Qafqaz Müsəlman Legionu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qafqaz Müsəlman Legionu
Kaukasisch-Mohammedanische Legion
North Caucasus free.jpg
Mövcud olduğu illər 1942-1945
Dövlət Flag of Germany (1935–1945).svg Nasist Almaniyası
Tabedir Vermaxt
Sayı 28-30 min
Müharibələr İkinci dünya müharibəsi
Döyüşlər
Qafqaz legionunun döyüşçüləri Türküstan legionunu ziyarət edir.

Qafqaz Müsəlman Legionu (almanca:Kaukasisch-Mohammedanische Legion) — general Olbrixtin əmri ilə 1942-ci ilin 13 yanvarında yaardılmışdır.[1] Legion şimali qafqazlılardan və azərbaycanlılardan təşkil edilmişdi. 1942-ci ilin 19 fevral dekretinə uyğun olaraq, Şimali Qafqaz xalqlarından olan könüllülər 2 avqust 1942-ci ildə Şimali Qafqazın milli-ərazi prinsipləri əsasında təşkil edildi. Legionun başlanğıcda toplaşma yeri Vesel şəhəri idi.[2]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1941-ci ilin oktyabr ayında Abverin xüsusi məqsədləri üçün Türkistandan və Qafqazdan olan əsirlərin bir yerə cəmləndirilməsi qərara alındı. Abver üçün işləməyə razı olan könüllülərə Stab Vallidən nəzarət ediləcəkdi və onlar Abver zabitləri olan mayor Andreas Meyer Mader və Teodor Oberlander tərəfindən subordinasiya ediləcəkdilər. Professor olan baş leytenant Oberlander müharibədən əvvəl Köniqsberqdə, Qreyfsvaldda və Praqada sosial elmlər departamentlərinin rəhbəri olmuşdu. Baş leytenant Oberlander həmçinin, Bülbül taborunun da siyasi lideri kimi xidmət etmişdi.[3]

N. Napsoya görə, mifoloji svastika simvolu olan bu simvol legion əsgərlərinin formalarında da əks olunmuşdur.

Qafqaz Müsəlman Legionu 13 yanvar 1942-ci ildə rezerv ordunun komandanı general Olbrixtin əmri ilə yaradıldı. Bu məqsədlə alman təlim mərkəzi təşkil edildi və ona komandan kimi mayor Andreas Meyer Mader təyin edildi. Ona həmçinin, sözügedən millətlərdən olan müharibə əsirlərindən təşkil edilmiş 7 birləşmənin sıralarının yenidən doldurulması da tapşırılmışdı. Uyğun müharibə əsirləri yoxlanıldı və əsarətdən azad edildilər. Onlar qısa müddətlik sınaq mərhələsindən sonra alman forması geyindilər. Mayer-Mader birləşməsi təməlində Qafqaz Müsəlman və Türküstan legionlarının qurulmasına icazə verildi. 19 fevralda silahlanma rəhbəri və rezerv ordu komandanı Qafqaz Müsəlman və Türküstan legionlarının bir-birindən ayrılmasını əmr etdi. 2 avqust 1942-ci ildə Qafqaz xalqları ayrıca Şimali Qafqaz legionunda birləşdilər. Legion abxazlardan, çərkəzlərdən, kabardinlərdən, balkarlardan, qaraçaylılardan, çeçenlərdən, inquşlardan və Dağıstan xalqlarından təşkil edilmişdi. Kürdlər, talışlarşimali osetiyalılar sonradan legiona daxil oldular.[4]

Şimali Qafqaz Legionunun mərkəzi 1943-cü ildə Poltava regionunun Mirqorod bölgəsində yaradıldı. Ona komandan kimi polkovnik-leytenant Ristov təyin edildi. 1944-cü ilin yayında 70 və 71-ci polis taborlarının əsasında Şimali Qafqaz VƏ Qafqaz SS alayları təşkil edildi. Müharibənin sonunda, Şimali İtaliyada döyüşçü qrup SS qoşunlarının Qafqaz bölməsinə qatıldı. SS-in Standard ordsunun komandanı, keçmiş Ağ Qvardiya zabiti Kuçuk Ulaqay da bu alaya qoşuldu.

Bu qruplaşmaların əsas işi Sovet arxa cəbhəsində çaxnaşma meydana çıxarmaq, sabotaj aktları həyata keçirmək idi. Onlar körpüləri, dəmiryollarını, avtomobil yollarını partladırdı.

Araşdırmaçı Traho R-ə görə, "müharibənin başlanğıcından SSRİ-ə qarşı döyüşən şimali qafqazlıların sayı 1945-ci ilə qədər 28-30 min nəfər olmuşdur".

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Şərq legionları

Şamil əməliyyatı

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Motadel, David (2014-11-30). Islam and Nazi Germany's War. ISBN 9780674724600.
  2. Напсо Н.Т. "Северокавказские воинские формирования в германских вооруженных силах (1941-1945 гг.)". www.twirpx.com.
  3. Magnus Pahl (2013). Fremde Heere Ost: Hitlers militärische Feindaufklärung. ISBN 9783862842032.
  4. Kuromiya, Hiroaki; Mamoulia, Georges. The Eurasian Triangle: Russia, the Caucasus and Japan, 1904-1945. ISBN 9783110469592.