Stiv Voznyak

Vikipediya saytından
Naviqasiyaya keç Axtarışa keç
Stiv Voznyak
ing. Steve Wozniak
Doğum adı Stephan Gary Wozniak
Doğum tarixi 11 avqust 1950(1950-08-11)[1][2][…] (73 yaş)
Doğum yeri
Elm sahələri elektrik mühəndisliyi, informatika[d], proqram təminatı mühəndisliyi, tədris[d]
İş yerləri
Təhsili
woz.org
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Stiv Qari Voznyak (ing. Stephen Gary Wozniak; 11 avqust 1950[1][2][…], San-Xose, Kaliforniya) və ya ləqəbi ilə Woz — Amerikalı texnoloji sahibkar, elektronika mühəndisi, kompüter alimi və proqramçısı, xeyriyyəçi və ixtiraçı. 1976-cı ildə biznes partnyoru Stiv Cobs ilə birlikdə Apple Computer şirkətini qurdu və daha sonra gəlirlərə görə dünyanın ən böyük texnologiya şirkəti, bazar kapitallaşmasına görə isə dünyanın ən böyük şirkəti oldu. O, 1970-1980-ci illərdə Apple-da işlədiyi müddətdə fərdi kompüter inqilabının ən görkəmli qabaqcıllarından biri kimi tanınırdı.[3]

Voznyak 1975-ci ildə Apple I-i[4]:150 inkişaf etdirməyə başladı və növbəti il Cobs ilə birlikdə Apple-ın yaranmasına səbəb olan ilk kompüterin marketinqinə başladı. 1977-ci ildə təqdim edilən və ilk yüksək uğurlu kütləvi istehsal edilmiş mikrokompüterlərdən[5] biri kimi tanınan Apple II-nin ilk növbədə dizaynını Voznyak hazırladı, Cobs isə kompüterin köpüklə qəliblənmiş plastik korpusunun inkişafına nəzarət etdi və və Apple-ın ilk əməkdaşı olan Rod Holt kommutasiya enerji təchizatını[6] inkişaf etdirdi. İnsan-kompüter interfeysi üzrə mütəxəssis Cef Raskin ilə Voznyak 1979-cu ildən 1981-ci ilə qədər orijinal Apple Macintosh konseptlərinin ilkin tərtibatına böyük təsir göstərirdi, lakin Voznyak travmatik təyyarə qəzasına görə şirkətdən qısa müddətə ayrıldığı üçün Cobs layihəni öz üzərinə götürdü.[7][8] 1985-ci ildə Apple-dan daimi olaraq ayrıldıqdan sonra Voznyak CL 9-u yaratdı və 1987-ci ildə buraxılan ilk proqramlaşdırıla bilən universal pultu yaratdı. O, karyerası boyunca əsasən K-12 məktəblərində texnologiyaya diqqət yetirərək, bir çox fərqli biznes və xeyriyyəçilik işlərini davam etdirdi.[8]

2020-ci ilin fevral ayından etibarən Voznyak 1985-ci ildə istefa verdikdən sonra Apple şirkətinin təntənəli işçisi olaraq qalır.[9][10] Son illərdə o, GPStelekommunikasiya, fləş-yaddaş, texnologiya, pop mədəniyyət konvensiyaları, texniki təhsil, ekologiya, peyklər və s. kimi sahələrdə fəaliyyət göstərən çoxsaylı sahibkarlıq cəhdlərini maliyyələşdirməyə kömək edib.

Stiven Voznyak 1950-ci il avqustun 11-də Kaliforniya ştatının San-Xose şəhərində anadan olub.[4]:18[11][12]:13[13]:27 Anası Marqaret Luiza Voznyak (1923–2014) Vaşinqton ştatından,[14] atası Frensis Yakob Voznyak (1925–1994) isə Miçiqandan[4]:18 idi və Lockheed Corporation-un mühəndisi idi.[13]:1 Voznyak 1968-ci ildə Kaliforniyanın Kupertino şəhərindəki Homestead Liseyindən məzun olub. Stivin Menlo Parkda yaşayan və keçmiş texnologiya meneceri olan Mark Voznyak adlı qardaşı, həmçinin Lesli Voznyak adlı bacısı var. Bacısı San-Fransiskoda risk altında olan gənclərə kömək edən Five Bridges Foundation-un qrant məsləhətçisidir. Lesli bir dəfə dedi ki, ona və qardaşlarına aktivizmi öyrədən anası olub.[15]

