Tunberq zirinci

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Tunberq zirinci
Berberis thunbergii (tree).jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Ranunkulid
Sıra:Qaymaqçiçəklilər
Fəsilə:Zirinckimilər
Cins:Zirinc
Növ: Tunberq zirinci
Elmi adı
Berberis thunbergii
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  18835
MBMM  121720
HE  596554
GEİŞ  t:6974
BEABS  107136

Tunberq zirinci (lat. Berberis thunbergii) — zirinckimilər fəsiləsinin zirinc cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Yaponiyada yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 1 m olan alçaqboylu koldur. Sıx enli çətirə malikdir. Qabığı tünd-qəhvəyi rənglidir, budaqları uzun, nazik və kiçik tikanlarla örtülü olur. Zoğları horizontal, sıx budaqlanan, cavanlıqda qövsvari əyilmiş, sarımtıl, al-qırmızı, sonradan qonur rəngli olurlar. Tikanlarının uzunluğu 1 sm, nazik və elastikdir. Yarpaqlarının uzunluğu 1-3 sm, gözəl, yumurtaşəkilli və ya uzunsov, bünövrəsində daralan və qısa saplağa keçən, üstdən parıltılı yaşıl və alt tərəfdən göyümtüldür. Payızda yarpaqları al-qırmızı çalarlı olur, oktyabrda tökülür. Salxımlarda toplanmış çiçəklərinin içərisi sarı, bayır tərəfi isə al-qırmızı rəngdə olur. Çiçəkləri tək və ya dəstələrdə toplanmış 2-5 ədəddir, 8-12 gün ərzində çiçəkləyirlər. Meyvələri parlaq qırmızı giləmeyvədir, ellipsvari formalı, uzunluğu 1 sm-ə qədərdir, payızın əvvəlində yetişir və uzun müddət tökülmür. Hər il bol meyvə verir.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Torpağa az tələbkar, quraqlığa, qaza, hisə, toza davamlı bitki növüdür.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Böyük Qafqazda aşağı dağ ətəklərində yaruslarda rast gəlinir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Bu növün meyvələrində alkaloid çox olduğuna görə acıdır və qidaya yararsızdır, ancaq qışlayan quşlar üçün yaxşı yemdir. Qrup və tək əkinlərdə, alp təpəciklərində istifadə edilir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.