Sonay

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

SonayAzərbaycan folklorunda yayın son aylı gecələrine deyilir.

Azərbaycan "ayın düşüncesi"-ndə (əsatiri düşüncəsində) Ay`la Günəş sevgili dirlər. Onların sevgisi sonsuz dır. Onlar heç zaman birbirine çatanmırlar.

Sonay payız etidalına yaxın (equinox-ına yaxın) üz verir. Demək, bele bir çağda gecə ilə gündüz bərabərləşirlər. Odur ki, Sonayın on-dörd gecəliyi doğan çağda günəş isə batır. Beləlik`lə, bu əbədi və sonsuz sevdalılar birbirlərini üz-üzə görə bilirlər. Onlar birbirini üz-üzə görən anlar çox axıcı, daha sürət`lə əldəngedən anlardır. O gecə ayın sevdalı baxışı heryeri bürüyür. Artırmalı dır, guya Əsli və Kərəmın sevdası və taleyi Sonayın sevdasının gərçəklənmiş davamı dır. Onlar da birbirlərini azcacıq zaman görür yenə itirirlər. Birbirlərinə çatanda isə od tutuban yanırlar _günəşin yandırıcı doğallığına qayıdır.

Sonayın ayışıq gecələrində əllərinin aynasını ağızlarına vuraraq AVAVA çalarlar. AVAVA səsinə hamı toplaşar. Sonra çeşitli oyunlar oynayarlar. Qədim qarı arvadlar, qoca kişilər də oynamağa gələrmiş. Bu gecələrin ən önəmli oyunu Mallaharay dır. Bənövşə Bəndə Düşə oyunu da oynanar.

Azərbaycan kəndlərində Sonay`dan sonra elçi getməklər, toylar başlanardı, İl bayramında sona çatardı.

Sonay qerb mədəniyyetində Harvest Moon adı`la tanınır.

Xarici Keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

  • Avava (roman, 2005) Nasir Mənzuri
  • Qaraçuxa (roman, 1994) Nasir Mənzuri
  • Dil və Ayın Düşüncə Dilmac jurnalı (34) özəl sayı, 2007 (Tehran)
  • Nasır Menzuri’nin "Avava" romanı üzerine bir inceleme, Sedef Ahenpençe, Yüksek Lisans Tezi, Celal Bayar Üni. Sos. Bil. Ens., 2010

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]