Somapura Mahavihara

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Emojione1 1F3DB.svg
Somapura Mahavihara
benq. সোমপুর মহাবিহার Shompur Môhabihar
Ruins of Bhuddist Bihara - Somapura Mahavihara.jpg
Ölkə Flag of Bangladesh.svg Banqladeş
Şəhər Naogaon Banqladeş
Hündürlük 80 fut
Uzunluğu 88.977284
Eni 25.031095
Tipi Mədəni
Kriteriya i, ii, iv
Təyin edilib 1985
İstinad nöm. 322
Dövlət Banqladeş
Region Asiya-Sakit Okean
Commons-logo.svg Somapura Mahavihara Vikianbarda

Somapura Mahavihara (benq. সোমপুর মহাবিহার Shompur Môhabihar)-Böyüklüyünə görə ən böyük Hind buddist vixarasıdır. Banqladeşin şimalında yerləşdirilmişdir. Buddist ənənəsində böyük vaiz Atişi adıyla bağlıdır.O, 1985-ci ildə YUNESKO-nun Dünya İrsi Siyahısına daxil olunub.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

বৌদ্ধ বিহার.jpg
First level plinth at Somapura Mahavihara.jpg
Central Sherine deccor-Paharpur.jpg

Pāla dövründə qədim Benqal və Magadha məbədlərinin sayı artmışdır.Tibet mənbələrin sözlərinə görə, beş böyük Mahaviharas seçilirdi: Vikramashila, dövrün aparıcı universiteti;Nalanda ;Somapura Mahavihara; Odantapur; Və Jaggadala.Məbədlərin formalaşmasında Pāla və şərqi Hindistanda fəaliyyət göstərən Buddist təlim müxtəlif yerləri şəbəkəsi bir-biri ilə bağlı olmuşdur[1].Paharpurda qazıntılar nəticəsində Shri-Somapure-Shri-Dharmapaladeva-Mahavihariyarya-bhiksu-sangghasya yazılmış möhürlər aşkar olunmuşdur.Xalq Azadlıq Ordusunun ikinci Pala kralı Dharmapala (təxm. 781–821) Somapura Mahaviharanı tikdirmişdir[1].Tibet mənbələri, Dharmakayavidhi və Madhyamaka Ratnapradipa, o cümlədən,Taranatha-nın tarixi və Pag-Sam-jon-zang—ının Tibet tərcümələri bildirilir ki, Dharmapala-nın davamçısı Devapala (təxminən 810-850) Varendra-nı kəşf etdi.Paharpur sütun yazısı Devapala-nın davamçısı Mahendrapala (təxminən 850-854) iləyanaşı, Bhiksu Ajayagarbha-nın adı ilə 5-ci regnal ilinin adı daşıyır.Taranatha-nın Pag Sem Yon Zangında qeyd olunur ki, məbəd Mahipala-nın (təqribən 995-1043 ) hakimiyyəti dövründə təmir olunub.Vipulashrimitra-nın Nalanda yazısında qeyd olunur ki, məbəd da 11-ci əsrdə Vanqa ordusu tərəfindən işğalı zamanı Vipulashrimitranın əcdadı Karunashrimitra tərəfindən yandırılmışdır.Zaman keçdikcə Atish-in mənəvi müəllimi, Ratnakara Shanti, rahib vəzifəsində çalışıb.Bir çox Tibet rahibləri 9-cu və 12-ci əsrlər arasında Somapuranı ziyarət edib.Karnatadeshatagata Brahmaksatriya kimi tanınan Sena sülaləsinin hakimiyyəti dövründə, 12-ci əsrin ikinci yarısında vihara sonuncu dəfə azalmağa başlayıb.Bir alim yazır, "Pahapur-da məbəd və monastırları xarabalıqlarında geniş miqyaslı dağıntıların izləri var".

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Somapura Mahavihara ilə əlaqəli mediafayllar var.

  1. 1,0 1,1 Somapura Mahavihara, Banglapedia: The National Encyclopedia of Bangladesh, Asiatic Society of Bangladesh, Dhaka, Retrieved: 2014-06-15