Arizona

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Arizona
ing. Alaska
Arizona bayrağı Arizona gerbi
Bayraq Gerb
Təxəllüsü: Böyük kanyonun ştatı
Mis ştatı
Şüarı: Allah zənginləşdirir
Himni: "The Arizona March Song
və Arizona
"
ABŞ xəritəsində Arizona
Rəsmi dil İngilis dili
Danışılan dillər İngilis dili (74.1%)
İspan dili (19.5%)
Navaho dili (1.9%)
Digər dillər (4.5%)
Paytaxtı
(və ən iri şəhəri)
Finiks
Ən iri metropoliteni Finiks Metropoliten Ərazisi
Ərazisi 6-cı (ABŞ üzrə)
 • Ümumi 113,990 mil²
(295,234 km2)
 • Eni 310 mil (500 km)
 • Uzunluğu 400 mil (645 km)
 • % su 0.35
 • En dairəsi 31°  20′ Ş - 37° Ş
 • Uzunluq dairəsi 109°  03′ Q - 114°  49′ Q
Əhalisi 14-cü (ABŞ üzrə)
 • Ümumi 6,828,065 (2015)
 • Sıxlıq 57/mil²  (22/km2)
33-cü (ABŞ üzrə)
Yüksəklik
 • Maksimal yüksəklik Hamfris Piki
12,637 ft (3852 m)
 • Orta yüksəklik 4,100 ft  (1250 m)
 • Minimal yüksəklik Kolorado çayı
72 ft (22 m)
Ştatlıqdan Əvvəl Arizona Ərazisi
İttifaqa qəbul 14 fevral, 1912 (48-ci)
Qubernator Daq Dyusi (R)
Leytenant-qubernator Mişel Reyqan (R)
Qanunverici hakimiyyət Ştat Qanunverici Hakimiyyəti
 • Yuxarı Palata Senat
 • Aşağı Palata Nümayəndələr Palatası
ABŞ Senatorları Con Makkeyn (R)
Ceff Fleyk (R)
ABŞ Palata nümayəndələri 5 Respublikaçı
4 Demokrat (siyahı)
Saat qurşağı
 • Ştatın əsas hissəsi Dağ UTC-7 (Yay vaxtı tətbiq olunmur)
 • Navaho-Neyşn Dağ UTC-7/-6
ISO 3166 US-AZ
Abbreviatura AZ
Rəsmi saytı az.gov

ArizonaAmerika Birləşmiş Ştatlarının 48-ci ştatıdır. Paytaxtı və ən iri şəhəri Finiksdir.

Arizona (i / ɛrɪzoʊnə /; / ærɪzoʊnə /) (Navajo: Hoozdo Hahoodzo; O'odham: Ali Sonak) Amerika Birləşmiş Ştatlarının cənub-qərb bölgəsində bir ştatdır. O, həmçinin theWestern Amerika Birləşmiş Ştatlarının və Mountain West dövlətlərin hissəsidir. Bu altıncı ən böyük və 50 dövlətlərin the15th ən gur deyil. Itscapital və ən böyük şəhər Phoenix edir. Arizona Four Corners dövlətlərindən biridir. Bu New Mexico, Utah, Nevada, California, Meksika və Colorado cənub-qərb küncündə ilə ortaq bir nöqtəsi ilə həmsərhəddir. Meksika ilə Arizona sərhəd Sonora və Baja California Meksika dövlətlərin şimal sərhədində, 389 mil (626 km) uzun.

Arizona 48th dövlət və thecontiguous dövlətlərin son müstəqil Meksika aşağı qəbul əvvəl Əvvəllər New İspaniya ərazisində ofAlta California hissəsi idi, 1912-ci il fevralın 14-də dövlətçiliyini nail olmaq, İttifaqına qəbul və sonra United verilə edilir theMexican-Amerika müharibəsi sonra Ştatları. dövlət cənub hissəsi Gadsden alınması vasitəsilə 1853-ci ildə əldə edilmişdir.

