Somapura Mahavihara

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Emojione1 1F3DB.svg
Somapura Mahavihara
benq. সোমপুর মহাবিহার Shompur Môhabihar
Ruins of Bhuddist Bihara - Somapura Mahavihara.jpg
ÖlkəFlag of Bangladesh.svg Banqladeş
ŞəhərNaogaon Banqladeş
Hündürlük80 fut
Uzunluğu88.977284
Eni25.031095
Tipi Mədəni
Kriteriya i, ii, iv
Təyin edilib 1985
İstinad nöm. 322
Dövlət Banqladeş
Region Asiya-Sakit Okean

Somapura Mahavihara (benq. সোমপুর মহাবিহার Shompur Môhabihar)-Böyüklüyünə görə ən böyük Hind buddist vixarasıdır. Banqladeşin şimalında yerləşdirilmişdir. Buddist ənənəsində böyük vaiz Atişi adıyla bağlıdır.O, 1985-ci ildə YUNESKO-nun Dünya İrsi Siyahısına daxil olunub.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

বৌদ্ধ বিহার.jpg
First level plinth at Somapura Mahavihara.jpg
Central Sherine deccor-Paharpur.jpg

Pāla dövründə qədim Benqal və Magadha məbədlərinin sayı artmışdır.Tibet mənbələrin sözlərinə görə, beş böyük Mahaviharas seçilirdi: Vikramashila, dövrün aparıcı universiteti;Nalanda ;Somapura Mahavihara; Odantapur; Və Jaggadala.Məbədlərin formalaşmasında Pāla və şərqi Hindistanda fəaliyyət göstərən Buddist təlim müxtəlif yerləri şəbəkəsi bir-biri ilə bağlı olmuşdur[1].Paharpurda qazıntılar nəticəsində Shri-Somapure-Shri-Dharmapaladeva-Mahavihariyarya-bhiksu-sangghasya yazılmış möhürlər aşkar olunmuşdur.Xalq Azadlıq Ordusunun ikinci Pala kralı Dharmapala (təxm. 781–821) Somapura Mahaviharanı tikdirmişdir[1].Tibet mənbələri, Dharmakayavidhi və Madhyamaka Ratnapradipa, o cümlədən,Taranatha-nın tarixi və Pag-Sam-jon-zang—ının Tibet tərcümələri bildirilir ki, Dharmapala-nın davamçısı Devapala (təxminən 810-850) Varendra-nı kəşf etdi.Paharpur sütun yazısı Devapala-nın davamçısı Mahendrapala (təxminən 850-854) iləyanaşı, Bhiksu Ajayagarbha-nın adı ilə 5-ci regnal ilinin adı daşıyır.Taranatha-nın Pag Sem Yon Zangında qeyd olunur ki, məbəd Mahipala-nın (təqribən 995-1043 ) hakimiyyəti dövründə təmir olunub.Vipulashrimitra-nın Nalanda yazısında qeyd olunur ki, məbəd da 11-ci əsrdə Vanqa ordusu tərəfindən işğalı zamanı Vipulashrimitranın əcdadı Karunashrimitra tərəfindən yandırılmışdır.Zaman keçdikcə Atish-in mənəvi müəllimi, Ratnakara Shanti, rahib vəzifəsində çalışıb.Bir çox Tibet rahibləri 9-cu və 12-ci əsrlər arasında Somapuranı ziyarət edib.Karnatadeshatagata Brahmaksatriya kimi tanınan Sena sülaləsinin hakimiyyəti dövründə, 12-ci əsrin ikinci yarısında vihara sonuncu dəfə azalmağa başlayıb.Bir alim yazır, "Pahapur-da məbəd və monastırları xarabalıqlarında geniş miqyaslı dağıntıların izləri var".

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Somapura Mahavihara ilə əlaqəli mediafayllar var.

  1. 1,0 1,1 Somapura Mahavihara, Banglapedia: The National Encyclopedia of Bangladesh, Asiatic Society of Bangladesh, Dhaka, Retrieved: 2014-06-15