Sallaq sərv

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Sallaq sərv
Cupressus funebris 02.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Çılpaqtoxumlular
Sinif:Qozadaşıyanlar
Yarımsinif:İynəyarpaqlılar
Sıra:İynəyarpaqlılar
Fəsilə:Sərvkimilər
Cins:Sərv
Növ: Sallaq sərv
Elmi adı
Cupressus funebris Endi L.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  183456
MBMM  13469
IPNI  ???

Əsasən Çin, Vyetnam, YaponiyaŞimali Amerikada yayılmışdır. Bəzi alimlər bu bitkini Chamaecyparis funebris (Endl.) franco adı ilə Chamaecyparis cinsinə aid edirlər. Həmişəyaşıl, hündürlüyü 20–25 m-ə qədər olan, zoğlarının ucları sallaq ağacdır. Qabığı qonur, hamardır. Enli çətiri sıx deyil. Gövdənin rəngi qəhvəyi-qara və hamardır. Budaqları möhkəm, sallaqdır. Qısa budaqları qalındır. Yarpaqları qarşı-qarşıya yerləşir, göyümtül-mavidən boz-yaşıl rəngədək olur. Çiçəkləri birevlidir. Erkək çiçəkləri yumurtavarı-uzunsov, çox vaxt sarıdır. Dişi çiçəkləri yan budaqlarda qarşı-qarşıya yerləşir, təxminən yumru, 6-8 (bəzən 4 və ya 10-12) ədəddir, qabıqlıdır. Qozaları yumrudur, eni 8-12 sm, tünd qonur rəngli, qısa saplaqlarda yerləşir. Toxum qabıqları qalxanşəkilli, üçbucaq və ya yumrudur, kənarları bir-birinin üzərinə çıxır, yetişdikdə partlayır. Toxumları 2, bəzən 5 ədəd, ikiqanaqlı, ellipsvarı və ya yumrudur.

Oduncağı yüngül, yumşaq, möhkəm, sarı və ya çəhrayı rəngli, xoşətirli olduğundan mebel və xırda bəzək əşyalarının hazırlanmasında istifadə edilir. Oduncaqdan axan qatrandan xoş ətirli balzam hazırlanır. Bu bitki buddist kilsələri ətrafında çox əkilir. Azərbaycanda bəzi hallarda dekorativ məqsədlə və kolleksiya sahələrində becərilir. Toxum, qələm, calaq və kök pöhrələri ilə çoxaldılır. Quraqlığa davamlıdır, tez böyüyür, 200 ilə qədər yaşayır. Mərdəkan dendrarisi ndə introduksiya edilmişdir.

Məlumat mənbələri:[redaktə | əsas redaktə]

Деревья и кустарники СССР. т.3.1954; Флора Азербайджана. т.5. 1954; Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970; Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Кitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. “Azərbaycan dendraflorasi” I cild, Baki, “Elm”, 2011, 312 səh.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]