Sarı Aşığın xatirə muzeyi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Sarı Aşığın xatirə muzeyi
Sarı Aşığın xatirə muzeyi.jpeg
39°48′07″ şm. e. 46°59′46″ ş. u.
Ölkə  Azərbaycan
Status Bağ-park, monumental və xatirə abidələri
Rayon Laçın rayonu
Yerləşir Güləbird
Əsas tarixlər  • 1989 - açılışı
 • 1992 - erməni işğalı nəticəsində dağıdıldı
Tikilmə tarixi 1989
Vəziyyəti Abşeron rayonu Pirəkəşkül qəsəbəsinə köçürülüb.
Təyin edilib2001
İstinad nöm.5670
KateqoriyaBağ-park, monumental və xatirə abidələri
ƏhəmiyyətiÖlkə əhəmiyyətli
Sarı Aşığın xatirə muzeyi (Azərbaycan)
Locator Dot2.gif
Sarı Aşığın xatirə muzeyi

Sarı Aşığın xatirə muzeyi və ya Sarı Aşığın ev muzeyi - Azərbaycan aşıqlarından olan Sarı Aşığın ölümündən sonra Laçın rayonu, Güləbird kəndində yaradılan xatirə muzeyi. Muzey Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən ölkə əhəmiyyətli tarix-mədəniyyət abidəsi kimi qeydiyyata alınmışdır.[1]

Sarı Aşıq[redaktə | mənbəni redaktə et]

Gnome-searchtool.svg Əsas məqalə: Sarı Aşıq

XVII əsr Azərbaycan aşıqlarından olan Sarı Aşığın doğum və ölüm tarixi dəqiq məlum deyil. Sarı Aşıq Laçın rayonunun Güləbird kəndinin yaxınlığında, Həkəri çayının sağ sahilində XVII-XIX əsrlərdə mövcud olan və hazırda xarabalıqları qalan Qaradağlı kəndində anadan olmuş, yaşamış və Qaradağlı kəndinin yaxınlığında, hazırki Güləbird kəndinin ərazisində dəfn olunmuşdur.[2] Arxeoloqlar 1927-ci ildə Sarı Aşığın məzarının yerləşdiyi Güləbird qəbristanlığında və türbədə araşdırmalar aparmış, belə qənaətə gəlmişlər ki, türbə XVII əsrə aiddir.[3]

İşğaldan əvvəl[redaktə | mənbəni redaktə et]

Azərbaycan SSR-i dövründə 1989-cü ildə Laçın rayonu Güləbird kəndində Sarı Aşığın abidəsi üzərində dövlət səviyyəsində tanınmış dövlət və hökumət nümayəndələri, o cümlədən Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının və rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri iştirakı ilə ev muzeyinin açılışı olmuşdur. Muzeyin yaradılmasında məqsəd Sarı Aşıq yaradıcılığının tanıdılması idi. Bu zaman həmin xatirə-muzeyinə Sarı Aşıqla bağlı 150 əşya bağışlanılmışdı. Muzeyin ətrafında abadlıq işləri aparılmış və Sarı Aşığın xatirəsinə həsr edilmiş abidəsi ucaldımışdı. Muzey 1989-cu ildən 1992-ci ilin may ayına kimi Laçın rayonu Güləbird kəndində 9 nəfər işçi ilə fəaliyyət göstərmişdir.[4]

İşğaldan sonra[redaktə | mənbəni redaktə et]

Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Laçın rayonunun işğal edilməsi nəticəsində muzeyin binası və 200-ə yaxın eksponatı məhv edilmiş və talan olunmuşdur.[5] İşğaldan sonra muzey Abşeron rayonu Pirəkəşkül qəsəbəsinə köçürüldü. 9 nəfər işçi ilə fəaliyyət göstərən muzeyin direktoru Ramiz Qənimətoğludur.[3]

Memarlıq xüsusiyyətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xatirə muzeyi Sarı Aşığın məzarı üzərində ucaldılan abidədən və aşığın bayatıları asılmış nəhəng lövhədən ibarət olmuşdur.[4]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Dünya və ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısı" (PDF). mct.gov.az. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. 2 avqust 2001. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2021.
  2. Qasımlı, M. Bayatılarımızın heyrət heykəli: Sarı Aşıq //Ədəbiyyat qəzeti.- 2015.- 5 sentyabr.- S.20-21.
  3. 1 2 Vüqar Tofiqli. "Sarı Aşıq Xatirə Muzeyi". 1905.az. 08.10.2014. İstifadə tarixi: 30 yanvar 2021.
  4. 1 2 "Laçın rayon Sarı Aşıq Xatirə Muzeyi". agdjabedy.mctgov.az. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. 2020-09-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 yanvar 2021.
  5. ""Qarabağ – mədəniyyətimizin beşiyi": Sarı Aşığın Xatirə Muzeyi". mct.gov.az. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. 06.10.2020. İstifadə tarixi: 30 yanvar 2021.