabsay
Sabsay Pinxos (Pyotr) Vladimiroviç
Pinxos Sabsay.jpg
Doğum tarixi 1 iyul 1893(1893-07-01)
Doğum yeri Odessa, Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 25 iyul 1980(1980-07-25)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ
Dəfn yeri
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti heykəltəraş
Təhsili
  • İmperator Rəssamlıq Akademiyası[d]
Janrı Heykəl
Tanınmış işləri
Mükafatları "SSRİ xalq rəssamı" fəxri adı Stalin mükafatı
"Lenin" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı

Sabsay Pinxos (Pyotr) Vladimiroviç (19 iyun [1 iyul] 1893, Odessa, Xerson quberniyası[d], Rusiya İmperiyası[1]25 iyul 1980(1980-07-25), Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Sovet dövrünün heykəltəraşı, Azərbaycan SSR-in əməkdar incəsənət xadimi (1959), SSRİ xalq rəssamı (1973), SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının həqiqi üzvü (1947), 1-ci dərəcəli Stalin mükafatı laureatı[2]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Pinxos Sabsay Odessa Rəssamlıq Texnikumunu və Peterburq Rəssamlıq Akademiyasını bitirib. 1917-ci ildə Odessa Təsviri İncəsənət İnstitutunda pedaqoji fəaliyyətə başlayıb.

1918-ci ildə Vladimir İliç Leninin portret heykəllərini, “Əmək” monumental barelyefini yaradıb. 1928-ci ildən başlayaraq Ə.Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində dərs deməyə başlayıb. İki il sonra onun Mirzə Fətəli Axundovun abidəsinin açılışı olub. Bakıda monumental heykəllərlə yanaşı, həm də barelyeflərin üzərində işləyib. 1932-ci ildə Sabsay 55 fiqurdan ibarət olan 22 metr hündürlüyündə “İdmandan əməyə və müdafiəyə doğru” barelyefi yaradır. Bu əsər Bakıda İdman Sarayında qoyulub. 1933-cü ildə Bakı Fəhlə Teatrının foyesində onun müəllifi olduğu bir sıra barelyeflər yer alıb. 1937-ci ildə Sabsay Bakı neftçilərinə həsr etdiyi 12 metrlik “Qazma zərbəçiləri” bareyefinin də açılışı baş tutub.

"Neftçi Kaveroçkin", "Rəssam S.Bəhlulzadə", "Neftçi Babayev", "Yazıçı Süleyman Rəhimov", S.Vurğunun mənzil-muzeyi üçün monumental portreti və s. ibarət portretlər qalereyası var. "A.S.Puşkinin portreti" ("Elegiya") onun ən kamil əsərlərindəndir.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan SSR-in əməkdar incəsənət xadimi (1959), SSRİ-nin xalq rəssamı (1973) olub. Həmçinin, SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının həqiqi üzvü (1947), 1-ci dərəcəli Stalin mükafatı laureatı olub.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Сабсай Пинхос Владимирович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / red. ilə А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. "Pinxos Sabsay (1893-1980)" (azərb.). azerbaijans.com. 2011. İstifadə tarixi: 2014-12-24.