Southern Arizona çox isti yayı və mülayim qışı ilə, onun desertclimate tanınır. Northern Arizona şam, Douglas fir və ladin ağac meşələri edir; theColorado Plateau; (məsələn, San Francisco dağları kimi) bəzi dağ silsilələri; eləcə də daha çox mülayim yay temperatur və əhəmiyyətli qış qar ilə böyük, dərin kanyonlar, kimi. Flagstaff, Alpine, andTucson sahələrində kayak var. Böyük Kanyon Milli Parkı ilə yanaşı, bir neçə milli meşələr, milli parklar və milli abidələr var. Dövlət [7] haqqında dörddə biri Native American tayfalarının bir sıra ev kimi xidmət Indian Reservasiya ibarətdir.

Mədəniyyət[redaktə | əsas redaktə]

Arizonada Phoenix Symphony Orkestr, Tucson Symphony Orkestr və Flagstaff Symphony Orkestr kimi bir çox böyük orkestralar var. Bununla yanaşı əyalətdə çoxlu sayda teatr qrupları da mövcuddur ki, bunlardan bəziləri İspan dilində fəaliyyət göstərir. Əyalətdə klassik, müasir və etnik rəqslərə daha çox yer verilir.

Arizona muzeylərində, onun mədəni irsi, tarixi, sənəti və əyalətin qərbiylə əlaqədar məlumatlar əks etdirilir. Əyalətin böyük muzeylərindən bəzilərini; Phoenix Art Museum, The Tucson Museum of Art, the Museum of Northern Arizona və Heard Museum of Anthropology and Primitive Artdır qeyd etmək olar.

Arizonada qırmızıdərili qəbilələrin də (Apache, Hopi, və Navajo qəbilələri kimi) yaşadıqları bölgələr var. Bu bölgələrin bir qisiminin muzeylərində qırmızıdərililərin mədəniyyətiylə bağlı nümunələr də nümayiş etdirilir.

İstirahət[redaktə | əsas redaktə]

Arizonada iyirmi adət mesire yeri, yeddi meşəlik bölgə, 21 əyalət parkı vardır. Grand Canyon National Park, Amerikanın ən məşhur parklarından biridir və hər il dörd milyon adam Grand Canyonu görməyə gəlir. Əyalətin digər məşhur məkanları isə, Coronado National Memorial, Painted Rocks State Historic Park, Tombstone Courthouse State Historic Park və Petrified Forest National Parkdır. Əyalət, balıqçılar, düşərgəçilər, ovçular və turistlərin yanında tarix, geologiya və arxeologiya araşdırmaçıları üçün də maraqlı bir yerdir.

USA 10187 Horseshoe Bend Luca Galuzzi 2007.jpg

İrqi tərkibi[redaktə | əsas redaktə]

Arizonada əhalinin irqi quruluşu aşağıdakı kimidir:

  1. 63.8% Ağ
  2. 25.3% Ispanmənşəlli
  3. 5% Qırmızıdərili
  4. 3.1% Qara
  5. 1.8% Uzaq şərqli
  6. 2.9% Mələz

Universitetlər[redaktə | əsas redaktə]

3 universiteti vardır:

  1. Arizona Dövlət Universiteti
  2. Arizona Universiteti
  3. Şimali Arizona Universiteti

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]


Flag of the United States.svg ABŞ-ın inzibati bölgüsü
Federal ərazi

Kolumbiya federal dairəsi

Ştatlar

Alabama | Alyaska | Arizona | Arkanzas | Aydaho | Ayova | Cənubi Dakota | Cənubi Karolina | Corciya | Delaver | Florida | Havay | İllinoys | İndiana | Kaliforniya | Kanzas | Kentukki | Kolorado | Konnektikut | Luiziana | Massaçusets | Men | Merilend | Miçiqan | Minnesota | Missisipi | Missuri | Montana | Nebraska | Nevada | Nyu-Cersi | Nyu-Hempşir | Nyu-Meksiko | Nyu-York | Ohayo | Oklahoma | Oreqon | Pensilvaniya | Qərbi Virciniya | Rod-Aylend | Şimali Dakota | Şimali Karolina | Tennessi | Texas | Vaşinqton | Vayominq | Vermont | Virciniya | Viskonsin | Yuta

Federal Torpaqlar

Amerika Samoası | Quam | Şimali Marian adaları | Puerto Riko | Virgin adaları

Kiçik adacıqlar

Beyker adası | Haulend adası | Carvis adası | Conston rifi | Kinqmen rifi | Miduey rifi | Navassa adası | Palmira rifi | Ueyk rifi