Rostral sütun (Sankt-Peterburq)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Emojione1 1F3DB.svg
Rostral sütun
rus. Ростральные колонны
Rostrasäulen614.jpg
ÖlkəFlag of Russia.svg Rusiya
ŞəhərFlag of Saint Petersburg Russia.svg Sankt-Peterburq
MemarJan Toma de Tomon[1]
Tikilmə tarixi1805[1] - 1810[1]
İstinad nöm. 7810141004
Mühafizə dərəcəsi Federal
Rostral sütun — yerləşdiyi ərazi Sankt-Peterburq
Rostral sütun
Rostral sütun
Commons-logo.svg Rostral sütun Commonsda

Rostral sütun (rus. Ростральные колонны) – Sankt-Peterburqun mərkəzində, Vasilevski adasında yerləşən memarlıq abidəsi. XIX əsrRusiyanın şimal paytaxtının liman mayakı kimi istifadə olunmuşdur.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Rostral sütunlar 1810-cu ildən etibarən, sütunları gəmi rostrları ilə bəzəyən fransız memar Jan Toma de Tomonun layihələri əsasında inşa edilməyə başlanmışdır. Bu cür dizayn ölkənin donanmasının gücünü göstərməklə yanaşı, həm də sütunları məhv edilmiş düşmən gəmilərinin rostrları (lat. Rostra, cəm şəklində lat. Rostrum, gəminin burnu) ilə bəzəmək kimi Qədim Roma adətinə əsaslanır.

Sütunun layihəsi üzərində həm dəVoloqod quberniyasında kasıb kəndli ailəsindən çıxmış məşhur bənna Samson Suxanov[1] işləmişdir. Sütun altlığındakı heykəllər İ. Jamberlen və J. Tibo tərəfindən işlənmişdir. Sütunun açılışı 1815-ci ildə baş tutmuş və mayak 1885-ci ilə kimi gecələr və dumanlı havalarda yandırılmışdır.

İnşaat[redaktə | əsas redaktə]

Cənub mayakı Böyük Nevaya (59°56′35″N 30°18′25″E / 59.94306°N 30.30694°E / 59.94306; 30.30694), şimal mayakı isə Kiçik Nevaya (59°56′41″N 30°18′18″E / 59.94472°N 30.30500°E / 59.94472; 30.30500) doğru yol göstərir. Sütunların aşağısında iki kişi, iki qadın heykəlləri vardır ki, geniş yayılmış mülahizəyə görə bu heykəllər Rusiyanın dörd böyük çayını təmsil edir: şimaldakılar VolqaDnepri, cənubdakılar NevaVolxov. Lakin, bu nəzəriyyənin heç bir əsası yoxdur, Toma de Tomson özü bu haqqda yazır: “sütunların hər birinin altlıqları dəniz və ticarət tanrılarını simvolizə edən böyük fiqurlarla bəzədilmişdir."[2] Heykəllər, memarın seçimi əsasında fransız heykəltəraşları İ. Jamberlen və J. Tibo tərəfindən hazırlanmışdır. Heykəllərin materialı kimi əvvəlcə bürünc seçilsə də, sonradan onun işlənməsinin çətinliyi nəzərə alınaraq, Qatçina rayonun Pudost qəsəbəsindən gətirilən Pudost daşına üstünlük verilmişdir. Kemberlen şimal sütunundakı kişi heykəlini işləmişdir, digər üç heykəl isə J. Tibo tərəfindən işlənmişdir.

Sütunların daxilində qıvrılmış pilləkən vardır, bu pilləkənlər sütunun zirvəsindəki baxış meydançasına aparır, meydançanın ortasında isə dəmir dəstək tərəfindən saxlanan metal kasa – fənər vardır. Kasanın içinə çətənə yağı tökürdülər ki, yandırıldığı zaman bu yağ böyük alov sütunu əmələ gətirərək qaranlıq gecələrdə və dumanlı günlərdə gəmiçilərə yol göstərsin. 1896-cı ildən etibarən mayaklar elektrik enerjisi ilə işıqlandırılmağa başlandı, 1957-ci ildən etibarən isə qazdan istifadə olundu.

Müasir dövrdə mayakları yalnız xüsusi günlərdə yandırırlar.

Hadisələr[redaktə | əsas redaktə]

2011-ci ilin 7 noyabr gecəsində naməlum şəxslər rufinq məqsədi ilə Rostral sütunu açmışlar, lakin abidəyə ziyan dəyməmişdir.[3]

23 avqust 2011-ci ildə naməlum kişi sütunlardan birinin içinə daxil olaraq qaz ötürücüsnü açmış və alov yandırmışdır. Hüquq-mühafizə orqanlarına xəbər verilməsindən sonra yanğınsöndürmə xidməti nümayəndələri gələrək, qazı kəsmiş və alovu söndürmüşlər. Hadisə nəticəsində heç kim ziyan çəkməmişdir.[4]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Rostral sütun (Sankt-Peterburq) ilə əlaqəli mediafayllar var.