Soyuqbulaq (Gədəbəy)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Soyuqbulaq
40°35′54″ şm. e. 45°53′32″ ş. u.
Ölkə  Azərbaycan
Rayon Gədəbəy rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi dili azərbaycanca
Soyuqbulaq xəritədə

Soyuqbulaq (Komintern) — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Soyuqbulaq kəndinin ilk sakinləri Novo Spasovka (indiki Pirbulaq) kəndindən 1925-ci ildə ayrılıb yeni kəndin əsasını qoyublar. Kənddə əvvəlcə 5, sonra isə 12 ev inşa edilib. SSRİ tərkibində olan ölkədə adların dəyişdirilib rus adları ilə əvəz olunması Soyuqbulaq kəndindən də yan kecməyib. Kəndin adı dəyişdirilərək Komintern adlandırılıb. 29 aprel 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Milli Şurasının qərarı ilə Gədəbəy rayonu "Komintern" kəndinin tarixi adı özünə qaytarılaraq Soyuqbulaq kəndi adlandırılıb.[1]

Toponimikası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Soyuqbulaq kəndi dağətəyi ərazidədir. Yaşayış məntəqəsini 1926-28-ci illərdə Soyuqbulaq adlı yerdə qonşu Qarabu- laq (indiki Rüstəm Əliyev) kəndindən gəlmiş ailələr Bünyadzadə adı ilə salmışdılar. 1932-ci ildə burada “Komintern” kolxozu yarandı və kənd kolxozun adı ilə adlanmağa başladı. Kəndin əhalisi miskinli camaatı olduğuna görə el arasında Miskinli adı ilə tanınır. 1992-ci ildən kənd Soyuqbulaq adı ilə rəsmiləşdirilmişdir.[2]

Memarlıq abidələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Memarlıq abidələrindən (Şəmkir çayının üstündə) Namərdqala (Qız qalası 9-cu əsr), Mehrasa abidəsi kəndin yaxınlığında yerləşir.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kiçik Qafqazın orta və yüksək dağlıq qurşaqlarında yerləşir (1500–1800 m). Ərazisi Şahdağ silsiləsinin şimal yamacını əhatə edir. Soyuqbulaq toponimi də elə bu silsilənin kəndin ərazisinə düşən hissəsində olan Soyuqbulaq bulağının adından götürülmüşdür. Kənd ərazisində bundan başqa qırxbulaq suyunun da gur və xoş tamlı olduğu vurğulanır. Yura, Tabaşir, Paleogen və Antropogen çöküntüləri yayılmışdır. Kənd sıx meşə massivi ilə əhatə olunmuşdur. Heyvanat aləmi də olduqca zəngindir: qayakeçisi, cüyür, çöl dovşanı, canavar, qartal və s.

Son 10 il ərzində qlobal temperatur dəyişilməsi ilə əlaqədar regionda yağıntıların miqdarının azalmasından Soyuqbulaq kəndi də əziyyət çəkməkdədir. Bulaqların bir qismi tamamilə qurumuş, gursulu bulaqlar minimuma enmişdir. Dərələrdən axan sular bir çoxusunda 3-4 dəfə azalmış və ya tamamilə qurumuşdur. Otlaq sahələri daimi yüklü olduğundan torpaq qatının erozisiya intensivləşmişdir.

Əhalisi[redaktə | mənbəni redaktə et]

2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 553 nəfər əhali yaşayır.[3] Kənd ərazisində 1 tam orta təhsil məktəbi var.

Görkəmli şəxsləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Akademik Mirzə Sadıxov , professor İsmayıl Sadıqov, dosent Yusif İsmayılov, kənd təsərrüfatı elmləri üzrə doktorları Möysüm Bağırov, Bəhrüyyə Bağırova, Hasil Bağırov, tibb elmləri üzrə doktorları Babək Sadıqov, Vaqif Əliyev, tibb üzrə fəlsəfə doktoru, uzman ümumi cərrah İlkin İsmayılov, Qarabağ şəhidi Müşfiq İsmayılov, Qarabağ şəhidi Habil Allahyarov, juralnist Xanlar Bayramov və sair ziyalılar yetişmişlər.

İqtisadiyyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Azərbaycan Respublikası Bakı şəhərinin bəzi rayon və qəsəbələrinə, Ağdaş, Bərdə, Qobustan, İmişli, İsmayıllı, Yevlax, Gədəbəy, Goranboy, Lənkəran, Salyan, Füzuli, Xaçmaz, Cəlilabad rayonlarının bir sıra yaşayış məntəqələrinə yeni adlar verilməsi və inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının 29 aprel 1992-ci il tarixli, 112 nömrəli Qərarı" (az.). e-qanun.az. 1992-04-29. İstifadə tarixi: 2020-11-17.
  2. Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427
  3. Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629