Voznyakın doğum şəhadətnaməsində adı "Stephan Gary Wozniak"dır, lakin anası Voznyakın adını hal-hazırda da istifadə etdiyi "Stephen" qoymaq niyyətində olduğunu bildirmişdi.[4]:18 Stiven, "Voznyak" soyadının polyak olduğunu qeyd edib.[16][4]:129–130

1970-ci illərin əvvəllərində Voznyakın mavi qutu dizaynı ona frikinqçilər arasında "Berkeley Blue" ləqəbini qazandırdı.[17][18]

Voznyak gənclik illərində "Ulduz yolu"na baxmağı və Ulduz yolu konvensiyalarına qatılmağı özünün Apple-ı qurması üçün ilham mənbəyi hesab edir.[19] O, öz avtobioqrafiyası olan iWoz-da, Tom Sviftin kitablarını mühəndis olmaq üçün ilham mənbəyi kimi göstərir.

  1. 1 2 Hosch W. L. Steve Wozniak // Encyclopædia Britannica (ing.).
  2. 1 2 Steve Wozniak // Internet Speculative Fiction Database (ing.). 1995.
  3. McConnell, Steve. "Steve Wozniak: Inventor and Apple co-founder". Berkeley Engineering (ingilis). 2018-12-07. August 2, 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-09-04.
  4. 1 2 3 4 5 Wozniak, Steve; Smith, Gina. iWoz: Computer Geek to Cult Icon: How I Invented the Personal Computer, Co-Founded Apple, and Had Fun Doing It. W. W. Norton & Company. 2006. ISBN 0-393-06143-4. OCLC 502898652.
  5. Reimer, Jeremy. "Total share: 30 years of personal computer market share figures". Ars Technica. December 14, 2005. December 4, 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: May 22, 2017.
  6. "Nolan Bushnell Appointed to Atari Board — AtariAge Forums — Page 30". Atariage.com. April 29, 2010. March 1, 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: November 11, 2010.
  7. "Steve Wozniak on Newton, Tesla, and why the original Macintosh was a 'lousy' product". The Verge. June 27, 2013. March 12, 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: June 28, 2013.
  8. 1 2 "About Steve Wozniak aka 'The Woz'". Woz.org. May 6, 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: March 19, 2017.
  9. "I Never Left Apple". Woz.org (ingilis). January 3, 2018. March 27, 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: October 2, 2018.
  10. "Woz says he's still an Apple employee, paid 'about $50 a week'". The Mercury News (ingilis). 2020-02-06. October 5, 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-04.
  11. "Steve Wozniak". Biography.com. July 3, 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 4, 2016.
  12. Rebecca Gold. Steve Wozniak: A Wizard Called Woz. Lerner. 1994. ISBN 978-0-8225-2881-4.
  13. 1 2 Linzmayer, Owen W. Apple Confidential 2.0 : The Definitive History of the World's Most Colorful Company (Rev. 2nd). San Francisco, Calif.: No Starch Press. 2004. ISBN 1-59327-010-0.
  14. "Margaret Wozniak, mother of Apple's co-founder, dead at 91". The Mercury News (ingilis). 2014-08-06. December 22, 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-04.
  15. "Steve Wozniak Family - Parents, Wife, Children, Siblings". CelebFamily (ingilis). 2017-02-19. November 1, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-11-01.
  16. Wozniak, Steve. "About your last name". Woz.org. January 3, 2018. October 29, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: August 28, 2020.
  17. Dayal, Geeta. "Phreaks and Geeks". Slate. February 1, 2013. December 12, 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: November 22, 2017.
  18. Lapsley, Phil. "From "phreaks" to Apple: Steve Jobs and Steve Wozniak's "eureka!" moment". Salon.com. February 16, 2013. November 1, 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: March 22, 2013.
  19. Hasan, Zaki. "Interview: Steve Wozniak on Sci-Fi, Comic Books, and How Star Trek Shaped the Future". HuffPost. 19 April 2017. June 12, 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 October 2021.

Xarici keçidlər

[redaktə | mənbəni redaktə et]

Fotoşəkillər

[redaktə | mənbəni redaktə et]