Səmərqənd klanı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Səmərqənd klanıİsmoil Jurabekovun başçılıq etdiyi özbək klanıdır.[1] Bu, Özbəkistanda mövcud iki əsas qruplaşmadan biri olub[1], əsas rəqibi Daşkənd klanıdır.[2] O cümlədən, əsas rəqiblər sırasında yer almayan Fərqanə klanı da rəqib hesab edilir. Keçmiş Özbəkistan Prezidenti İslam Kərimov da Səmərqənd klanına aid hesab olunurdu.[3]

Məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Müasir Özbəkistanda tayfalar artıq mövcud deyildir. Hazırki klanlar ya ailə səviyyəsində, ya da milli səviyyədə fəaliyyət göstərirlər. Bugünkü "klan" termini Özbəkistanda əsasən dostluq və ya nikah əsaslı himayədarlıq şəbəkəsi mənasını daşıyır.[4] Bəziləri bu qruplaşmalara "fraksiya" deməyə üstünlük verirlər.[5]

Sovet İttifaqının süqutundan etibarən Özbəkistan hökuməti qəbilə siyasətinin varlığını inkar etməyə çalışır.[6]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1983-cü ildə Fərqanə klanını əvəzləyən Səmərqənd klanı Özbəkistanda hakimiyyətə gəldi.[7]

Səmərqənd klanının rəhbəri İsmoil Jurabekov İslam Kərimovun hakimiyyətə gətirilməsində oynadığı rola görə "boz kardinal" kimi tanınır.[1] Lakin 1993-cü ildən etibarən, Kərimov bu qruplaşmanın gücünü məhdudlaşdırmağa başladı. Kərimovun Səmərqənd klanını himayə etməsi digər klanlar arasında narazılıqlara səbəb olmuşdu və o, üsyanın qarşısını almaq üçün bu narazılıqları dayandırmağa çalışmışdı.[8]

Sonrakı illərdə o, ölkədəki bütün klanların gücünü məhdudlaşdırmağa davam etdi. Jurabekov Kərimovun müşaviri oldu, lakin 2004-cü ildə Daşkənd klanının gücləndirilməsinə təşəbbüsə görə ona qarşı qaldırılmış cinayət iddialarından sonra hakimiyyətdən salındı.[9]

Daxili İşlər naziri, Səmərqənd klanının üzvü Zokir Almatov da səhhəti ilə əlaqədar 2005-ci ilin sonlarında istefa verdi.[3]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 Collins, p. 255
  2. Blagov, Sergei. Uzbek strongman under Russian attack. Asia Times. 13 March 2003. Accessed 24 June 2009.
  3. 1 2 Uzbekistan: Karimov Appears To Have Political Clans Firmly In Hand . RFE/RL. 31 August 2006. Accessed 24 June 2009.
  4. Collins, p. 254
  5. Roy, p. 13
  6. Sengupta, p. 285
  7. Roy, p. 128
  8. Collins, p. 263
  9. Kimmage, Daniel (23 February 2005). "Uzbek Eminence Falls from Grace". Central Asia Report. RFE / RL. 5 (7). İstifadə tarixi: 24 June 2009.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]