Tarık Akan

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tarık Tahsin Üregül
türk. Tarık Akan
Tarık Akan.jpg
Digər adı Tarık Akan
Doğum tarixi 13 dekabr 1949(1949-12-13)
Doğum yeri İstanbul, Türkiyə
Vəfat tarixi 16 sentyabr 2016 (66 yaşında)
Vəfat yeri İstanbul, Türkiyə
Vəfat səbəbi ağciyər xərçəngi[1]
Dəfn yeri
  • Zuhuratbaba Cemetery[d]
Vətəndaşlığı
Peşəsi Aktyor
IMDb ID 0015081
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Tarık Akan (d. 13 dekabr 1949, İstanbul, Türkiyə – ö. 16 sentyabr 2016, İstanbul, Türkiyə) — Türk kino aktyoru.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əsl adı Tarık Tahsin Üregül olan aktyor 13 dekabr 1949-cu ildə anadan olmuşdur[2].

Karyerası[redaktə | əsas redaktə]

Aktyor karyerası boyu 111 film və 4 serialda rol almışdır[2].

İlk dəfə 1971-ci ildə "Solan bir yarpaq kimi" filmində çəkişlimdir. Daha sonra aktyor "Yeşilçam"ın ən yaraşıqlı oyuncusu kimi məşhurlaşmışdır[2]. "Mavi boncuk", "Sev kardeşim" və "Hababam sınıfı" kimi filmlərdə canlandırdığı rollarla ilə türk filminin unudulmaz adlarından biri olub[2]. Tarık Akan 1970- ci ilde Ses jurnalının seçmelerine qatılır ve birinci yere çixir. İlk illerinde Fatma Girik, Filiz Akın, Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit kimi aktirisalarla filmlere çekilir. Tarık Akanın meşhur rejissor Ertem Eğilmezle tanışlığı onun heyatında yeni sehife olur. 1971 ilde Hülya Koçyiğitle oynadığı Beyoğlu gözeli filmi Tarık Akanın Ertem Eğilmezle ilk filmi olur. Daha sonra Ertem Eğilmezin Arzu film şirketiyle müqavile bağlayan aktyor burda Kemal Sunal, Emel Sayın, Münir Özkul, Adile Naşit, Zeki Alasya, Metin Akpınar, Şener Şen kimi aktyorlarla bir çox meşhur filmlere çekilir.Tatlı Dillim 1971, Sev Kardeşim 1972, Yalancı Yarım 1973, Mavi Boncuk 1974, Hababam Sınfı 1975, Bizim Aile kimi meşhur filmlerde oynanayan aktyor hemçinin Gülşen Bubikoğlu ve Necla Nazir kimi aktrisalarla romantik filmlere çekilir. Gülşen Bubikoğluyla oynadığı filmler en beyenilen filmlerdi. Evcilik oyunu, Yaz Bekarı , Ah Nerede 1975 birlikde oynadıqları filmler Türk xalqının könlünde taxt qurur. Tarık Akan en çox sevilen ve filmlere çekilen aktyor olsada artıq romantik filmlerde yox siyasi filmlerde oynamaq qerarına gelir. Aktyorun bu qerarı Ertem Eğilmezin xoşuna gelmir ve onu peşman olmaqla hedeleyir. 1977 ci ilde çekildiyi Sevgili Dayım filmi Tarık Akanın oynadığı son romantik filmdi, meşhur aktyor artıq ciddi siyasi filmlere çekilir. O artıq öz deyimiyle qızların yox xalqın sevimlisine çevrilmek isteyir. Bığ saxlayan uzun saçlarını qırxan aktyor bir müddet filmlerde oynaya bilmir, Ertem Eğimezin hede qorxusuyla şirketler ve rejissorlar ona rol vermekden imtina edir. Tarık Akana 1978- ci ilde Maden filminde oynamaq teklif edilir ve o bu deveti qebul edir. Tarık Akan filmin reytinq qazanması üçün meşhur aktyor Cüneyt Arkına filmde başrolu teklif edir ve onun adının birinci yazılmağına razılaşır. O dövr ilk defe iki meşhur aktyor eyni filme çekilir ve nedense işleyen işçilerin heyatından eden film böyük uğur qazanır. Tarık Akan filmdeki roluna göre en yaxşı aktyor mükafatını alır. Filmden sonra kürd esilli aktyor ve rejissor Yılmaz Güneyle tanışan Tarık Akan onunla dostlaşır ve Yılmazın Güneyin hebsxanada yazdığı siyasi Türkiyenin cenubunda yaşayan kürdlerin heyatından behs eden filmlerde başrola çekilir. Bir vaxtlar qızların sevimlisi olan filmlerde zengin oğlanı oynayan aktyor artıq daha ciddi siyasi filmlerde , feodalizm , kapitalizm, dövlet sistemini tenqid eden filmlere çekilir. 1978 - ci ilde Tuncel Kurtizle beraber Sürü filmine çekilir. 1979 -ci ilde ise Adak filmine çekilir. Tarık Akana dünyada şöhret qazandıran film ise 1980 - ci ilde çekildiyi Yol filmidir. Hebsxanadan qaçan 5 mehbusun heyatından behs eden film Türkiyede yasaqlansada hebsxanadan qaçaraq filmi özüyle avropaya aparan ve orda berpa eden Yılmaz Güneye 1981 - ci ilde Kann şeherinde Qızıl Palma avropanın en büyük mükafatını , Tarık Akana ise en yaxşı aktyor mükafatını qazandırır bu Türk sinemasının qazandığı en böyük mükafatdır.


