Amerika Samoası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
American Samoa
gerbi
Gerbi
xəritədə yeri
Paytaxtı
və ən böyük şəhəri
Paqo Paqo
Rəsmi dilləriingiliscə
Etnik qrupları
samoalılar - 90%, çinlilər - 3%, amerikalılar - 2%
İdarəetmə forması
• prezident
Donald Tramp
• qubernator
Lolo Matalasi Moliqa [3.I.2013 ~]
Tarixi 
• Yaranması
1899
Ərazisi
• Ümumi
199 (214-cü)
Əhalisi
• 2015 təxmini
55 min (206 yer)
• 1.IV.2010 siyahıya alma
55 519
• Sıxlıq
275/km2 (712.2/kv. mil)
ÜDM (AQP)2007 təxmini
• Ümumi
575 million (214)
• Adam başına
8 000 (133)
ValyutasıABŞ dolları (UCD)
Telefon kodu1 684
İnternet domeni.as

Amerika Samoası (Samoaca: Amerika Sāmoa və ya Sāmoa Amelika) — Sakit okeanın cənubunda yerləşən ada ölkəsidir. Paytaxtı Paqo Paqo şəhəridir. Ən böyük və inkişaf etmiş adası isə Tutuila adasıdır.

== Adın etimologiyası ==Samoa xalqinin adi ile resmlewmiwdir.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Avropalılar buranı kəşf etməzdən əvvəl Manua Adaları yerli tayfalar tərəfindən idarə edilirdi. 1722-ci ildə hollandiyalı dənizçi Yakob Roqqeveen Manua Adalarını kəşf edir. 17681787-ci illərdə bu adalara səyahət etmiş fransalı səyyahlardan 11-i öldürüldü. Sonralar bu adalar qaçaq dənizçilər və məhkumlar üçün sığınacaq olur. London Missioner Cəmiyyətinin missionerləri 1830-cu ildə bu adalara gəldilər. Missionerlərin təsiri artdıqca Tatuila ve Manua adalarına gələn xristian missionerlərin sayı da artır.

1889-cu ildə ABŞ, İngiltərəAlmaniya Samoanın bitərəf zona olması barədə birgə müqavilə imzalayır və adalar bu üç dövlətin protektoratına verilir.

Fiziki-coğrafi xarakteristika[redaktə | əsas redaktə]

== İnzibati ərazi bölgüsü ==Tatuila ve Manula erazi idareetme merkezlerinden ibaretdir.

== İqtisadiyyat ==Bolgenin fiziki cografi ve siyasi xarakterine uygun ada dovletinin iqtisadiyyati leng inkiwaf edir.ABS dovletinin iqtisadiyyatindan asilidir.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

== Dil ==esas dovlet dili ingilis dilidir.yerli xalq samoa dilindede ve hemcinin adada chin dilindede daniwilir.

Din[redaktə | əsas redaktə]

== Mədəniyyət ==Xristianliq,yerli enenevi dinler,qismen buddizm dinleri var.

İdman[redaktə | əsas redaktə]

11 aprel 2001-ci ildə Avstraliyaya 31-0 hesabı ilə məğlub olan Amerika Samoasının Millî Futbol Komandası, dünya futbol tarixinə bir maçda ən çox qol yeyən komanda kimi daxil olmuşdur.

Elm[redaktə | əsas redaktə]

== Təhsil ==ABS dovletinin merkezi tehsil sistemine uygun inkiwaf etmekdedir.

== Səhiyyə ==sistemi ABS dovletinin sehiyye sistemine merkezlewdirilmiw wekilde inkiwaf etmekdedir.

== Mətbəx ==yerli leziz kelamlarla dolu metbexi var.turistleri bu baximdanda celb edir.

KİV[redaktə | əsas redaktə]

== Nəqliyyat ==da avtomobillerden cox istifade edilmir.daha cox motosiklet ve velosipetlerden istifade olunur.az sayda mawin surene rast gelmek olar adada.

Siyasət[redaktə | əsas redaktə]

Amerika Samoasının idarəetmə forması (icraedici, qanunverici və məhkəmə orqanları) ABŞ-ın idarə etmə sisteminə çox oxşardır. Hökumətin başçısı seçki ilə müəyyən edilir. 1977-ci ilə kimi başçı ABŞ-ın Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən təyin olunurdu. Qanunverici orqanı Senat və Nümayəndələr Palatasından ibarətdir. Senat 15 ərazi vahidindən dörd il müddətinə Samoa adətlərinə uyğun seçilən 18 deputatdan ibarətdir. Nümayəndələr Palatası seçki ilə seçilən 21 üzvdən ibarətdir. Swains Adası əhalisinin seçki hüququ yoxdur.

Silahlı qüvvələr[redaktə | əsas redaktə]

Şəkillər[redaktə | əsas redaktə]

silahli quvveleri yoxdur,yerli polis quvveleri ve ABSin herbi deniz quvveleri ve quru qowun desteleri asili dovleti muhafize edir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]


Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]