Serbiya macarları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Serbiya macarları — Serbiya Respublikası ərazisində yayılmış çox saylı milli azlıq.

Sayları[redaktə | əsas redaktə]

Ümumi sayları 293 299 nəfər təşkil edir. Bu isə ümumi əhalinin 3,9 % bərabərdir (2002-ci ilin siyahıya alınmasına görə). Macarıstandan xaricdə 5-ci ən böyük macar icmasıdır. Bununla yanaşı macarlar ABŞ, Rumıniya, SlovakiyaKanadada böyük bir milli icma təşkil edirlər. ABŞ və Kanadada yaşayan macarlar dağınıq yayılmasını və assimilyasiya olunmasını nəzərə alaraq, Serbiya macarları dünya miqyasında üçüncü ən böyük macar icması sayıla bilər. Bununla belə Serbiya macarlarının sayında azalma müşahidə edilir

Macarların Voevodina vilayətində yayılma xəritəsi
Voevodina macarları milli geyimdə.

Serbiyada macarlar ölkənin şimalında, muxtar Voevodina vilayətində yayılmışdır. Bu ərazi Macarıstanla sərhəddə yerləşir. Bu baxımından bu ərazidə yayılmış macarları diaspora deyil irrident icma olması hesab etmək daha düzgün olar. 1920-ci ilə qədər alman azlıqlarının dəstəyi ilə macarlar uzun müddət Avstriya-Macarıstanın tabeçiliyi altında olan Voevodinada etnik iyerarxiyada üst sıraları əlində saxlayırdı. Voevodinanın institusional macarlaşdırılması onunla nəticələnir ki, ölkənin digər ərazilərindən bura macarlar köç edir. Üstəlik yerli serb və almanların assimilyasiyası baş verir. 1910-cu il siyahıyua alınmasına görə serblər Voevodinanın cəmi 33,8 %-ni, macarlar — 28,2 %, almanlar isə 21,4 %-ni təşkil edirdi. 1920-ci ildən sonra (Trianon sülh müqaviləsi) macarlar kütləvi çəkildə ölkəni tərk etmək məcburiyyətində qalırlar. Bununlada digər xalqların assimiliyasiyası dayanır.
Ancaq bununla belə İkinci Dünya müharibəsi sonrasında Serbiyadakı macarların sayı çox əhəmiyyətli dərəcədə idi. 1948-ci il siyahısına alınmağa görə Serbiyada 433,7 min macar yaşayırdı (üstəlik 428,9 min nəfəri Voevodinada cəmləşmişdi.)[1].
1991 və 2011-ci illərdə Serbiya macarlarının sayında azalma müşahidə edilmişdir. Belə ki, sayları 340,8 min nəfərdən 253,899 nəfərə[2] qədər azlmışdır. Bu isə 87 min nəfərdir ki, ümumi sayının 27 % edir. Bu müddətcə Voevodinada macarların faiz nisbəti 16,9 %-dən 13,0 % qədər azalır.
Burada yaşayan macarlar güçlü şəkildə öz üzərində serb mədəniyyətinin və dilinin təsirini hiss edir. Onların qeyri rəsmi paytaxtları Subotiça hesab edilir. Hansı ki, macarlar ümumi əhalinin 38 % təşkil edir.

Macar milli şurası[redaktə | əsas redaktə]

2014-cü ilin oktyabrında Macar milli şurasına seçkilər keçirilmişdir[3]

Tanınmış şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Буквич Р. Региональная проблема социалистической Югославии в 1945—1991 гг. // Вестник Мордовского университета. — 2014. — № 3. — С. 132
  2. "2011 Census of Population, Households and Dwellings in the Republic of Serbia". Statistical Office of the Republic of Serbia. 11 avqust 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 mart 2013.
  3. Архива - Избори за чланове националних савета националних мањина 2014. - Мађарски

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]