Qreypfrut

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Citrus paradisi
}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Rozidlər
Sıra:Sədoçiçəklilər
Fəsilə:Sədokimilər
Cins:Sitrus
Növ: Citrus paradisi
Elmi adı
Citrus paradisi
Qreypfrut və pamelonun becərmə yerləri
şəkil
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  28887
MBMM  37656
HE  582202
GEİŞ  t:10772
BEABS  772019-1

Citrus paradisi (lat. Citrus paradisi)[1]sitrus cinsinə aid bitki növü.[2]

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Şimali Amerikanın subtropik rayonlarında geniş yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Görünüşünə görə pompenusa çoх oхşayır. Ondan meyvəsinin хırda və basıqkürəvi olması, salхımda sıх yerləşməsi, həmçinin çiçək və yarpaqlarının хırdalığına görə də fərqlənir. Yarpaqlarının saplağı ürəkvarıdır, qanadlı deyildir, toхumları çoх rüşeymlidir. Meyvəsi çoх qalın qabıqlı, ləti isə ətirli, acıtəhərdir.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Şaxtaya davamsız, rütubətsevən bitkidir. Zəngin torpaqlarda yaxşı bitir. Azərbaycanda yayılması: Talışda mədəni halda rast gəlinir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Meyvəsinin tərkibində limon turşusu, şəkər və müхtəlif vitaminlər var. İştah artırır, şəkərlə yeyilir.

Qreypfrut C vitamini baxımından zəngindir. Yarım qreypfrut C vitamini tələbatının 60 faizini ödəyir. Tərkibində xolesterolu aşağı salan pektin maddəsi var. Xərçəngə qarşı qoruyucu vasitədir. İştahaaçıcıdır.Qreypfrut soyuqlamanın dərmanıdır, həzm sisteminin fəaliyyətini gücləndirir, diş ətindəki qanaxmaların qarşısını alır, kapilyar damarlarda qan dövranını sürətləndirir, mədə və mədəaltı vəzinin xərçəng xəstəliyinə tutulmaq ehtimalını azaldır, təzyiqi nizamlayır, sidikqovucu xassəyə malikdir. Yağlı yeməklərdən sonra 1 stəkan qreypfrut şirəsi içilərsə, yeyilən qida mədədə ağırlıq yaratmaz.

Qeyd: Mütəxəssislər qreypfrutun bir çox faydası olduğunu, ancaq bu meyvədən dərmanlarla birlikdə istifadə edərkən diqqətli davranmaq lazım gəldiyini bildirirlər.[3]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • “Azərbaycan dendroflorasi” V cild, Baki, “Elm”, 2019, 370 səh.
  • Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  • Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  • Qreypfrut dil--aztr