Filmden sonra bir müddet hebsde qalan aktyor 1980- ci illerde yene bir çox filme çekilir. 1984 - ci ilde çekildiyi Pehlivan filmi aktyora hem Türkiyede hem de Almaniyada müfalatlar qazandırır, film Berlinde en böyük mükafatı qazanır. Cüneyt Arkın ve Gülşen Bubikoğluyla yeniden çekildiyi Alev Alev filmi hemen ilin en çox izlenen ve pul getiren filmi sayılır. Hülya Avşar, Ahu Tuğba , Serpil Çakmaklı kimi aktrisalarla yeni filmlere çekilir. 1986 -ci ilde çekildiyi 1980 -ci ilindeki çevrilişi tenis eden Ses filmiyle yene mükafatlar qazanır.

1990-cı illərdə daha az filmə çəkilən aktyor bu dövrdə seriallara çəkilir. Daha çox siyasi aksiyalarda işçilərə , əzilən insanlara dəstək verir. Bakırköydə rum evini alaraq məktəbə çevirir. Əziz Nesinin adını daşıyan vəqfin rəhbəri seçilir. Sol görüşlü Atatürkçü olan Tarık Akan həmçinin qısametrajlı filmlər də çəkir.


2000-ci illərdə aktyor TRT kanalında məşhur Koçum Benim serialına çəkilir. 2003-cü ilde Vizontele Tuba filminə çəkilir. 2006-cı ildə Sibel Canla Ah İstanbul serialına çəkilir. Tarık Akanın oynadığı son film isə 2009-cu ildə çəkilən Deli Deli Olma filmidir.

Tarık Akan 2002-ci ildə ilk kitabını yazmışdır. Anne Kafamda Bit var kitabı Akanın 1980 - ci ilde herbi çevrilişden sonra yaşadığı 3 aylıq hebsden behs edir , kitabda hemçinin Yol filminin çekilişi vaxtı yaranan problemlerdende behs edilir.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

Akan 1973-2002-ci illərdə ümumilikdə 12 makafata layiq görülmüşdür[2].

1982-ci ildə Kann Film Festivalında “Yol” filmi ilə ən yaxşı kişi oyuncu nominasiyasında namizəd olmuşdur[2]. Daha sonra 1985-ci ildə isə Berlin Beynəlxalq Film Festivalında “Pansiyon” filmi ilə Gümüş Ayı Mansiyon Mükafatını qazanmışdır[2].

Vəfatı[redaktə | əsas redaktə]

Bir müddət ağciyər xərçəngindən əziyyət çəkən Tarık Akan 16 sentyabr 2016-cı ildə, səhər saatlarında vəfat etmişdir[2].

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Oğlu Barış Zeki Eregül də hazırda atasının yolunu davam etdirir[2].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]