Raqib Qimayev

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Raqib Qimayev
Raqib Nəsrətdin oğlu Qimayev
Doğum tarixi
Doğum yeri SSRİ, Başqırdıstan MSSR, Kiqinski rayonu
Vəfat tarixi (81 yaşında)
Vəfat yeri Bakı
Vətəndaşlığı Rusiya Rusiya
Milliyyəti Başqırd
Elm sahəsi Kimya texnologiyası
Elmi dərəcəsi texniki elmləri doktoru
Elmi adı professor
İş yeri Başqırdıstan Dövlət Universiteti
Mükafatları "Xalqlar Dostluğu" ordeni Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi ilə əlaqədar yubiley medalı "Əmək veteranı" medalı

Raqib Nəsrətdin oğlu Qimayev (başq. Рәғиб Насретдин улы Ғимаев; 1 yanvar 193529 yanvar 2016, Ufa[1][2]) — başqırd əsilli SSRİRusiya alimi, texniki elmlər doktoru, professor, Başqırdıstan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (1999), Başqırdıstan Dövlət Universitetinin 1981-1999-ci illərdəki rektoru.

Bioqrafiya[redaktə | mənbəni redaktə et]

Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Kiqinski rayonu, İbrayevo kəndində anadan olmuşdur. Milliyyətcə başqırddır.

1958-ci ildə Ufa Dövlət Neft Texniki Universitetini bitirmiş və 1963-cü ilə qədər Yeni-Ufa Neftayırma zavodunda işləmişdir. 1976-cı ildən Ufa Dövlət Neft Texniki Universitetində Neft və Qaz texnologiyaları kafedrasında aparıcı üv olmuşdur. Sonradan isə Başqırdıstan Dövlət Universitetində tenologiyalar fakultəsində dekan işləmişdir. 1981 - 1999-cu illər ərzində isə Başqırdıstan Dövlət Universitetinin analitik kimya və ümumi kimya texnologiyaları kafedrasının aparıcı üzvü və ümumilikdə universitetin rektoru olmuşdur.

Raqib Qimayev neft və qazın kimya emalı sahəsində dünya nüfuzuna malik bir mütəxəssisdir. Neft xammalına əsaslanan karbon materialları istehsalı üçün elmi məktəb yaradıcısıdır. Onun elmi xismətləri: neft dispers sistemlərində faza keçidlərinin öyrənilməsi, neft məhsullarının yüksək aromatizasiya olunmuş tərkib hissələrinin maye kristal vəziyyətinin öyrənilməsi, neft qalıqlarının termal qırılma nəzəriyyəsi, neft xammallarından yeni materialların əldə edilməsi texnologiyası və s. Alim tərəfindən təklif olunan texnologiya Soda MMC, Ufa zavodlarında, Rusiyada və keçmiş SSRİ-də bir sıra müəssisələrdə istifadə edilmişdir.

O, 150-dən çox ixtira, Moskva, Ufa və Kazanda dərc edilən 300 elmi məqalə və monoqrafiyaların müəllifidir. Tələbələri arasında onlarla elmlər namizədi və texniki elmlər doktoru var.

Rusiya Federasiyası Dövlət Dumasının III çağırış deputatı, Rusiya regionları deputat qrupunun üzvü, Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Ali Sovetinin depuatı.

Kitabları[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Нефтяной кокс. — М.: Химия, 1992. — 75 с.
  • Нефтяной игольчатый кокс. — Уфа, 1996. — 210 с.
  • Гимаев Р. Н., Кондаков Д. И., Сюняев З. И. Современные методы утилизации серно-кислотных отходов нефтепереработки и нефтехимии. — М., ЦНИИТЭнефтехим. — 1973. — 98 с.
  • Гимаев Р. Н., Амиров Я. С., Рахмангулов Х. Б. Использование вторичных ресурсов в строительстве и охране окружающей среды. — Башкнигоиздат.— Уфа, 1986. — 190 с.
  • Гимаев Р. Н., Кузеев И. Р., Абызгильдин Ю. М. Нефтяной кокс. — М., Химия. — 1992. — 76 с.
  • Хайрутдинов И. Р., Гимаев Р. Н. и др. Опыт производства и применения нефтяных пеков. — М.: ЦНИИТЭнефтехим, 1994.
  • Технико-экономические аспекты промышленной экологии. Защита атмосферного воздуха. Уфимский государственный нефтяной технический университет.- Уфа, 1995. — 4.1 — 273 с. (Совм. с Я. С. Амировым и Н. Р. Сайфуллиным).
  • Технико-экономические аспекты промышленной экологии. Защита водоемов. Уфимский государственный нефтяной технический университет.- Уфа, 1995. — 4.2 — 263 с. (Совм. с Я. С. Амировым и Н. Р. Сайфуллиным).
  • Гимаев Р. Н., Шипков Н. Н. и др. Нефтяной игольчатый кокс (структура и свойства). Изд-во Башкирского государственного университета. — Уфа, 1996. — 210 с.
  • Безопасность жизнедеятельности. Идентификация взаимодействия человека со средой обитания. Уфимский государственный нефтяной технический университет. — Уфа,1997. — Кн.1, ч.1. — 217 с. (Совм. с Я. С. Амировым и И. М. Уракаевым).
  • Газовые методы повышения нефтеотдачи. Изд-во Башкирского государственного университета. — Уфа, 1999. — 271 с. (Совм. с Г. А. Халиковым, К. Ш. Ямалетдиновой).
  • Технико-экономические аспекты промышленной экологии; частьV, обезвреживание отходящих газов. Изд-во «Гилем» -Уфа, 1999. — 440 с. (Совм. с Я. С. Амировым и Ф. Р. Исмагиловым).
  • Акустическая технология в нефтехимической промышленности. Изд-во «дом печати», — Казань, 2001. — 152 с. (Совм. с Р. Ш. Муфазаловым, И. Г. Арслановым, Р. К. Зариповым).

Təltif və mükafatlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Elmlər doktoru (1977);
  • SSRİ neftayırma və neftkimya sənayesi əlaçısı (1973);
  • Rusiya Federasiyası hökumətinin elm və texnologiyalar üzrə mükafatı lauriyyatı (2003)[3];
  • RSFSR elm və texnologiyaları üzrə əməkdar xadim[4];
  • Rusiyada Ali Təhsil üzrə Əməkdar İşçi (1997);
  • «sərf edilən əməyə görə Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi ilə əlaqədar yubiley medalları» (1970);
  • Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi ilə əlaqədar yubiley gümüş medalı (1979);
  • «Əmək veteranı» medalı (1985);
  • Başqırdıstan Respublikasının fəxri fərmanı (1994);
  • Xalqlar Dostluğu ordeni.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Raqib Qimayev həyatdan köçdü, Yeşlek qazeti
  2. "Ушёл из жизни профессор Рагиб Гимаев, официальный сайт БГУ". 2017-08-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-26.
  3. Постановление Правительства Российской Федерации от 16 февраля 2004 года № 85 «О присуждении премий Правительства Российской Федерации 2003 года в области науки и техники»
  4. "Рагиб Насретдинович Гимаев на сайте АН РБ". 2019-11-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-03-26.