Vaşinqton ştatı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Vaşinqton (ştat) səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Vaşinqton
ing. Washington
Vaşinqton bayrağı Vaşinqton gerbi
Bayraq Gerb
Təxəllüsü: "Həmişəyaşıl ştat" (qeyri-rəsmi)[1]
Şüarı: Al-ki və ya Alki (Az-az) (qeyri-rəsmi)[1]
ABŞ xəritəsində Vaşinqton
Paytaxtı Olimpiya
Ən iri şəhəri Sietl
Ərazisi 18-ci (ABŞ üzrə)
 • Ümumi {{{ƏraziABŞ}}} sq mi
(184.827 km2)
 • Eni {{{EnABŞ}}} miles ({{{En}}} km)
 • Uzunluğu {{{UzunluqABŞ}}} miles ({{{Uzunluq}}} km)
 • % su 6,6
 • En dairəsi {{{EnDairəsi1}}}
 • Uzunluq dairəsi {{{UzunluqDairəsi1}}}
Əhalisi 13-cü (ABŞ üzrə)
 • Ümumi 6.724.540
 • Sıxlıq {{{SıxlıqABŞ}}}/sq mi  (34 nəfər/km2)
{{{SıxlıqYer}}} (ABŞ üzrə)
Yüksəklik
 • Maksimal yüksəklik {{{ƏnYüksəkYeri}}}
{{{Maksimal yüksəklikABŞ}}} ft (4.395 m)
 • Orta yüksəklik {{{Orta yüksəklikABŞ}}} ft  (520 m)
 • Minimal yüksəklik dəniz səviyyəsi
İttifaqa qəbul 11 noyabr 1889 (42)
Qubernator {{{Qubernator}}}
Leytenant-qubernator {{{Leytenant-qubernator}}}
Qanunverici hakimiyyət {{{Qanunverici}}}
 • Yuxarı Palata {{{YuxarıPalata}}}
 • Aşağı Palata {{{AşağıPalata}}}
ABŞ Senatorları {{{Senatorlar}}}
ABŞ Palata nümayəndələri Siyahı
Abbreviatura WA

Vaşinqton (ing. Washington) - Amerika Birləşmiş Ştatlarında ştat. Mərkəzi Olimpiya şəhəridir.

Ərazisi 184 673 km. Əhalisi 5,9 mln nəfərdir. İri şəhərləri Sietl, SpokeinTakomadır. Ştat statusunu 11 noyabr 1889-cu ildən alıb. Qubernatoru Kristin Qrequardır. Ştatın şüarı "Həmişəyaşıl ştat"dır.

Şimalda Kanadanın Britaniya Kolumbiyası əyaləti ilə, cənubda Oreqon, şərqdə Aydaho ştatı ilə həmsərhəddir. Qərbdə isə Sakit okean ilə əhatələnmişdir. Vaşinqton Sakit okeanın şimal-qərb bölgəsində yerləşən bir ştatdır. Şimalda Kanadanın Britaniya Kolumbiyası əyaləti ilə, cənubda Oreqon, şərqdə Aydaho ştatı ilə həmsərhəddir. ABŞ-ın ilk prezidenti Corc Vaşinqtonun adı ilə adlandırılmışdır. Ştat 1846-cı ildə Britaniya tərəfindən Oreqon Sərhəd münaqişəsi nəticəsində imzalanan Oreqon müqaviləsi zamanı güzəştə gedilmişdi. 1889-cu ildə ABŞ-ın 42-ci ştatı olaraq birliyə qoşulmuşdur. Vaşinqton ştatlar arasında böyüklüyünə görə 18-ci, əhalisinə görə isə 13-cü yeri tutur. Əhalinin təxminən 60 faizi nəqliyyat, biznes və Saliş dənizi ətrafındakı Puget düzənliyində üstün olan təsərrüfatın mərkəzi Sietl metropolit bölgəsində məskunlaşıb. Ştatın əsas coğrafi xüsusiyyətləri qərbdə böyük mülayim cəngəlliklər, mərkəzi, qərb, şimal-şərq və uzaq cənub-şərqdəki dağ silsilələri və mərkəz, şərq və cənubda xüsusilə kənd təsərrüfatının üstün olduğu yarı-quraq hövzələrlə əhatə olunmasıdır. Vaşinqton Kaliforniyadan sonra nəinki qərb sahillərində, həmçinin ümumi olaraq ABŞ-ın qərbində əhalisinə görə ən böyük ştatdır. Ştat şalban istehsalına görə ölkədə birinci yeri tutur. Həmçinin alma, mayaotu, armud, qırmızı moruq, nanə yağı və yaşıl albalının da ən böyük istehsalçısı Vaşinqton ştatı sayılır. Bundan əlavə olaraq ərik, qulançar (asparagus), quru noxud, üzüm, mərci, nanə çövhəri yağı və kartof istehsalında da ön yerlərdən birini tutur. Ferma heyvanları və onlardan əldə edilən məhsullar ümumi ferma büdcəsinə böyük töhfə verir, qızıl balıq, paltus və digər okean balıqlarının ticarəti ölkə iqtisadiyyatına böyük köməklik göstərir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Vaşinqtona gələn ilk avropalı 1775-ci ildə ispan kapitani Bruno de Esenta olmuşdur. 1819-cu ildə İspaniya Vaşinqtonun ABŞ-ın tərkibinə qatılmasına razılıq verərək, bura olan iddialarından əl çəkir. Bundan sonra ştat ABŞ və Böyük Britaniya arasında münaqişə obyektinə çevrilir. Münaqişə 1846-cı ildə Oreqon sazişinin şərtlərinə uyğun olaraq ABŞ-ın xeyrinə həll olunur. Vaşinqton 11 noyabr 1889-cu ildə ABŞ tərkibinə 42-ci ştat kimi daxil olur.

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Boeing, Microsoft, Starbucks ve Amazon.com kimi iri şirkətlərin mərkəz-qərargahları burada yerləşir.


Flag of the United States.svg ABŞ-ın inzibati bölgüsü
Federal ərazi

Kolumbiya federal dairəsi

Ştatlar

Alabama | Alyaska | Arizona | Arkanzas | Aydaho | Ayova | Cənubi Dakota | Cənubi Karolina | Corciya | Delaver | Florida | Havay | İllinoys | İndiana | Kaliforniya | Kanzas | Kentukki | Kolorado | Konnektikut | Luiziana | Massaçusets | Men | Merilend | Miçiqan | Minnesota | Missisipi | Missuri | Montana | Nebraska | Nevada | Nyu-Cersi | Nyu-Hempşir | Nyu-Meksiko | Nyu-York | Ohayo | Oklahoma | Oreqon | Pensilvaniya | Qərbi Virciniya | Rod Aylend | Şimali Dakota | Şimali Karolina | Tennessi | Texas | Vaşinqton | Vayominq | Vermont | Virciniya | Viskonsin | Yuta

Federal Torpaqlar

Amerika Samoası | Quam | Şimali Marian adaları | Puerto Riko | Virgin adaları

Kiçik adacıqlar

Beyker adası | Haulend adası | Carvis adası | Conston rifi | Kinqmen rifi | Miduey rifi | Navassa adası | Palmira rifi | Ueyk rifi

  1. 1,0 1,1 State Symbols