İslam Kərimov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İslam Kərimov
özb. Ислом Абдуғаниевич Каримов
Karimov Ufa.jpg
İslam Kərimov (2015)
bayraqÖzbəkistan Respublikasının
1-ci prezidenti
bayraq
24 mart 1990 — 2 sentyabr 2016
Baş nazir Şavkat Mirziyayev
Sələfi vəzifə təsis olunub
Xələfi Şavkat Mirziyayev
Şəxsi məlumatlar
Partiya
Doğum tarixi 30 yanvar 1938(1938-01-30)
Doğum yeri Səmərqənd, Özbəkistan SSR
Vəfat tarixi 2.9.2016 [1]
Vəfat yeri Daşkənd, Özbəkistan Özbəkistan
Vəfat səbəbi beyin qansızması[d]
Dəfn yeri
  • Həzrət-Hızr məscidi[d]
Uşağı Gülnarə Kərimova
Lalə Kərimova
Elmi fəaliyyəti
Elmi dərəcəsi iqtisad elmləri namizədi[d]

Автограф Ислама Каримова.jpg
fondkarimov.uz
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

İslam Əbdülqəni oğlu Kərimov (özb. Islom Abdugʻaniyevich Karimov, Ислом Абдуғаниевич Каримов; 30 yanvar 1938(1938-01-30)[2][3][4], Səmərqənd[2]2 sentyabr 2016(2016-09-02)[5][2][3][…], Daşkənd[2]) — Özbəkistanın prezidenti (1990-2016). İki qızı var: Gülnarə və Lalə.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

İslam Kərimov 1938-ci il yanvarın 30-da Özbəkistanın Səmərqənd şəhərində anadan olub. Atası özbək, anası tacikdir. 1941-ci ildə uşaq evinə verilən İslam Kərimov bir ildən sonra yenidən ailəsinə qayıdır. Lakin 1945-ci ildə yenidən uşaq evinin əbədi qonağı olur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Daşkənddə Orta Asiya Politexnik institutuna qəbul olur. 1960-cı ildə Kərimov mühəndis-mexanik ixsisası ilə universitet təhsilini başa vurur.

Universiteti bitirdiyi il "Taşselmaş" zavodunda usta köməkçisi kimi işləməyə başlayır. 1961-1966-cı illərdə "Çkalov" adına Daşkənd aviasiya istehsalat birliyində mühəndis, konstruktor və aparıcı mühəndis-konstruktor işləyir.

1967-ci ildə o, Daşkənd institutunu bitirərək iqtisadçı ixtisasına yiyələnir. 1983-cü ildə onu Özbəkistan SSR-in maliyyə naziri təyin edirlər. 1986-cı ildə Özbək SSR Nazirlər Şurasının sədr müavini və respublikanın Dövlət Plan Komitəsinin sədri seçilir. 1986-cı ildə Özbək SSR Nazirlər Şurasının sədr müavini və respublikanın Dövlət Plan Komitəsinin sədri seçilir. 1986-1989 illərdə Kərimov Kommunist Partiyasının Kaşkadarinskaya vilayət komitəsinin birinci katibi işləyir. O, keçmiş SSRİ-də Özbəkistan Kommunist Partiyasının I katibi (1989-1991) olub. Onu prezident olaraq Özbəkistan SSR-in Ali Soverti 1990-cı ilin 24 martında seçmişdi. 1990-cı ildən ölkənin prezidenti idi. İslam Kərimov sovetlər dövrü ilə birlikdə Özbəkistana 28 il rəhbərlik etmişdir.

Ölümü[redaktə | əsas redaktə]

İslam Kərimov avqustun 27-də qəfildən vəziyyəti pisləşmiş və xəstəxanaya yerləşdirilmişdir. Qızı Lola Kərimova atasının beyin qanaması keçirdiyini bildirmişdi. Bütün səylərə baxmayaraq, vəziyyəti yaxşılaşmayan İslam Kərimov 2 sentyabrda vəfat etmişdir. Onun ölümü ilə əlaqədar matəm elan olunmuş, bir çox dövlət və hökumət nümayəndələrinin iştirakı ilə təşkil olunan dəfn mərasimi ilə Səmərqənddə dəfn edilmişdir.

Xarici münasibətləri[redaktə | əsas redaktə]

İslam Kərimovun xarici siyasəti izolasionist sayılır.[6]

Azərbaycanla münasibəti[Mənbə göstərin][redaktə | əsas redaktə]

İslam Kərimov siyasi fəaliyyəti dövründə yürütdüyü xarici siyasət kursunda isə Azərbaycan üçün maraqlı bir məqam daha diqqətçəkici olmuşdur. MDB-də yeganə ölkə idi ki, Ermənistanla heç bir iqtisadi, siyasi, mədəni münasibət qurmamışdır. Heç bir vaxt bir-birlərinə rəsmi səfər də etməmişdirlər. İndiyə qədər də Özbəkistanın İrəvanda Ermənistanın isə Daşkənddə səfirliyi fəaliyyət göstərmir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Reuters": Özbəkistan prezidenti İslam Kərimov vəfat edib
  2. 1 2 3 4 http://www.nytimes.com/2016/09/03/world/asia/uzbekistan-islam-karimov-obituary.html
  3. 1 2 Munzinger-Archiv — 1913.
  4. Brockhaus Enzyklopädie
  5. https://www.whitehouse.gov/the-press-office/2016/09/02/statement-president-death-president-islom-karimov-uzbekistan-0
  6. Lillis, Joanna (2016-09-02). "Uzbekistan: The Life and Legacy of Islam Karimov". EurasiaNet. İstifadə tarixi: 2016-09-06.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • İslam Kərimov. Yüksək mənəviyyat-yenilməz güc. "Oskar" NRM, Bakı, 168 səh.,2010.