Soyuqbulaq (Gədəbəy)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Soyuqbulaq

40°35′54″ şm. e. 45°53′32″ ş. u.


Ölkə Azərbaycan
Rayon [[Gədəbəy rayonu]]
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı UTC+04:00
Xəritəni göstər/gizlə
Soyuqbulaq xəritədə
Soyuqbulaq
Soyuqbulaq

SoyuqbulaqAzərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Soyuqbulaq kəndinin ilk sakinləri Novo Spasovka (indiki Pirbulaq) kəndindən 1925-ci ildə ayrılıb yeni kəndin əsasını qoyublar. Kənddə əvvəlcə 5, sonra isə 12 ev inşa edilib. SSRİ tərkibində olan ölkədə adların dəyişdirilib rus adları ilə əvəz olunması Soyuqbulaq kəndindən də yan kecməyib. Kəndin adı dəyişdirilərək "Komintern" adlandırılıb. 29 aprel 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Milli Şurasının qərarı ilə Gədəbəy rayonu "Komintern" kəndinin tarixi adı özünə qaytarılaraq "Soyuqbulaq" kəndi adlandırılıb.[1]

Toponimikası[redaktə | əsas redaktə]

  • Soyuqbulaq oyk., sadə.
  • Cəlilabad r-nun eyni adlı i.ə.v-də kənd. Düzənlik ərazidədir.
  • Ağstafa r-nunun Köçvəlili i.ə.v.-də qəsəbə. Qarayazı düzündədir. Yaşayış məntəqəsi Soyuqbulaq d.y. stansiyası yanında salındığı üçün 1965-ci ildən belə adlanır. D.y. stansiyası isə ərazidəki eyniadlı bulağm admı daşıyır;
  • Gədəbəy r-nunun Ərtəpə i.ə.v.-də kənd. Dağətəyi ərazidədir. Yaşayış məntəqəsini 1926-28-ci illərdə Soyuqbulaq adlı yerdə qonşu Qarabu- laq (indiki Rüstəm Əliyev) kəndindən gəlmiş ailələr Bünyadzadə adı ilə salmışdılar. 1932-ci ildə burada “Komintern” kolxozu yarandı və kənd kolxozun adı ilə adlanmağa başladı. Kəndin əhalisi miskinli camaatı olduğuna görə el arasında Miskinli adı ilə tanınır. 1992-ci ildən kənd Soyuqbulaq adı ilə rəsmiləşdirilmişdir;
  • Kəlbəcər r-nunun Şurtan i.ə.v.-də kənd. Tərtərçayın sahilində, dağ yamacmdadır. Yerli əhalinin məlumatına görə, yaşayış məntəqəsini XVII əsrdə Laçın r-nunun Mirik kəndindən köçüb gəlmiş ailələr Soyuqbulaq adlanan ərazidə salmışlar. Kənd də ərazinin adı ilə adlandırılmışdır;
  • Laçın r-nunun Qarıqışlaq i.ə.v.-də kənd. Qarabağ yaylasmdadır. XVII əsrdə Qanqışlaq kəndinə məxsus binələrdən biri olmuşdur. Sonralar həmin kənddən ailələr binədə daimi məskən salmışlar. Yaşayış məntəqəsi oradakı soyuq sulu bulağın adını daşıyır.[2]

Memarlıq abidələri[redaktə | əsas redaktə]

Memarlıq abidələrindən (Şəmkir çayının üstündə) Namərdqala (Qız qalası 9-cu əsr) kəndin yaxınlığında yerləşir.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Kiçik Qafqazın orta və yüksək dağlıq qurşaqlarında yerləşir (1500–1800 m). Ərazisi Şahdağ silsiləsinin şimal yamacını əhatə edir. Soyuqbulaq toponimi də elə bu silsilənin kəndin ərazisinə düşən hissəsində olan Soyuqbulaq bulağının adından götürülmüşdür. Yura, Tabaşir, Paleogen və Antropogen çöküntüləri yayılmışdır. Kənd sıx meşə massivi ilə əhatə olunmuşdur. Heyvanat aləmi də olduqca zəngindir: qayakeçisi, cüyür, çöl dovşanı, canavar, qartal və s.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Görkəmli şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

Akademik Mirzə Sadıxov , professor İsmayıl Sadıqov, dosent Yusif İsmayılov, kənd təsərrüfatı elmləri üzrə doktorları Möysüm Bağırov, Bəhrüyyə Bağırova, Hasil Bağırov, tibb elmləri üzrə doktorları Babək Sadıqov, Vaqif Əliyev, tibb üzrə fəlsəfə doktoru, ümumi cərrah İlkin İsmayılov, Qarabağ şəhidi Müşfiq İsmayılov, Qarabağ şəhidi Habil Allahyarov, juralnist Xanlar Bayramov və sair ziyalılar yetişmişlər.

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi - Normativ Hüquqi aktların vahid internet elektron bazası: Azərbaycan Respublikası Bakı şəhərinin bəzi rayon və qəsəbələrinə, Ağdaş, Bərdə, Qobustan, İmişli, İsmayıllı, Yevlax, Gədəbəy, Goranboy, Lənkəran, Salyan, Füzuli, Xaçmaz, Cəlilabad rayonlarının bir sıra yaşayış məntəqələrinə yeni adlar verilməsi və inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Milli Şurasının qərarı. Bakı şəhəri, 29 aprel 1992-ci il. № 112.
  2. Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427
  3. Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629