Taybey 101

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Taybey 101
臺北101
Taipei101.portrait.altonthompson.jpg
Ölkə Çin Xalq Respublikası Tayvan
Şəhər Taybey
Memarı CY Lee
Tikilmə tarixi 19992003
Mərtəbə sayı 101
Vəziyyəti Tamamlanıb

Koordinatlar: 25°2′1″N 121°33′54″E / 25.03361°N 121.56500°E / 25.03361; 121.56500

Taybey-101 — göydələn, müasir arxitektur texnoloji nailiyyətlərə əsaslanan tikilidir. Çin Xalq Respublikasının Tayvan adasında, Taybey şəhərində yerləşir. Bürc XəlifəƏbrəc Əlbeyt Qüllələrindən sonra hündürlüyünə görə dünyada üçüncü yer tutur. 2003-cü ildə tikilən bu bina 6 il ərzində dünyanın ən hündür binası hesab edilmişdi. Binada çox sayda restoranlar, butiklər, fitnes-klublar, əyləncə mərkəzləri və s. fəaliyyət göstərir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Lahiyyəsi 1997- ci ildə hazırlanmış və 1999-cu ildə tikintisinə başlanılmışdır. 2004-cü ildə yeni il gecəsi binanın açılış mərasimi keçirilmişdir. Hal-hazırda bina ticarət mərkəzi funksiyası daşıyır. Binanın tikintisi zamanı yerləşdiyi ərazidə 3 bal gücündə iki zəlzələ qeydə alınıb. Bəzi alimlər ehtimal edir ki, buna səbəb binanın ərazinin qruntuna təsir etməsi olub[1].

Xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü[redaktə | əsas redaktə]

Bina 101 mərtəbədən ibarətdir. Yer altında isə əlavə 5 mərtəbə var. Tikildikdən sonra bir müddət bəzi göstəricilərə görə dünyada ilk yerdə olmuş. 2010-cu ilə qədər dünyada ən hündür bina hesab olunurdu-508 m. (Bürc Xəlifə tikilənə qədər.) Sonuncu mərtəbənin hündürlüyü 439 metrdir. Bina həmdə dünyanın ən qiymətli binasıdır. Dəyəri 1,7 milyard dollardı [2]. Hal-hazırdada Taybeydə dünyanın ən sürrətli lifti fəaliyyət göstərir (16,83 m/s). Bina həmdə dünyada ən hündür günəş saatı hesab olunur.

Memarlıq üslubu və simvolika[redaktə | əsas redaktə]

Bina ənənəvi çin memarlıq üslubuna uyğun tikilib. Binanın xarici divarları yuxarıya doğru genişlənən səkkiz şöbədən ibarətdir. Bina tikintisində xüsusi konsepsiya mövcuddur. Bu konsepsiyanın əsasında səkkiz rəqəminin təkrarlanması dayanır. Binaya dayanaqlıq verən sütunların sayıda səkkizdir. Çin mədəniyyətində bu rəqəmin uğur gətirdiyi hesab olunur.

Mərtəbələrin 101 olmasıda xüsusi simvolika ilə bağlıdır. Tikintisi gedən zaman həm yeni əsirin başlaması (100+1), həm də hər yeni il gecəsindən sonra 1 yanvarı sinvolizə edir (1-01). Bina hər gün fərqli rənglə işıqlandırılır. Və hər rəng həftənin bir gününü simvolizə edir [3].

Gün Bazar ertəsi Çərşənbə axşamı Çərşənbə Cümə axşamı Cümə Şənbə Bazar
Rəng

Xarici görünüşü[redaktə | əsas redaktə]

Daxili[redaktə | əsas redaktə]

Binanın 88-92-ci mərtəbələrində xüsusi qurğu- dempfer yerləşdirilib. Bu qurğu külək və zəlzələ zamanı binanın tərpənməsini nizamlayır[4]. Bu qurğunun qiyməti 4 milyon dollar civarında qiymətləndirilir. Kürə şəklində olan bu qurğu 41 polad hissədən ibarətdir. Ümumi çəkisi 660 tondur.

Meydançalar[redaktə | əsas redaktə]

Binada iki müşahidə meydançası var. 89-cu mərtəbədə olan meydança daxildə, 91-ci mərtəbədə olan meydança xaricdədir. Hər iki meydança dairəvidir və ətrafı 360° boyu müşahidə etmək mümkündür. Bina ənənəvi çin memarlıq üslubuna uyğun tikilib. Buna görədə vizual baxımdan qüllə budda məbədini xatırladır. Ümumi hündürlüyü 508 metrdi [5].

Hadisələr[redaktə | əsas redaktə]

Taybey 101 -də nisbilik formulası
  • 25 dekabr 2004-ci il — binanı " Hörümçək adam " ləqəbli Alen Rober fəth etmişdir. Onun "fəthinə cəmi 4 saat lazım gəlib[6].
  • 19 aprel 2005-ci il — Albert Eynşteynin nisbilik nəzəriyyəsinin 100 illik il dönümü münasbəti ilə bina E=mc² formulası ilə işiqlandırılıb.

Vikianbarda Taybey 101 ilə əlaqəli mediafayllar var.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]


Qalereya[redaktə | əsas redaktə]



İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://www.newsru.com/world/02dec2005/taibei.html
  2. http://banker.az/dunyanin-10-%C9%99n-bahali-binasi/
  3. http://www.taipei-101.com.tw/
  4. http://www.taipei-101.com.tw/
  5. http://www.webcitation.org/6AGjcutgE
  6. http://news.bbc.co.uk/hi/russian/life/newsid_4125000/4125087.stm